V SA/Wa 2397/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. L. – FHU E. S. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) czerwca 2014 r. Nr (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy S. L. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wyjaśnił, że pracuje w Urzędzie Gminy i Miasta W. na podstawie umowy o pracę na czas nieoznaczony. Jego miesięczne dochody netto po odliczeniu należności na rzecz Urzędu Skarbowego, pożyczki zakładowej, kredytu bankowego w Banku Spółdzielczym w W. wynoszą 750 zł. Skarżący wskazał, że prowadzi z żoną odrębne gospodarstwa, ale współuczestniczy w kosztach utrzymania domu o powierzchni 90 m.kw., który należy do jego żony, ponosząc z tego tytułu wydatki w wysokości 350 zł miesięcznie. Do kosztów utrzymania zaliczył wydatki na wyżywienie, ubranie, leki. Oświadczył, że środki pieniężne, którymi dysponuje po odliczeniu koniecznych wydatków na utrzymanie tj. około 350-400 zł miesięcznie nie są wystarczające aby pokryć koszty sądowe. Wyjaśnił, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył kilkanaście skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w W. Zapłacił wpis sądowy w wysokości 486 zł w jednej sprawie. Odmowa przyznania prawa pomocy pozbawi go prawa do sądu. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku: ruchomości i nieruchomości w tym zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wniosku oświadczył, iż uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości około 3.200 zł miesięcznie, zaś jego żona również z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości około 3.400 zł. Jego żona wykonuje zawód bibliotekarki, pracuje w szkole podstawowej, spłaca kredyt, po odliczeniu kosztów utrzymania oraz kredytu dysponuje miesięcznie kwotą około 1.200 – 1.500 zł. Dodał, że dzięki pomocy finansowej rodziny, jest reprezentowany w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 30 października 2014 r. wezwano go do dodatkowego oświadczenia poprzez udzielenie konkretnych informacji oraz złożenie określonych dokumentów. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 6 listopada 2014 r. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Referendarz sądowy ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku Skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy Strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie Skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż Skarżący nie wykazał, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Mając na uwadze, że Skarżący nie odpowiedział na wezwanie i nie przedstawił dodatkowych dokumentów, nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.