V SA/Wa 2391/13

WyrokWSA w Warszawie2014-04-15

Skład orzekający: Izabella Janson, Tomasz Zawiślak, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli pierwotna decyzja przyznająca płatności nie uwzględniła obowiązku redukcji płatności po przekroczeniu określonych powierzchni, mimo że wnioski o płatności złożyły zarówno spółka, jak i jej oddziały?
Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej płatności ONW była zasadna, ponieważ pierwotna decyzja została wydana z rażącym naruszeniem § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW. Naruszenie to polegało na nieuwzględnieniu obowiązku redukcji płatności po przekroczeniu powierzchni 50 ha i 100 ha, co wynikało z faktu, że płatności zostały przyznane oddzielnie dla spółki i jej oddziałów, zamiast dla spółki jako całości z uwzględnieniem łącznej powierzchni.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2004. Pierwotna decyzja przyznała płatności na łączną kwotę 18161,88 zł do powierzchni 87,59 ha. Następnie organ stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując na rażące naruszenie prawa poprzez nieuwzględnienie obowiązku redukcji płatności po przekroczeniu określonych powierzchni, co wynikało z błędnego traktowania oddziałów spółki jako odrębnych producentów rolnych. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Prezesa ARiMR, spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004; oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Prezesem ARiMR") z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., nr [...], z dnia [...] czerwca 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji, nr [...], z dnia [...] marca 2005r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w sprawie przyznania Z. Sp. z o.o. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] czerwca 2004 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 złożony przez Z. Sp. z o.o. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni 87,59 ha (nizinne strefa II). W dniu [...] marca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję, nr [...], o przyznaniu Z. Sp. z o.o. płatności z tytułu ONW na 2004 rok na łączną kwotę 18161,88 zł do powierzchni 87,59 ha (nizinne strefa II). Decyzja została doręczona w dniu 22 marca 2005r. W dniu [...] marca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zawiadomił Z. Sp. z o.o. w W. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Zawiadomienie zostało doręczone w dniu 8 kwietnia 2013 r. Ponadto w dniu 25 kwietnia 2013 r. została wystosowana informacja o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, która została doręczona w dniu 29 kwietnia 2013 r. W dniu [...] czerwca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzję, nr [...], o stwierdzeniu nieważności decyzji, nr [...], z dnia [...] marca 2005r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Po rozpatrzeniu odwołania z dnia 5 lipca 2013 r. złożonego przez "Z." Sp. z o.o. w W., Prezes ARiMR wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzję, nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., nr [...], z dnia [...] czerwca 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji, nr [...], z dnia [...] marca 2005r. wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w sprawie przyznania Z. Sp. z o.o. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) -dalej k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Prezes ARiMR wyjaśnił, że z rażącym naruszeniem prawa w świetle powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. "Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.) dlatego też wymaga bezspornego ustalenia, że kwestionowana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 k.p.a. Organ zaznaczył, iż takie postępowanie jest postępowaniem nowym i odrębnym od zakończonego weryfikowaną decyzją, przy czym mają do niego zastosowanie wszystkie zasady jego prowadzenia określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego i zapewniania wszystkim jego stronom czynnego udziału, a przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie, zapewnienie stronom możliwości wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego. Organ nadzoru nie może jednak dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, a jedynie bada stan faktyczny i prawny z daty weryfikowanej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego powyższe przesłanki zaistniały w rozpatrywanej sprawie. W pierwszej kolejności organ wskazał, że zasady przyznawania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania dla wniosków złożonych w 2006 r. zostały określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą PROW oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657, z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem ONW. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ONW, płatność ONW udziela się producentowi rolnemu: 1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.), oraz 2. jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW za działalność rolniczą, o której mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego i reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Organ podkreślił, iż jedynie łączne spełnienie przez rolnika wszystkich ww. przesłanek stanowi podstawę do ubiegania się o przyznanie pomocy z tytułu ONW. Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 1a ustawy PROW pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych, a w przypadku pomocy, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 8 tejże ustawy, na wniosek jednostki organizacyjnej lub organu realizującego zadania związane z rozwojem obszarów wiejskich. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 - 4 rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu do położonych na obszarach ONW działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe w wysokości: 1) 179 zł na 1 ha - na obszarze nizinnym w strefie nizinnej I, 2) 264 zł na 1 ha - na obszarze nizinnym w strefie nizinnej II, 3) 264 zł na 1 ha - na obszarze ze specyficznymi utrudnieniami, 4) 320 zł na 1 ha - na obszarze górskim - stanowiących stawki podstawowe. Płatność ONW do powierzchni działek rolnych przekraczającej 50 ha jest udzielana w wysokości: 1) 50 % stawki podstawowej - za powierzchnię od 50,01 ha do 100 ha; 2) 25 % stawki podstawowej - za powierzchnię od 100,01 ha do 300 ha. Do powierzchni działek rolnych wynoszącej powyżej 300 ha, płatność ONW nie przysługuje. Prezes ARiMR wskazał również, że zgodnie z § 5 rozporządzenia ONW przy obliczaniu wysokości płatności ONW bierze się pod uwagę kolejno te działki rolne położone na obszarach ONW, dla których obowiązują stawki podstawowe - od najwyższej do najniższej. W przypadku gdy działka rolna jest położona na obszarach ONW, dla których obowiązują różne stawki podstawowe, wówczas stosuje się stawkę podstawową, określoną dla obszaru ONW, na którym jest położona największa część działki rolnej. Natomiast w przypadku gdy działka rolna jest położona w równych częściach na obszarach ONW, dla których obowiązują różne stawki podstawowe, stosuje się wyższą stawkę podstawową. Organ podkreślił, że w wyroku z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1735/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że "stroną w sprawie jest Z. Spółka z o. o. z siedzibą w W. Do niej skierowano zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz obie decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej płatność. Decyzja o przyznaniu płatności brzmi "(...) przyznaję Z. Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w L. płatność ONW (...) ". Z wniosku o przyznanie płatności także wynika, że wnioskuje o nią Z. Sp. z o. o. Gospodarstwo Rolne w L. Także wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych, złożony w toku rozprawy przez pełnomocnika skarżącej został złożony przez "Z." spółkę z o.o. Gospodarstwo Rolne w L., we wniosku wskazano, że składa go osoba prawna. (...) Wszystkie te okoliczności wyraźnie wskazują, że dla obu stron było jasne, że o płatności występuje oddział Spółki tj. część Spółki, bowiem mylnie w 2004 r. Agencja uważała, że można oddziały spółki z o. o. rejestrować w ewidencji jako odrębnych producentów rolnych. Jak już wspomniano Sąd podziela pogląd organu, że było to działanie nieprawidłowe, bowiem definicję producenta rolnego wypełniała tylko Spółka Z. jako całość, gdyż tylko Spółce można przypisać walor posiadania gospodarstwa rolnego i w związku z tym do rejestru producentów winna być wpisana tylko raz, a co za tym idzie winna złożyć tylko jeden wniosek o płatność obejmujący wszystkie posiadane działki rolne, które spełniały warunki do uzyskania płatności. (...) Wobec powyższego zaskarżona decyzja jako wydana z powołaniem się na nieprawidłową podstawę prawną musi zostać uchylona. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes ARiMR rozważy czy zachodzą inne niż wymienione w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie przyznania płatności ONW za rok 2004". Wskazano, że analogiczne stanowisko zostało przedstawione w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2011 r. dotyczących "Z." spółka z o.o. Gospodarstwo Rolne w K. za rok 2004 (sygn. akt V SA/Wa 1734/10), "Z." spółka z o.o. Gospodarstwo Rolne w L. za rok 2005 (sygn. akt V SA/Wa 1736/10), "Z." spółka z o.o. Gospodarstwo Rolne w L. za rok 2006 (sygn. akt V SA/Wa 1737/10), "Z." spółka z o.o. Gospodarstwo Rolne w T. za rok 2004 (sygn. akt V SA/Wa 1733/10). Niezależnie od powyższego organ wskazał również, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 18 września 2012 r. (sygn. akt II GSK 1180/11) wydanym po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Prezesa ARiMR Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że skoro oddział spółki nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, to prowadzenie postępowania ze wskazaniem spółki i tego właśnie oddziału nie przestaje być postępowaniem prowadzonym w stosunku do spółki jako jedynego podmiotu, który może być i jest podmiotem tego postępowania. W sytuacji takiej błędne jest stanowisko kasatora, że decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, bowiem oddział spółki nie jest osobą, a jedynie wydzieloną częścią majątku nie posiadającą podmiotowości prawnej. W takiej sytuacji postępowanie prowadzone było w stosunku do spółki i decyzja była skierowana do spółki, nawet jeżeli nazwa spółki została uzupełniona nazwą gospodarstwa rolnego. W sprawie nie doszło zatem do wydania decyzji w stosunku do osoby nie będącej stroną w sprawie i stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. było nieprawidłowe. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 maja 2008 r. (sygn. akt II GSK 73/08) w sytuacji skierowania decyzji do oddziału spółki z o.o. dochodzi do skierowania decyzji do podmiotu błędnie nazwanego według przyjmowanych kryteriów oznaczania tożsamości. Nie jest to jednak wada uzasadniająca stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 p. 4 k.p.a. ". Analogiczne stanowisko zostało przedstawione w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2012 r. dotyczących "Z." spółka z o.o. Gospodarstwo Rolne w K. za rok 2004 (sygn. akt II GSK 1079/11), "Z." spółka z o.o. Gospodarstwo Rolne w L. za rok 2005 (sygn. akt II GSK 1181/11), "Z." spółka z o.o. Gospodarstwo Rolne w L. za rok 2006 (sygn. akt II GSK 1075/11), "Z." spółka z o.o. Gospodarstwo Rolne w T. za rok 2004 (sygn. akt II GSK 1072/11). Prezes ARiMR wskazał, że Sądy w przedmiotowych wyrokach wskazały, że definicję producenta rolnego wypełniała tylko Z. Sp. z o.o. jako całość, gdyż tylko Spółce można przypisać walor posiadania gospodarstwa rolnego i w związku z tym do rejestru producentów winna być wpisana tylko raz, a co za tym idzie winna złożyć tylko jeden wniosek o płatność obejmujący wszystkie posiadane działki rolne, które spełniały warunki do uzyskania płatności. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę wskazane powyżej wyroki WSA oraz NSA, w których Sądy stwierdziły, że "w takiej sytuacji postępowanie prowadzone było w stosunku do spółki i decyzja była skierowana do spółki, nawet jeżeli nazwa spółki została uzupełniona nazwą gospodarstwa rolnego" Prezes ARiMR wskazał, że Z. Sp. z o.o. wnioskowała w roku 2004 o płatności z tytułu ONW w następujący sposób: • Z. Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w K.: - data złożenia wniosku: [...] czerwca 2004r. - powierzchnia deklarowana: 87,40 ha - powierzchnia, do której została przyznana płatność: 78,94 ha • Z. Sp. z o.o.: - data złożenia wniosku: [...] czerwca 2004r. - powierzchnia deklarowana: 87,59 ha - powierzchnia, do której została przyznana płatność: 87,59 ha • Z. Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w T.: - data złożenia wniosku: [...] czerwca 2004r. - powierzchnia deklarowana: 66,77 ha - powierzchnia, do której została przyznana płatność: 50,54 ha • Z. Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w L.: - data złożenia wniosku: [...] czerwca 2004r. - powierzchnia deklarowana: 64,24 ha - powierzchnia, do której została przyznana płatność: 64,24 ha. Organ stwierdził, że z powyższego wynika, że w roku 2004 suma powierzchni zadeklarowanych do pomocy z tytułu ONW przez Z. Sp. z o.o. wyniosła 306,00 ha, zaś powierzchnia, do której zostały przyznane płatności ONW wyniosła 281,31 ha. Zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami, w celu określenia prawidłowej wysokości płatności niezbędne jest zastosowanie ww. redukcji (zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW) dla powierzchni powyżej 50 ha. Płatność powinna zostać przyznana do łącznej powierzchni, na której jest prowadzona działalność rolnicza. Podkreślono, że w ww. sprawach pomoc z tytułu ONW przyznana Oddziałom Terenowym Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W., traktowanym jako odrębni wnioskodawcy, powinna zostać przyznana do powierzchni zadeklarowanych w poszczególnych wnioskach z zastosowaniem stawki podstawowej oraz z zastosowaniem 50% stawki podstawowej od 50,01 ha do 100,00 ha i 25% stawki podstawowej za powierzchnię od 100,01 ha do 281,31 ha. Tym samym wydanie decyzji przyznającej płatność ONW do gruntów rolnych położonych na obszarach ONW zadeklarowanych przez Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 z dnia [...] czerwca 2004r., a nie uwzględniającej złożonych wniosków przez Oddziały Terenowe Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W., tj. L., K., T. i samą Spółkę, prowadzi do obejścia § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW, tj. nieuwzględnienia obowiązku redukcji płatności po przekroczeniu powierzchni powyżej 50 ha i 100 ha. Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydając w dniu [...] marca 2005r. decyzję, nr [...], rażąco naruszył § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW. Przedmiotowa decyzja dotknięta jest zatem wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi podstawę uzasadniającą wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji. Zdaniem Prezesa ARiMR, w związku z powyższym stwierdzić należy, iż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. zasadnie wydał decyzję, nr [...], z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., nr [...], z dnia [...] marca 2005r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącej Spółki wniósł o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] sierpnia 2013 r., zarzucając naruszenie art. 8 k.p.a. Uzasadniając skargę pełnomocnik podniósł, iż w związku ze stanem faktycznym trudno uznać, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa. Mianowicie wszystkie oddziały skarżącej oraz ją samą z osobna uznano za producentów rolnych oraz każdej jednostce nadano odrębny numer producenta rolnego. Nastąpiło to w wyniku błędu Biura Powiatowego w B. Dopiero później stwierdzono, że oddziały spółki nie mogą być traktowane, jako producent rolny albowiem może takim producentem być wyłącznie spółka jako osoba prawna. Jednakże decyzja o przyznanych płatnościach została wydana przez ARiMR poszczególnym oddziałom skarżącej albowiem przedmiotowe oddziały były zarejestrowane jako producent rolny. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona. Na wstępie podkreślić jednak należy, że postępowanie prowadzone na podstawie przepisu art. 156 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Należy również pamiętać o tym, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji w kontekście tego czy jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podkreślenia wymaga, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia jej co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w omawianym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a. to znaczy nie może rozpatrywać jej, co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka zatem wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Wśród przesłanek wymienionych w cytowanym wyżej art. 156 § 1 k.p.a. jest m.in. i ta na którą powoływał się organ. Chodzi mianowicie o wydanie w postępowaniu zwykłym decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Odnosząc się do przesłanki wskazanej w ww. przepisie przypomnieć należy, że w kwestii pojęcia "rażące naruszenie prawa" wielokrotnie wypowiadała się zarówno nauka prawa jak i judykatura. Analiza ich dorobku pozwala na stwierdzenie, iż zachodzi ono wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest więc z reguły wyrazem ewidentnego oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. O rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić wtedy, gdy spełnione zostaną trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty; 2) charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia; 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji zgodnie uznały, iż w postępowaniu zwyczajnym zakończonym decyzją której nieważność stwierdzono Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznając Z. Sp. z o.o. w W. w dniu [...] marca 2005 r. płatności z tytułu ONW na rok 2004, rażąco naruszył dyspozycję wynikającą z § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW, albowiem nie uwzględnił złożonego w 2004r. wniosku przez Oddziały Terenowe Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W., tj. L., K., T. i samą Spółkę, co w rezultacie doprowadziło do nieuwzględnienia obowiązku redukcji płatności po przekroczeniu powierzchni powyżej 50 ha i 100 ha. Zgodnie z § 4 ust. 1 - 4 rozporządzenia ONW wysokość płatności ONW, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu do położonych na obszarach ONW działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, sady, łąki trwałe oraz pastwiska trwałe w wysokości: 5) 179 zł na 1 ha - na obszarze nizinnym w strefie nizinnej I, 6) 264 zł na 1 ha - na obszarze nizinnym w strefie nizinnej II, 7) 264 zł na 1 ha - na obszarze ze specyficznymi utrudnieniami, 8) 320 zł na 1 ha - na obszarze górskim - stanowiących stawki podstawowe. Płatność ONW do powierzchni działek rolnych przekraczającej 50 ha jest udzielana w wysokości: 1) 50 % stawki podstawowej - za powierzchnię od 50,01 ha do 100 ha; 2) 25 % stawki podstawowej - za powierzchnię od 100,01 ha do 300 ha. Do powierzchni działek rolnych wynoszącej powyżej 300 ha, płatność ONW nie przysługuje. Stosownie do § 5 rozporządzenia ONW przy obliczaniu wysokości płatności ONW bierze się pod uwagę kolejno te działki rolne położone na obszarach ONW, dla których obowiązują stawki podstawowe - od najwyższej do najniższej. W przypadku gdy działka rolna jest położona na obszarach ONW, dla których obowiązują różne stawki podstawowe, wówczas stosuje się stawkę podstawową, określoną dla obszaru ONW, na którym jest położona największa część działki rolnej. Natomiast w przypadku gdy działka rolna jest położona w równych częściach na obszarach ONW, dla których obowiązują różne stawki podstawowe, stosuje się wyższą stawkę podstawową. Z akt sprawy niespornie wynika, iż z wnioskami o przyznanie płatności wystąpiły oddziały spółki natomiast Agencja mylnie uważała, że można oddziały spółki z o. o. rejestrować w ewidencji jako odrębnych producentów rolnych. Jak już wspomniano sądy administracyjne w analogicznych sprawach nie podzieliły takiego poglądu organu uznając, że było to działanie nieprawidłowe, bowiem definicję producenta rolnego wypełniała tylko Spółka Z. jako całość, gdyż tylko Spółce można przypisać walor posiadania gospodarstwa rolnego i w związku z tym do rejestru producentów winna być wpisana tylko raz, a co za tym idzie winna złożyć tylko jeden wniosek o płatność obejmujący wszystkie posiadane działki rolne, które spełniały warunki do uzyskania płatności. Sądy administracyjne stwierdziły również, że w takiej sytuacji postępowanie prowadzone było w stosunku do spółki i decyzja była skierowana do spółki, nawet jeżeli nazwa spółki została uzupełniona nazwą gospodarstwa rolnego. W niniejszej sprawie Z. Sp. z o.o. wnioskowała w roku 2004 o płatności z tytułu ONW w następujący sposób: • Z. Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w K.: - data złożenia wniosku: [...] czerwca 2004r. - powierzchnia deklarowana: 87,40 ha - powierzchnia, do której została przyznana płatność: 78,94 ha • Z. Sp. z o.o.: - data złożenia wniosku: [...] czerwca 2004r. - powierzchnia deklarowana: 87,59 ha - powierzchnia, do której została przyznana płatność: 87,59 ha • Z. Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w T.: - data złożenia wniosku: [...] czerwca 2004r. - powierzchnia deklarowana: 66,77 ha - powierzchnia, do której została przyznana płatność: 50,54 ha • Z. Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w L.: - data złożenia wniosku: [...] czerwca 2004r. - powierzchnia deklarowana: 64,24 ha - powierzchnia, do której została przyznana płatność: 64,24 ha. - powierzchnia deklarowana: 76,44 ha - powierzchnia, do której została przyznana płatność: 76,44 ha. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, z powyższego wynika, że w roku 2004 suma powierzchni zadeklarowanych do pomocy z tytułu ONW przez Z. Sp. z o.o. wyniosła 306,00 ha, zaś powierzchnia, do której zostały przyznane płatności ONW wyniosła 281,31 ha. Zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami, w celu określenia prawidłowej wysokości płatności niezbędne jest zastosowanie redukcji (zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW) dla powierzchni powyżej 50 ha. Płatność powinna zostać przyznana do łącznej powierzchni, na której jest prowadzona działalność rolnicza. Pomoc z tytułu ONW przyznana Oddziałom Terenowym Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W., traktowanym jako odrębni wnioskodawcy, powinna zostać przyznana do powierzchni zadeklarowanych w poszczególnych wnioskach z zastosowaniem stawki podstawowej oraz z zastosowaniem 50% stawki podstawowej od 50,01 ha do 100,00 ha i 25% stawki podstawowej za powierzchnię od 100,01 ha do 133,57 ha. Tym samym wydanie decyzji przyznającej płatność ONW do gruntów rolnych położonych na obszarach ONW zadeklarowanych przez Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004 z dnia [...] czerwca 2004 r., a nie uwzględniającej złożonych wniosków przez Oddziały Terenowe Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W., tj. L., K., T. i samą Spółkę, prowadzi do obejścia § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW, tj. nieuwzględnienia obowiązku redukcji płatności po przekroczeniu powierzchni powyżej 50 ha i 100 ha. Powyższe oznacza, iż istniały uzasadnione podstawy aby uznać, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydając w dniu [...] marca 2005 r. decyzję, nr [...], rażąco naruszył § 4 ust. 3 rozporządzenia ONW. Przedmiotowa decyzja dotknięta jest zatem wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi podstawę uzasadniającą wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji. Rozstrzygnięcia organów obu instancji są więc prawidłowe. Jeśli chodzi o zarzuty skargi to są one całkowicie chybione. Artykuł 8 k.p.a. nie został przez organ naruszony albowiem dopiero stwierdzenie nieważności ww. decyzji doprowadziło do stanu zgodnego z prawem, a tylko taki stan może i powinien pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa. Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów postępowania. Z powyższych względów sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło