V SA/Wa 239/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Asesor WSA - Łukasz Jarocki (spr.), Protokolant referent - Dariusz Bychawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. M. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 listopada 2024 r. nr BWI16.6580.7.125.2024 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest informacja Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ", "ARiMR" lub "Agencja") z 27 listopada 2024 r. nr BWI16.6580.7.125.2024, dotycząca wniosku Z. M. (dalej: "skarżący", "strona" lub "wnioskodawca") złożonego w zakresie działania 1.7 Trwałe zaprzestanie działalności połowowej w ramach Priorytetu 1. Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych, objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027. Podstawą prawną wydania zaskarżonej informacji był art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury na lata 2021-2027 (Dz. U. z 2023 poz. 1273; dalej: "ustawa"), § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 października 2023 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetów 1-4 objętych programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2289; dalej: "rozporządzenie trybowe") oraz § 63 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r., ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 231, str. 159 ze zm.; dalej: "rozporządzenie 2021/1060"). Zaskarżona informacja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wniosek o dofinansowanie dotyczący operacji pt. "Utrata miejsca pracy na statku rybackim MIZ-10" w ramach działania 1.7 Trwałe zaprzestanie działalności połowowej w ramach Priorytetu 1 – Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych, objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027, został złożony przez skarżącego w dniu 12 grudnia 2023 r. i zarejestrowany pod nr FEDR.01.07-IP.01-0309/23. Wniosek dotyczył utraty miejsca pracy na złomowanej jednostce MIZ-10 (dalej: "statek" lub "jednostka"). Wnioskodawca ubiegał się o dofinansowanie w kwocie 200 000,00 zł jako armator statku. W wyniku weryfikacji stwierdzono, że skarżący nie prowadził aktywnej działalności gospodarczej w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie. Z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: "CEIDG") wynikało, że działalność została zawieszona 30 stycznia 2023 r. W dniu 15 października 2024 r. organ wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających pracę na złomowanej jednostce oraz prowadzenie działalności gospodarczej w dniu złożenia wniosku. Wnioskodawca uzupełnił dokumentację 22 października 2024 r., dostarczając poprawiony wniosek wraz z uzupełnionym wyciągiem pływania obejmującym również okres od 2 stycznia 2023 r. do 28 grudnia 2023 r. Ponowne wezwanie do uzupełnienia braków zostało skierowane 8 listopada 2024 r. Skarżący odesłał wniosek w systemie teleinformatycznym CST2021 bez wprowadzenia poprawek w dniu 22 listopada 2024 r. Pismem z 27 listopada 2024 r. organ poinformował skarżącego o odmowie przyznania pomocy. W uzasadnieniu po przedstawieniu stanu faktycznego wskazano, że analiza całej dokumentacji oraz uzupełnień prowadzi do wniosku, iż wnioskodawca nie spełnia warunku określonego w § 63 ust. 6 rozporządzenia 2021/1060. W ocenie organu nie prowadził on aktywnej działalności gospodarczej w dniu złożenia wniosku, co skutkowało odmową przyznania pomocy. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na informację z 27 listopada 2024 r. Zaskarżonej informacji zarzucił w szczególności: a) naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy w zw. z § 12 ust. 3 rozporządzenia trybowego – poprzez nieuzasadnione i bezpodstawne przyjęcie, że strona nie złożyła stosownych wyjaśnień oraz nie przedstawiła wymaganych dokumentów świadczących o spełnieniu warunków przyznania pomocy, oraz że na dzień składania wniosku o dofinansowanie powinna posiadać aktywny wpis w CEIDG, co skutkowało nieuzasadnioną odmową przyznania pomocy; b) naruszenie § 63 ust. 6 rozporządzenia 2021/1060 poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie jako podstawy materialnej rozstrzygnięcia – w szczególności mając na uwadze brak podstaw do przyjęcia, że operacja, której dotyczył wniosek o dofinansowanie, nie może zostać wybrana do wsparcia z Funduszu w związku z tym, że została fizycznie ukończona lub w pełni wdrożona przed przedłożeniem wniosku o dofinansowanie w ramach programu; c) naruszenie art. 22 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.; dalej: "ustawa – Prawo przedsiębiorców") poprzez nieuzasadnione ograniczenie uprawnień przedsiębiorcy z przepisów tych wynikających oraz przyjęcie, że fakt i skutki zawieszenia działalności gospodarczej są tożsame w skutkach z faktem i skutkami wykreślenia działalności gospodarczej, co doprowadziło organ do nieuzasadnionej konstatacji o "fizycznym ukończeniu" operacji; d) naruszenie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stojącego w sprzeczności z zasadą praworządności, w szczególności nieuwzględnieniu, że wnioskodawca spełnił wymagane warunki przyznania pomocy, która finalnie nie została mu przyznana z uwagi na rzekome "fizyczne ukończenie" operacji, co w ocenie ARiMR uzasadniało zastosowanie przepisu § 63 ust. 6 rozporządzenia 2021/1060 oraz przyjęciu, że na dzień składania wniosku o dofinansowanie skarżący powinien posiadać aktywny wpis w CEIDG. Z uwagi na tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej informacji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenie od ARiMR na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzeka przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Na wstępie należy podkreślić, że zagadnienie prawne tożsame z rozpoznawanym w niniejszej sprawie było już przedmiotem oceny Sądu, czego wyrazem są dwa prawomocne wyroki z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 285/25 oraz V SA/Wa 286/25. Skład orzekający w pełni podziela argumentację przedstawioną w tych rozstrzygnięciach i przyjmuje ją za własną. Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy pomoc w ramach działania "1.7 Trwałe zaprzestanie działalności połowowej" może zostać przyznana podmiotowi, który w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej. Innymi słowy, należy rozstrzygnąć, czy armator, który przed złożeniem wniosku zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej, jest uprawniony do ubiegania się o rekompensatę za trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności połowowej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 września 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 "Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych" objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021–2027 oraz wysokości tej pomocy (Dz.U. z 2023 r. poz. 2128; dalej: "rozporządzenie wykonawcze"), w związku z § 24 ust. 1 pkt 1 i § 23 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, a także art. 7 ustawy z dnia 18 września 2001 r. – Kodeks morski (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1309 ze zm.; dalej: "Kodeks morski") oraz art. 63 ust. 6 rozporządzenia 2021/1060. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że szczegółowe warunki przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 "Wspieranie zrównoważonego rybołówstwa oraz odbudowy i ochrony żywych zasobów wodnych", objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021–2027, a także wysokość tej pomocy, zostały określone w rozporządzeniu wykonawczym. Zgodnie z § 21 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, pomoc w ramach działania "Trwałe zaprzestanie działalności połowowej" przysługuje w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 20 rozporządzenia 2021/1139, w zakresie segmentów floty wskazanych w planie działania, o którym mowa w art. 22 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa. Na podstawie § 21 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego pomoc ta obejmuje utratę miejsca pracy na statku rybackim. Z kolei § 23 ust. 1 stanowi, że wsparcie na ten cel może być przyznane armatorowi statku rybackiego lub rybakowi, którzy: 1. utracili miejsce pracy na statku rybackim, którego złomowania albo przekwalifikowania dokonano, oraz 2. w ostatnich 2 latach kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku o dofinansowanie co najmniej przez 90 dni w roku pracowali na morzu na statku rybackim, którego złomowania albo przekwalifikowania dokonano. Stosownie do § 23 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, potwierdzeniem pracy na statku mogą być m.in. umowy o pracę (w tym rybacka umowa o pracę), świadectwa pracy, umowy cywilnoprawne, a także dokumenty księgowe, podatkowe lub związane z ubezpieczeniem społecznym. Wynika z tego jednoznacznie, że pomoc może zostać przyznana zarówno rybakowi (na podstawie dokumentów pracowniczych), jak i armatorowi (na podstawie dokumentów księgowych, podatkowych – np. potwierdzających odprowadzenie podatku dochodowego – czy też dokumentów z zakresu ubezpieczeń społecznych, takich jak zaświadczenia ZUS wydawane na podstawie wniosku US-7). Zgodnie z § 24 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, pomoc z tytułu utraty miejsca pracy na statku rybackim przysługuje za zaprzestanie wykonywania działalności połowowej przez co najmniej 60 kolejnych miesięcy od dnia otrzymania wsparcia. Wysokość pomocy ustalono w formie stawek jednostkowych i wynosi ona 200 000 zł dla armatora statku rybackiego, którego złomowania albo przekwalifikowania dokonano. W świetle art. 7 Kodeksu morskiego, armatorem jest ten, kto we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem morskim własnym lub cudzym. Z kolei art. 63 ust. 6 rozporządzenia 2021/1060 stanowi, że operacje nie mogą zostać wybrane do wsparcia z Funduszy, w przypadku gdy zostały fizycznie ukończone lub w pełni wdrożone przed przedłożeniem wniosku o dofinansowanie w ramach programu, niezależnie od tego, czy dokonano wszystkich powiązanych płatności. Z powyższego wynika, że pomoc przysługuje wyłącznie za trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności połowowej, przy czym warunek ten nie może być spełniony przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. Innymi słowy, wsparcie może zostać przyznane jedynie w sytuacji, gdy działalność połowowa jest faktycznie prowadzona w chwili składania wniosku. Potwierdzają to: – § 23 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, który odwołuje się do "wykonywanej pracy na statku rybackim"; – § 24 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przewidujący rekompensatę za "zaprzestanie wykonywania działalności połowowej", – § 23 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 7 Kodeksu morskiego, zgodnie z którym armatorem jest ten kto faktycznie "uprawia" żeglugę. Analogicznie, trudno mówić o utracie miejsca pracy na statku rybackim w rozumieniu § 23 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli działalność ta w ogóle nie była wykonywana. Z przytoczonych regulacji wynika jednoznacznie, że uprawnionym do ubiegania się o rekompensatę jest rybak lub armator, który faktycznie pracował na morzu na statku rybackim poddanym złomowaniu albo przekwalifikowaniu. W praktyce oznacza to, że skarżący, ubiegając się o wsparcie jako armator, w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie powinien być osobą czynną zawodowo, tj. prowadzić komercyjną działalność połowową jako armator. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie połowu ryb. Jak trafnie wskazała Agencja, armator zarządza statkiem prowadzącym połowy komercyjne, wprowadza do obrotu złowione ryby oraz zatrudnia personel (rybaków). Działalność ta ma charakter gospodarczy i wiąże się z określonymi obowiązkami formalnymi, w tym wpisem do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jeżeli zatem wniosek o dofinansowanie w ramach działania 1.7 został złożony przez armatora, który w chwili aplikowania nie prowadził czynnej działalności gospodarczej w zakresie połowów komercyjnych, oznacza to, że wniosek ten został złożony przez osobę nieuprawnioną do wsparcia. Wskazuje na to wprost konstrukcja przepisu § 23 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, który odnosi się do armatora faktycznie prowadzącego działalność połowową, a nie "byłego" armatora. Tym samym osoba ubiegająca się o rekompensatę z tytułu utraty miejsca pracy na likwidowanej jednostce rybackiej musi być w momencie składania wniosku czynnym armatorem, tj. prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie komercyjnego połowu ryb. Dopiero wówczas może skutecznie ubiegać się o dofinansowanie w ramach działania 1.7 i winna wykazać, że jako armator zezłomowanego lub przekwalifikowanego statku rybackiego pracowała na nim na morzu przez co najmniej 90 dni w każdym z dwóch lat kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku (§ 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego). W rozpoznawanej sprawie ustalono, że zgodnie z danymi z CEIDG na dzień 1 października 2024 r., tj. w dniu złożenia wniosku, skarżący miał zawieszoną działalność gospodarczą określoną m.in. jako 03.11.Z – rybołówstwo w wodach morskich. Oznacza to, że w tym czasie nie prowadził czynnej działalności połowowej (zawieszenie działalności gospodarczej skutkuje brakiem możliwości aktywnego prowadzenia działalności zarobkowej, wystawiania faktur czy uzyskiwania przychodów). Tym samym, jako osoba ubiegająca się o rekompensatę, skarżący nie spełniał podstawowego warunku przyznania pomocy, o którym mowa w § 23 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Dodatkowo należy wskazać, że skarżący prowadził działalność gospodarczą do dnia 30 stycznia 2023 r., kiedy została ona zawieszona. Oznacza to, iż w okresie roku i ośmiu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (1 października 2024 r.) nie prowadził działalności połowowej. Okoliczność tę potwierdzają również dane zawarte w dokumentacji ZUS, które korespondują z informacjami ujawnionymi w CEIDG, jednoznacznie wskazując na brak spełnienia przesłanki określonej w § 23 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Wbrew zarzutom skarżącego, organ nie naruszył art. 20 ust. 1 ustawy w związku z § 12 ust. 3 rozporządzenia trybowego. Nie doszło również do naruszenia art. 63 ust. 6 rozporządzenia 2021/1060. W ocenie Sądu organ miał podstawę prawną do odmowy przyznania pomocy na podstawie wskazanych przepisów. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 22 ust. 1 ani art. 23 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców. Nie stwierdzono ponadto naruszenia innych przepisów prawa, których kontrola należy do obowiązków Sądu z urzędu. Reasumując, zdaniem Sądu analiza materiału dowodowego przeprowadzona przez Agencję była prawidłowa i prowadzi do wniosku, że skarżący nie spełnił warunków przyznania dofinansowania określonych w § 23 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Ze wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.