V SA/Wa 2389/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Joanna Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.O. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: odrzucić skargę. W dniu 21 kwietnia 2009 r. R.Ż. (zwany dalej: Skarżącym) złożył w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". W dniu 19 lutego 2010 r. została zawarta miedzy Skarżącym a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umowa cywilnoprawna o przyznaniu pomocy nr [...] na realizację przedsięwzięcia zgłoszonego przez beneficjenta. Pismem z [...] maja 2012 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała Skarżącego o dokonaniu całkowitej korekty przyznanej kwoty pomocy. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który organ rozpatrzył negatywnie pismem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. Powyższe pismo zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej odrzucenie ze względu na niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.J. Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270) – dalej: ustawy p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Rozważając sprawę należy stwierdzić – co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu w zakresie działania “Modernizacja gospodarstw rolnych", objętego PROW na lata 2007-2013. Podstawę prawną wskazaną w umowie stanowił art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" (Dz.U. Nr 193, poz. 1397 ze zm.). W prowadzonym postępowaniu dotyczącym przyznania pomocy można niewątpliwie wyróżnić dwa etapy. Pierwszy etap związany jest z przyznawaniem pomocy i zostaje wszczęty złożeniem przez stronę wniosku o przyznanie pomocy. Etap ten ma charakter quazi administracyjny. Finalizacją jego jest natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania pomocy - pozytywne lub odmowne. Ten etap ma charakter bądź administracyjny (sądowoadministracyjny) bądź cywilnoprawny. Charakter cywilnoprawny ma umowa o dofinansowanie, natomiast administracyjnoprawny będą miały wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Tryby postępowania (administracyjnoprawny i cywilnoprawny) nigdy się ze sobą nie łączą i w związku z tym strona skarżąca albo korzysta z trybu cywilnoprawnego podpisując umowę o dofinansowanie, albo z administracyjnoprawnego składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku rozstrzygnięcia pozytywnego wnioskodawca może zawrzeć umowę o dofinansowanie. Umowa ma charakter cywilnoprawny i jak do każdej umowy zastosowanie ma tu zasada swobody umów, wyrażająca się w tym konkretnym przypadku poprzez możliwość jej podpisania na wskazanych warunkach, bądź w przypadku nieakceptowania warunków na jakich ma być zawarta, skarżącemu będzie przysługiwało uprawnienie do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i następnie skargi do sądu administracyjnego. Niedopuszczalne jest natomiast podpisanie umowy, a więc zaakceptowanie jej warunków i złożenie administracyjnego środka odwoławczego. Zdaniem Sądu podpisanie umowy o dofinansowanie w całości konsumuje wniosek o dofinansowanie projektu i brak jest w związku z tym przedmiotu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie w dniu 19 lutego 2010 r. została zawarta umowa miedzy Agencją a skarżącym, określająca prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu, a przedmiotem sporu stron jest kwestia wywiązania się przez beneficjenta z umowy. Oznacza to definitywne zamknięcie etapu postępowania, w którym służyła skarga do sądu administracyjnego. Stwierdzić zatem należało, iż wskazany przez Skarżącego przedmiot zaskarżenia nie stanowi podejmowanego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena prawidłowości realizacji zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej przez jej strony wraz ze wszystkimi kontraktowymi konsekwencjami dokonania takiej oceny, podlega kontroli sądów powszechnych w razie zaistnienia sporu w tym zakresie, a nie sądów administracyjnych. Wskazać w tym miejscu dodatkowo należy na postanowienie zawarte w § 18 umowy, w myśl którego wszystkie spory pomiędzy Agencją a Beneficjentem rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Agencji (vide k. 679 verte akt administracyjnych). Oczywistym jest zatem, że ewentualne roszczenia beneficjenta o wypłatę pomocy podlegają dochodzeniu na drodze postępowania cywilnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 7779/11 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze nie powinno budzić wątpliwości, że spór zaistniały między Agencją a Skarżącym jest sprawą cywilną, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, stwierdzić należy, iż na zaskarżone pismo z dnia 18 lipca 2010 r. skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, co stanowi przesłankę do odrzucenia skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 ustawy p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.