V SA/Wa 2383/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-27
Skład orzekający: Irena Jakubiec - Kudiura, Marek Krawczak, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest odmówienie przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej z nałożeniem sankcji, a także przyznanie płatności za zazielenienie, w sytuacji gdy stwierdzono znaczną rozbieżność między zadeklarowaną a faktycznie stwierdzoną powierzchnią gruntów rolnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej z nałożeniem sankcji, a także przyznały płatność za zazielenienie. Rozbieżność między zadeklarowaną (12,44 ha) a stwierdzoną (7,94 ha) powierzchnią gruntów rolnych, wynosząca 56,68%, uzasadniała odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014. Sąd podzielił ustalenia faktyczne organów dotyczące pomiarów działek i ich stanu, uznając je za wiarygodne i poparte dowodami, a zarzuty skarżącego za niezasadne.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2015, deklarując powierzchnię 12,44 ha. Kontrola na miejscu wykazała znaczące rozbieżności między deklarowaną a stwierdzoną powierzchnią gruntów rolnych, w tym stwierdzono nieużytki, zadrzewienia i tereny bagienne. W wyniku tych ustaleń organ I instancji odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej, nałożył sankcje, a przyznał płatność za zazielenienie. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Rolnik zaskarżył decyzję, kwestionując prawidłowość kontroli i obliczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... czerwca 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej z nałożeniem sankcji oraz przyznania płatności za zazielenienie oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie przyznania M. T. płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2015.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:
M. T. złożył w dniu [...] czerwca 2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na 2015 r. wraz z załącznikami graficznymi. We wniosku zaznaczył, że wnosi o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej. We wniosku zadeklarował powierzchnię gruntów rolnych wynoszącą 12,44 ha. Ponadto wniósł o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.
W dniu [...] grudnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. zwrócił się do organów kontrolnych z prośbą o przeprowadzenie kontroli na miejscu w gospodarstwie wnioskodawcy.
W dniu [...] stycznia 2016 r. wnioskodawca złożył formularz wniosku zaznaczając, że wnosi o "wycofanie części wniosku", w postaci działki rolnej A o powierzchni deklarowanej 2,50 ha oraz działki rolnej B o powierzchni deklarowanej 0,33 ha z płatności ONW.
W dniu [...] lutego 2016 r. w gospodarstwie strony przeprowadzona została kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni w ramach programu rolnośrodowiskowego, z której został sporządzony raport o nr [...]. Podczas kontroli na miejscu stwierdzono następujące nieprawidłowości dotyczące powierzchni działek rolnych: A/A1 - powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,99 ha wobec deklarowanej 2,50 ha, AB/AB1- powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,00 ha wobec deklarowanej 0,33 ha, C/C1- powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,37 ha wobec deklarowanej 1,50 ha, D/D1 -powierzchnia stwierdzona wyniosła 2,17 ha wobec deklarowanej 3,25 ha, DA/DA1 - powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,00 ha wobec deklarowanej 2,45 ha.
Podczas kontroli na miejscu stwierdzono duże obszary zadrzewień, zakrzewienia oraz tereny bagienne. Stwierdzono, że całe działki rolne AB/AB1 i DA/DA1 nie stanowią gruntów rolnych, ponieważ są to nieużytki.
W dniu [...] maja 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wydał decyzję którą przyznał wnioskodawcy:
- płatność na zazielenienie w wysokości 2 416,22 zł oraz odmówił przyznania:
- jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 2 041,65 zł, która to będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych,
- płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) i nałożył sankcję w wysokości 765,99 zł, która to będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.
Pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji.
Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Ustalił stan faktyczny sprawy i wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U.2015 poz. 1551 ze zm.) "płatności bezpośrednie" to m.in. jednolita płatność obszarowa, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw, płatności związane do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw. Wskazał, że płatności bezpośrednie przyznawane są rolnikowi jeżeli spełni on warunki art. 7 ust. 1 lub ust. 2 ustawy przytaczając treść tych przepisów. Przytoczył również treść art. 8 ust. 1 ustawy i wskazał, że jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej jeśli spełnione są warunki wynikające z pkt 1 - 4 przepisu.
Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest m.in. większa niż 3 ha. Podkreślił, że wysokość płatności reguluje art. 19 ust. 1 ustawy po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.
Wskazał, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wniosku stosuje się przepisy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48).
Podkreślił, że podziela stanowisko Kierownika Biura, który rozpatrując wniosek o przyznanie płatności stronie, ustalił powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności w oparciu o deklarację we wniosku, dane wynikające z załączników graficznych oraz w oparciu o wyniki z raportu kontroli i wskazał, że przeprowadzając kontrolę administracyjną wniosku stwierdził, że strona zadeklarowała powierzchnie działek rolnych niezgodnie ze stanem faktycznym stwierdzonym w trakcie kontroli na miejscu. Dyrektor zauważył, iż podczas kontroli w terenie stwierdzono zawyżenie przez rolnika deklaracji do płatności działek: A, AB, C, D i DA. Podkreślił, że na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] rolnik zadeklarował dwie działki rolne: A o pow. 2,50 oraz AB o pow. 0,33 ha. Podczas kontroli na miejscu inspektorzy terenowi ustalili powierzchnię działki rolnej A jako 1,99 ha, zaś w przypadku działki rolnej AB stwierdzili, że cała działka jest nieużytkowana rolniczo i stwierdzono zadrzewienia. W związku z tym wykluczono z płatności powierzchnię 0,51 ha na działce rolnej A oraz całą działkę rolną AB o powierzchni 0,33 ha.
Na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] strona zadeklarowała trzy działki rolne: C o pow. 1,50 ha, D o pow. 3,25 oraz DA o pow. 2,45 ha. Podczas kontroli na miejscu inspektorzy terenowi ustalili powierzchnię stwierdzoną działki rolnej C jako 1,37 ha, D jako 2,17 ha. W przypadku działki DA stwierdzono, że cała działka rolna jest nieużytkowana rolniczo co najmniej od 3 lat, stwierdzono bagna, zakrzewienia i zadrzewienia w związku z czym zastosowano kod DR18. Dyrektor wskazał w związku z tym, że organ I instancji wykluczył z płatności powierzchnię 0,13 ha na działce rolnej C, powierzchnię 1,08 ha na działce rolnej D oraz całą działkę DA o pow. 2,45 ha a łączna powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 4,50 ha – co uznał za prawidłowe.
Dyrektor przywołał w swojej decyzji sposób wyliczenia płatności bezpośrednich i wskazał, że w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności dodatkowej powierzchnia deklarowana wynosiła 12, 44 ha, zaś stwierdzona 7,94 ha, co powoduje, że różnica w powierzchni wynosi 4,50 ha. W tym stanie rzeczy różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosi 56,68% (4,50 ha : 7,94 ha x 100% ). Powoduje to, że konieczne stało się odmówienie zarówno płatności jednolitej jak i dodatkowej oraz nałożenie sankcji wieloletnich na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji(UE) nr 640/2014. Sankcje te wyliczono w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej w kwocie 2041,65 zł, zaś w odniesieniu do płatności dodatkowej w kwocie 765,99 zł.
Jeśli chodzi o płatność na zazielenienie została ona przyznana stronie na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy, zgodnie z którym płatność ta przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Do płatności tej przyjęto powierzchnię zatwierdzoną czyli 7,94 ha w związku z czym biorąc pod uwagę kwotę płatności 304,31 zł za ha wyniosła ona 2 146,22 zł.
Dyrektor wskazał, że w postępowaniu odwoławczym dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego i po skonfrontowaniu go z treścią decyzji organu I instancji uznał, że decyzja ta jest prawidłowa. Dyrektor stwierdził, że w zakresie wyników kontroli na miejscu uznał materiał zgromadzony w jej toku za bezsporny i podkreślił, że kontrolerzy dokonali pomiarów działek, sporządzili szkic terenowy, na którym widoczne są granice użytkowania działek jak również wykonali zdjęcia działek wskazując również, z których miejsc zdjęcia te były robione. Konkretne zdjęcia o określonych numerach obrazują stan działek, istniejące na nich zadrzewienia i zakrzaczenia oraz bagno, co spowodowało konieczność wykluczenia z płatności części ich powierzchni. Dyrektor zauważył przy tym, że analizując załącznik graficzny dotyczący działki ewidencyjnej nr [...], można stwierdzić, iż wykluczone z pomiaru obszary były deklarowane przez stronę we wniosku o przyznanie płatności, ponieważ obrysowała ona granice działki rolnej A na załączniku graficznym w miejscach, w których na części stwierdzono zadrzewienia bądź zakrzaczenia, jeśli zaś chodzi o działki AB i DA to ich stan wskazywał, że nie były one użytkowane rolniczo od długiego czasu w związku z czym cała ich powierzchnia podlegała wykluczeniu.
W ocenie Dyrektora wyniki kontroli są prawidłowe, dokonały jej osoby posiadające wymagane kwalifikacje, dysponujące odpowiednim sprzętem pomiarowym, zatrudnione przez właściwe podmioty spełniające określone w ustawie o płatnościach bezpośrednich jak i stosownym rozporządzeniu MRiRW z 10 marca 2015 r. - warunki.
Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 7 ustawy, po otrzymaniu raportu z kontroli na miejscu, rolnik ma prawo zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Z akt sprawy wynika, że strona złożyła pismo w dniu [...].03.2016 r. przesyłając podpisany protokół pokontrolny, w którym podnosi, iż nie była obecna przy kontroli, nie może zatem potwierdzić prawidłowości ustaleń po kontroli ani wnieść zastrzeżeń, gdyż nie może domniemywać o sposobie i metodologii przeprowadzonej kontroli oraz jej wyniku. Dyrektor przypomniał, że w odpowiedzi na powyższe pismo Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, jako wykonawca kontroli, w dniu [...].03.2016 r. wyjaśniło wątpliwości rolnika, wskazując, że kontrola na miejscu może zostać przeprowadzona bez udziału rolnika i jest ona ważna oraz wyjaśniając wątpliwości w stosunku do stwierdzonych powierzchni działek rolnych, tj. A1, AB1, C1, D1, DA1, na których na wielu obszarach stwierdzono zadrzewienia, zakrzaczenia oraz bagna.
Dyrektor wskazał, że w odwołaniu strona podnosi, iż przy podejmowaniu decyzji dopuszczono się wielu nieprawidłowości a także popełniono wady formalne i prawne, poddając w wątpliwość poprawność przeprowadzenia kontroli i powołując się na trudne warunki atmosferyczne występujące w tym czasie na działkach, m.in. tereny podmokłe w wyniku topniejącego śniegu, kwestionując wiarygodność pomiarów urządzeń pomiarowych oraz twierdząc, że inspektorzy terenowi nie zmierzyli wszystkich powierzchni, gdyż w takich warunkach kontrola nie była możliwa i na pewno nie dotarli do wszystkich krańców działek.
Dyrektor zauważył w związku z tym, że strona oprócz swoich sugestii co do błędnego przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie, nie przedstawia żadnego dowodu na potwierdzenie swojego stanowiska. Nie przedstawia żadnych dowodów, iż obszar zgłoszony do płatności był w 2015 r. przez nią użytkowany. Wskazał, że zebrany w trakcie kontroli na miejscu materiał dowodowy przeczy argumentom strony i jest wiarygodny dla organów, gdyż został sporządzony przez osoby do tego przeszkolone, dysponujące wiedzą i odpowiednim sprzętem pomiarowym i środkami transportu. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego powierzchni stwierdzonych w czasie kontroli na miejscu, Dyrektor uznał za niezasadne twierdzenie strony, że zadeklarowała do płatności jedynie 10,03 ha, ponieważ przy wyliczaniu powierzchni uprawnionej do płatności organ ma obowiązek wziąć pod uwagę żądanie rolnika wyrażone we wniosku, a jak wynika z wniosku oprócz spornych działek A, AB, C, D, DA, strona zadeklarowała również działkę rolną H, którą też należy włączyć do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej, co powoduje, że obszar deklarowany wynosił 12,44 ha. Nawet jednak gdyby uznać wyjaśnienia strony, to również w przypadku stwierdzenia różnicy 53,69%, co podnosi strona w odwołaniu i tak organ miałby obowiązek odmówić przyznania płatności i nałożyć sankcje wieloletnie, gdyż nadal różnica wynosi powyżej 50%, co powoduje, że argumenty te nie mają znaczenia dla sprawy.
Dyrektor zauważył, również, że strona w odwołaniu przyznaje, iż na działce oznaczonej DA 2015 r., nie mogła wjechać maszyną z powodu zalania jej wodą w związku z działaniami bobrów. Jest to jedna z okoliczności nadzwyczajnych, która dla organu wydającego rozstrzygnięcie w zakresie płatności, mogłaby mieć znaczenie w związku z treścią art. 4 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014, który stanowi, że w odniesieniu do płatności bezpośrednich, gdy beneficjent nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zachowuje on prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W myśl art. 4 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014 konieczne było jednak zawiadomienie o tym fakcie organu, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności, czego strona nie dokonała i dopiero kontrola na miejscu wykryła nieprawidłowości.
Na decyzję Dyrektora pełnomocnik strony złożył skargę wskazując, że jest ona niezgodna z prawem i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S., zniesienie nałożonych na stronę sankcji pieniężnych oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w odwołaniu wskazując, że przy podejmowaniu decyzji dopuszczono się wielu nieprawidłowości, a także popełniono wady i formalne i prawne przy orzekaniu.
Wskazał, że przyczyną kontroli w jego gospodarstwie miało być ustalenie znaczącego zmniejszenia powierzchni PEG dz. nr [...] z 16,35 ha w latach 2012-2014 do 7,2 ha w 2015r, co jest nieprawdą, ponieważ we wnioskach z tego okresu widnieją wielkości 4,75 ha w 2012r., 7,2 ha w latach 2013-2014r., co powtórzono w 2015r. Kontrola istotnie odbyła się [...]-[...] lutego 2016r. w czasie codziennych opadów i topnienia śniegu, co wyjaśnił już w piśmie z dnia [...].03.2016 r. do ARiMR ustosunkowując się do wyników raportu kontroli. To, że nie uczestniczył w kontroli było wynikiem wyraźnej dezaprobaty kontrolujących. Kontrolujący wyraźnie przestraszyli się widokiem zalanego terenu wodami stojącymi na obrzeżach działki, ponieważ zdali zapewne sobie sprawę, że w takich warunkach przeprowadzenie normalnej kontroli jest niemożliwe. Wskazał, że nie wierzy, że kontrolujący mogli w tamtych warunkach dojść do krańców koszonych działek. W związku z powyższym poddaje pod wątpliwość wyniki kontroli. Podkreślił, że w 2009 r. była przeprowadzana podobna sprawdzająca kontrola w jego gospodarstwie. W jej wyniku podniesiono uprawiane powierzchnie deklarowane we wcześniejszych wnioskach z lat ubiegłych, a za brak ich zgłoszenia w wielkości stwierdzonej, były wymierzane kary w postaci obcinania płatności. Oczywiste jest, że wskazywane wówczas wielkości deklarowane były szacunkowymi ale koszonymi. Natomiast te, stwierdzone przez kontrolujących, były potwierdzone dokładnymi odczytami w miarę precyzyjnych przyrządów. Biorąc pod uwagę wyniki dwóch kontroli, ich rozbieżności nie zostały wyjaśnione.
Ponadto, powierzchnia deklarowana we wniosku o płatności wynosiła 12,44 ha, a powierzchnia stwierdzona według wyników kontroli wynosi 7,94 ha, co stanowi 63,83%. Gdyby wzięto pod uwagę tylko działki, na których stwierdzono nieprawidłowości, to na działce nr [...] zadeklarowano 2,83 ha, a stwierdzono 1,99 ha. W przypadku działki nr [...] zadeklarowano 7,2 ha, a stwierdzono 3,54 ha. Dla obu tych działek rolnych w działce nr [...] razem zadeklarowano 10,03 ha, a stwierdzono 5,53 ha, co daje 53,69%. W tym przypadku nie ma więc podstaw do nakładania sankcji pieniężnej.
W/w wynik znacznie podniósłby fakt doliczenia jeszcze 10% powierzchni nie koszonej.
Skarżący zgodził się z tym, że tylko na jednej działce oznaczonej DA w tym roku nie można było wejść z maszyną z powodu zalania jej wodą ale deklarując ją w maju, nie mógł przewidzieć, że w lecie bobry zrobią tamę i woda zaleje ten obszar. Podkreślił, że do powyższych zarzutów nie odniósł się organ a ponadto nie przeprowadzano kolejnej kontroli z udziałem zainteresowanych, ani nie przesłuchano J. T. (lub strony), który mógłby szczegółowo wyjaśnić okoliczności sprawy, mimo iż zaoferował on swe zeznania organowi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność braku przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015 r. w postaci jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) - w odniesieniu do obydwu z nich z sankcjami.
W ocenie Sądu decyzje organów w tym zakresie są prawidłowe. Należy zauważyć, że podstawowymi aktami prawnymi mającymi zastosowanie w sprawie jest przede wszystkim ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015 poz. 1551 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 października 2015 r.: w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. (Dz. U. 2015 poz. 1619), w sprawie płatności za zazielenienie za 2015 r.(Dz.U. 2015 poz. 1620), w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2015 r. (Dz.U. 2015 poz.(Dz. U 2015 poz. 2015 ) i rozporządzenie tegoż Ministra z 31 grudnia 2015 r. w sprawie redukcji stawki płatności dodatkowej (Dz.U. 2016 poz.5) oraz rozporządzenie Komisji (UE) z 11 marca 2014 r. nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE L z dnia 20 czerwca 2014 r.).
W sprawie zostało ustalone, że skarżący w złożonym wniosku za 2015 r. ubiegał się o jednolitą płatność obszarową oraz płatność za zazielenienie, płatność dodatkową, płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowe. Jest również niesporne, że w jego gospodarstwie w dniu [...] lutego 2016 r. w związku ze złożonym również wnioskiem o płatności rolnośrodowiskowe przeprowadzona została kontrola na miejscu, w ramach której dokonano m.in. pomiaru zgłoszonych do płatności gruntów rolnych. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że jakkolwiek we wniosku strona zgłosiła do płatności 12,44ha działek rolnych (działki A, AB,C,D,DA,H) to wskutek wykluczenia od płatności dwóch działek rolnych czyli działki AB i DA oraz części działek A, C i D, wykluczeniu uległa powierzchnia 4, 50 ha w związku z czym powierzchnia stwierdzona wyniosła 7,94 ha. Okoliczność ta spowodowała , że jak wskazano w decyzjach organów (dokładne wyliczenie znalazło się z decyzji II instancji) różnica procentowa między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 56,68%. Należy przypomnieć w tym miejscu, że jeśli chodzi o płatności bezpośrednie zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach płatności te są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
- położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
- będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
- o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
- nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Jeśli chodzi o płatność dodatkową kwestię jej płatności reguluje treść art. 14 ust. 1 i 2 ustawy, który stanowi, że płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Wysokość poszczególnych płatności bezpośrednich ( obszarowych) wyliczana jest zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepisy te prawidłowo zostały zastosowane przez organy w ustalonym w sprawie stanie faktycznym, które to ustalenia faktyczne skarżący kwestionuje zgłaszając wątpliwości co do przeprowadzonej kontroli i wynikającej z niej uzyskanych danych dotyczących przeprowadzonych pomiarów działek , usytuowania ich granic a także ich stanu i wskazania, że na działkach tych znajdują się zakrzaczenia, zadrzewienia oraz bagno. W odniesieniu do stanowiska skarżącego należy wskazać, że skarżący po otrzymaniu raportu podpisał go i zwrócił wraz z pismem z dnia [...] marca 2016 r. stwierdzając, że ponieważ nie uczestniczył w kontroli nie może odnieść się do treści raportu i złożyć zastrzeżeń. ARiMR Biuro Kontroli na Miejscu w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. w odpowiedzi w sposób szczegółowy wskazało przedmiot kontroli oraz powody, dla których wykluczono część zadeklarowanych we wniosku działek rolnych jak również odniosło się do kwestii niedokoszenia konkretnych działek rolnych. W odwołaniu z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżący wskazał, że powierzchnia deklarowana wynosiła 12, 44 ha, co przy wykluczeniu części powierzchni działek, różnica procentowa między powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną spowodowała odmowę przyznania płatności jednolitej i dodatkowej ( redystrybucyjnej) , w sytuacji gdy jego zdaniem mimo tego faktu, różnica ta powinna być naliczana tylko w odniesieniu do działek rolnych znajdujących się na działkach (ewidencyjnych) nr [...] i [...]), co spowodowało by różnicę jedynie wielkości 53,69% i brak podstaw do nałożenia sankcji, tym bardziej, że w jego ocenie powinno się powierzchnię stwierdzoną powiększyć o 10% powierzchni niekoszonej. Skarżący przyznał przy tym, że zgadza się, że działka DA nie była użytkowana rolniczo z powodu zalania jej wodą na skutek działalności bobrów. Stanowisko co do braku warunków do właściwego przeprowadzenia kontroli oraz brak podstaw do nałożenia sankcji skarżący podtrzymał w skardze. Argumenty w niej zawarte nie są jednak trafne. Skarżący podaje, że nie uczestniczył w kontroli ponieważ w jego ocenie kontrolujący dali mu odczuć, że jego obecność nie jest pożądana. W ocenie skarżącego bali się, że warunki panujące na działkach (woda) uniemożliwią dokładny ich pomiar, przy czym w żaden sposób nie próbował nawet wykazać, że jego "odczucia" były w jakiejkolwiek mierze uzasadnione, a stan rzeczy na działkach uniemożliwił osobom posiadającym odpowiednie przygotowanie zawodowe oraz wyposażonym we właściwy sprzęt pomiarowy dokonać kontroli. Skarżący prezentując stanowisko dotyczące prawdopodobnego jego zdaniem braku wiarygodności kontroli, opiera się jedynie na swoich przypuszczeniach bez jakiejkolwiek realnej podstawy, przy czym swoje wątpliwości przedstawił dopiero w 4 miesiące po przeprowadzeniu kontroli, bo w pierwszym etapie po zapoznaniu się z jej wynikami stwierdził, że nie może złożyć zastrzeżeń co do sposobu jej przeprowadzenia bo w niej nie uczestniczył. Brak jest w związku z tym podstaw do uwzględnienia zastrzeżeń do sposobu przeprowadzenia kontroli i jej wyników, a stanowisko organu II instancji w tym zakresie szczegółowo uzasadnione w decyzji, poparte odwołaniem się do wszystkich zgromadzonych materiałów dowodowych, w tym zdjęć oraz obowiązujących przepisów prawa - Sąd podziela. Brak jest podstaw również podstaw do uznania za zasadne stanowiska skarżącego w zakresie sposobu wyliczenia różnicy procentowej między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną, ponieważ w sytuacji gdy skarżący, co sam przyznaje, zgłosił we wniosku 12,44 ha do płatności, nie może twierdzić , że do wyliczenia tej różnicy powinna zostać przyjęta mniejsza powierzchnia działek rolnych czyli tych, w odniesieniu do których wniesiono zastrzeżenia z pominięciem działki H, w odniesieniu do której kontrolerzy nie wnieśli uwag. Należy zaznaczyć, że w zakresie odmowy płatności i zastosowania sankcji organy prawidłowo zastosowały wskazywany w decyzjach art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. Przepis ten w ust. 1 i 2 stanowi, że:
1. Jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego.
Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego.
2. Jeśli różnica ta przekracza 50 %, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18.
Należy stwierdzić w związku z tym, że Dyrektor prawidłowo zastosował treść przytoczonego wyżej art. 19 ust. 2 rozporządzenia, co jasno wynika z wyliczenia przedstawionego na str. 5 decyzji , zatem wyliczenie przedstawione przez stronę w skardze należy uznać za błędne. Na wyliczenie powierzchni deklarowanej i stwierdzonej a zatem i treść rozstrzygnięcia, nie może mieć też wpływu okoliczność wycofania przez skarżącego części wniosku w zakresie działek A i AB, ponieważ wycofanie to dotyczyć miało jedynie płatności z tytułu ONW, a nadto ponieważ skarżący uczynił to [...] stycznia 2916 r. a zawiadomienie o kontroli zostało wysłane listem poleconym [...] stycznia 2016 r., co powoduje zgodnie z art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 brak uznania skuteczności takiego wycofania. Zgodnie bowiem ze wspomnianym przepisem " Kar administracyjnych przewidzianych w niniejszym rozdziale nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność."
W ocenie Sądu niezasadne jest także stanowisko skarżącego, które dotyczy braku doliczenia do powierzchni stwierdzonej10% powierzchni niekoszonej działek, ponieważ z treści raportu, który nie został skutecznie podważony jednoznacznie wynika, że na działkach A1, i D1 nie stwierdzono istnienia powierzchni nieskoszonej a na działce C1 było to 0,07 ha więc kwestia ta była przedmiotem badania w toku kontroli. Co do kwestii działki DA , która została zalana wodą w związku z działalnością bobrów to należy potwierdzić zasadność stanowiska organu, że okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie gdyby skarżący zgłosił ten fakt organowi w terminie 15 dni poczynając od daty w której był w stanie dokonać tej czynności. Po zauważeniu zalania działek - zgodnie z art. 4 ust.2 rozporządzenia nr 640/2014 .
W tym stanie rzeczy należy uznać, że w wbrew stanowisku skarżącego w zaskarżonej decyzji w sposób prawidłowy został przedstawiony ustalony stan faktyczny sprawy ze wskazaniem dowodów, w oparciu o które dokonano tych ustaleń, jak również przedstawiono przepisy prawa mające w sprawie zastosowanie. Decyzja jest zrozumiała, wyliczenia w niej zawarte pozwalają na prześledzenie rozumowania organu, ponadto zawiera ona odniesienie się do zarzutów strony przedstawionych w toku postępowania administracyjnego, w tym w odwołaniu. Biorąc to pod uwagę należy uznać, że nie istniała konieczność uzupełniania postępowania dowodowego poprzez przesłuchanie strony ponieważ brała ona udział w postępowaniu, mogła przedstawić swoje argumenty i dowody, jeśli nimi dysponowała, w związku z czym jej ewentualne przesłuchanie w sprawie, nie było konieczne.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło