V SA/Wa 2393/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-01
Skład orzekający: Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi gospodarstwo rolne i wskazuje na trudną sytuację materialną wynikającą z odmowy przyznania płatności, opóźnień w ich wypłacie oraz niekorzystnych warunków atmosferycznych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna skarżącego, wynikająca z odmowy lub pomniejszenia płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej, problemów z wypłatą środków, niekorzystnych warunków atmosferycznych oraz bieżących wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania, a jego przyznanie w zakresie całkowitym wymaga wykazania niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący T. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącą płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący złożył sprzeciw, wskazując na swoją krytyczną sytuację materialną, brak dopłat, problemy z gospodarstwem rolnym i zalane pola. Sąd rozpoznał wniosek od początku po skutecznym wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi T. C. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... lipca 2010 r. Nr ... w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Pismem z dnia ... lutego 2011 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 25 stycznia 2011 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż ubolewa, iż sąd nie przyznał mu zwolnienia od kosztów sądowych. Sytuacja materialna jest wręcz krytyczna, gdyż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła mu płatności za 2009 i 2010 r. Skarżący jest pozbawiony dopłat albo przyznano je w bardzo ograniczonym zakresie. Decyzje o płatnościach są odwlekane i dotychczas nie wpłynęła żadna kwota od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dopłaty te niwelowały w pewnym stopniu koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazał również, iż poprzedni rok był klęskowy, a obecnie mimo zimy skarżący ma zalane wodą pola, a nawet posesje i piwnice. W tej sytuacji codziennie boryka się z rzeczywistością, nie wspominając o braku opłacalności uprawy ziemi, mimo, iż skarżący opłaca podatki i ma ziemię uprawianą na bieżąco. Ponadto skarżący w 2010 r. solidaryzując się z powodzianami ofiarował bezpłatnie kilka kwintali zboża. Skarżący podkreślił również, iż nie pobiera wynagrodzenia mimo, iż pracuje codziennie przez wiele godzin, chyba że pozbędzie się ziemi i przejdzie na emeryturę lub rentę. Podobnie nie ma prawa do płatnego urlopu.
Na potwierdzenie złożonego oświadczenia skarżący nadesłał wyciąg z rachunku bankowego ... .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie z 25 stycznia 2011 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany od początku.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy podkreślić trzeba, iż prawo to stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.).
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składają się wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej - 100 zł oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika, przy czym zauważyć należy, iż skarżący zainicjował dwa postępowania sądowe, zatem łączna kwota wpisów w dwóch sprawach wyniosłaby 200 zł.
Ze złożonych oświadczeń wynika, iż skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu drewnianym o pow. ...m², posiada również nieruchomość rolną o pow. ... ha oraz las o pow. ...ha. Miesięczne wydatki skarżącego kształtują się na poziomie ... zł, skarżący nie posiada samochodu ani lokat pieniężnych. Z nadesłanych zaświadczeń o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego (własnego – ... ha oraz dzierżawionego – ... ha) wynika, iż łączne roczne dochody wynoszą ... zł tj. ... zł miesięcznie. Z nadesłanego wyciągu bankowego wynika, iż skarżący na dzień ... lutego 2011 r. posiadał na rachunku środki pieniężne w wysokości ... zł. Saldo początkowe na dzień ... listopada 2010 r. wynosiło, co prawda ... zł, jednakże z historii rachunku wynika, iż skarżący pożytkuje wskazane środki opłacając m.in. KRUS oraz energię, czyli dokonując opłat koniecznych związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych i spełnianiem obowiązków podatkowych. Ponadto z rachunku tego wynika, iż skarżący we wskazanym okresie faktycznie nie uzyskał żadnych dopłat do gruntów, a środki te przeznacza na opłacenie kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Mając na względzie przedstawione we wniosku, dodatkowym oświadczeniu i sprzeciwie okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło