V SA/Wa 24/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-10

Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Joanna Zabłocka, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, gdy skarżąca nie wykazała całkowitej nieściągalności należności ani okoliczności uzasadniających umorzenie pomimo braku takiej nieściągalności?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego orzekania w sprawie umorzenia należności składkowych, a jedynie do kontroli legalności decyzji organu. W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia, ponieważ skarżąca nie wykazała całkowitej nieściągalności należności, gdyż były one przedmiotem skutecznego postępowania egzekucyjnego. Ponadto, skarżąca nie udowodniła istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie pomimo braku całkowitej nieściągalności, takich jak niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych czy trudna sytuacja rodzinna lub zdrowotna.
Stan faktyczny
Skarżąca K. Z. wniosła o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności należności, które były przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ani z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji i umorzenia zaległości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2012r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. A. A., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi K. Z. (zwana dalej skarżącej) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2012 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2012 r. znak: [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Przedmiotowa decyzja zapadła następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z [...] sierpnia 2012 r. skarżąca zwróciła się o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Do wniosku skarżąca złączyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, oświadczenie dotyczące środków na rachunku bankowym oraz kserokopie: decyzji z [...] lutego 2011 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, harmonogramów spłaty kredytów z 6 i 10 sierpnia 2009r. (2 szt.), postanowienia Komendy Powiatowej Policji w [...] z [...] listopada 2003 r. o umorzeniu dochodzenia, dowodu rejestracyjnego samochodu osobowego, zeznań podatkowych: PIT-37 za rok 2011, PIT-36 za rok 2010 i 2009, recept i dokumentacji medycznej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (zwany także Zakładem) pismem z 21 sierpnia 2012 r., wezwał skarżącą do złożenia dokumentów umożliwiających ocenę spełnienia ustawowych przesłanek umorzenia należności. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 30 sierpnia 2012 r. skarżąca wskazała, że wszystkie zarobione środki z umowy zlecenia są egzekwowane przez urząd skarbowy i w związku z tym zmuszona jest ona ciągle pożyczać pieniądze. Wskazała, że nie posiada majątku (za wyjątkiem samochodu osobowego) i samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Do pisma załączyła fakturę za leki z 29 sierpnia 2012 r., dokumentację medyczną, decyzję z [...] lutego 2011 r. o uznaniu za osobę bezrobotną, decyzję z [...] lutego 2011 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenie z [...] listopada 1998 r. o numerze REGON oraz kserokopie: historii rachunku klienta bankowego, zaświadczenia z [...] lutego 2005 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, dowodów spłat karty kredytowej oraz wpłat rat kredytowych, potwierdzeń wysokości spłat karty kredytowej na dzień [...] września 2012 r. (4 szt.). Decyzją z [...] września 2012 r. Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, z uwagi na brak całkowitej nieściągalności oraz okoliczności uzasadniających umorzenie należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, określonych w art. 28 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585 ze zm. – zwanej dalej u.s.u.s.). Pismem datowanym na 3 października 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że opłacanie należności pociąga zbyt ciężkie skutki dla niej i pozbawia ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wskazała, że obecnie nie spłaca żadnego zobowiązania (zarówno kredytów bankowych i pożyczek osób prywatnych). Dodała, że kredyty bankowe zostały wypowiedziane i są w trakcie windykacji. Nie posiada dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki mieszkaniowe, gdyż ich nie płaci. Cały zarobek zleceniodawca przekazuje egzekutorowi i nie ma ona środków na życie, leki. Pismem z 11 października 2012r. Zakład wezwał skarżącą do załączenia dokumentów potwierdzających m.in. miejsce zamieszkania, potencjalne wydatki z tym związane oraz fakt wypowiedzenia umów kredytowych oraz aktualną wysokość zobowiązań z tego tytułu. W odpowiedzi na powyższe skarżąca wyjaśniła, że ostatnio straciła tymczasowe miejsce zamieszkania, więc jest zmuszona do wynajęcia pokoju w [...], gdyż tylko w tym mieście ma możliwość znalezienia zatrudnienia. Obecnie nie wie co dalej począć i jest u kresu sił. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2012 r. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki umorzenia należności, wynikające z przepisów art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wskazał, że należności z tytułu składek objęte są skutecznym postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Organ egzekucyjny wyegzekwował część zobowiązań i dotychczas nie stwierdził braku majątku, z którego można dochodzić należności. Wobec powyższego nie został spełniony warunek całkowitej nieściągalności należności. Nie stwierdzono także okoliczności uzasadniających umorzenie należności z tytułu składek pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności, tj. w oparciu o przesłanki wynikające z rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365 zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie zasad umarzania). Organ wskazał, że skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Na podstawie swojej bazy danych ustalił, że od [...] września 2011 r. skarżąca jest zgłoszona do ubezpieczeń z tytułu umowy zlecenia, a podstawa wymiaru składek z tego tytułu wyniosła we wrześniu 2012 r. średnio 1.282 zł miesięcznie. Powyższe dochody są przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Organ podniósł, iż w złożonym w dniu 17 sierpnia 2012 r. oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej skarżąca wskazała wysokość stałych wydatków z tytułu miesięcznych opłat w kwocie 400 zł, jednak nie przedłożyła ona żadnych dokumentów potwierdzających zarówno wysokość opłat, jak również obowiązek ponoszenia ich osobiście. Wskazał, że w oświadczeniu złożonym w dniu 3 września 2012r. skarżąca poinformowała, iż "nie wnosi stałych miesięcznych opłat mieszkaniowych, energii elektrycznej, gazu itp., z uwagi na brak środków". Jednakże skarżąca nie udokumentowała faktu, że posiada zadłużenie z tego tytułu. Organ wskazał, że skarżąca udokumentowała posiadanie zobowiązań kredytowych, które według oświadczenia wynoszą 19.562,07 zł, a miesięczna spłata to kwota 745 zł oraz konieczność ponoszenia kosztów związanych z leczeniem w wysokości 100 zł - 130 zł miesięcznie. Natomiast nie udokumentowała, że posiada pożyczki u osób fizycznych na łączną kwotę 13.000 zł, które spłaca miesięcznie po 300 zł - 500 zł. Organ stwierdził, że analiza sytuacji materialnej skarżącej wskazuje wprawdzie, że nie ma ona w chwili obecnej możliwości jednorazowego uregulowania zaległości, jednak spłata zadłużenia następuje stopniowo i systematycznie na skutek prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała także istnienia pozostałych okoliczności przemawiających za umorzeniem należności z tytułu składek, określonych w ww. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. W odniesieniu do problemów zdrowotnych skarżącej organ wyjaśnił, że nie mogły one stanowić podstawy do umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie udokumentowała ona, że z uwagi na stan zdrowia jest trwale i całkowicie niezdolna do pracy. Zakład zauważył, że od 20 września 2011 r. skarżąca jest zatrudniona na podstawie umowy zlecenia i osiąga dochody, które są przedmiotem skutecznego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do argumentów skarżącej, iż prowadzona działalność gospodarcza nie przynosiła wystarczającego dochodu, a dodatkowo w 2003 r. została ona poszkodowana w wyniku kradzieży artykułów handlowych organ stwierdził, że ustalenie przyczyny powstania zadłużenia nie wpływa na decyzję w kwestii umorzenia należności. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. Z. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie zaległości z tytułu składek. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do umorzenia ww. należności. Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny przyznając określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków. Wszelka zatem argumentacja skarżącej, nawet jeśli byłaby uzasadniona, nie mogłaby spowodować umorzenia przez Sąd należności składkowych. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd wyjaśnia, iż w myśl przewidzianej przepisem art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a. zasady oficjalności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Stosownie zaś do zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w przepisie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie natomiast z przepisem art. 107 § 1 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Całkowita nieściągalność zachodzi gdy; 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. W przedmiotowej sprawie zasadnie organ wskazał, że nie wystąpiła żadna z powyższych przesłanek, gdyż należności skarżącej są przedmiotem skutecznego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy w [...]. Zatem słusznie organ stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła całkowita nieściągalność. Dodatkowo należy podkreślić, że należności z tytułu składek mogą być również umarzane w uzasadnionych przypadkach - pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności - w odniesieniu do należności na ubezpieczenia ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek na zasadach określonych w rozporządzeniu w sprawie zasad umarzania. Zgodnie bowiem z przepisami tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zaznaczenia wymaga, iż w przypadku decyzji w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi orzekającemu. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Przechodząc do oceny decyzji organu w zakresie spełniania przez skarżącą przesłanek z rozporządzenia w sprawie zasad umarzania należy również podzielić stanowisko organu, że skarżąca nie wykazała zaistnienia tych przesłanek. W szczególności należy podkreślić, że ustawodawca to na zobowiązanego nałożył obowiązek wykazania, a więc udowodnienia okoliczności o jakich mowa ww. rozporządzaniu. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż mimo wezwania pismem z 11 października 2012 r. do przedstawienia szczegółowych informacji na temat stanu swego majątku i sytuacji życiowej, poprzez odpowiedź na konkretne pytania, skarżąca nie dokonała odpowiedzi. Trzeba bowiem wskazać, że pisma z 22 października 2012r. nie można traktować za odpowiedź na te pytania. Skarżąca bowiem mimo wezwanie nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wypowiedzenie umów kredytowych, nie przedstawiła aktualnych zobowiązań zarówno kredytowych, pożyczkowych, jak i innych dotyczących np. kosztów utrzymania. Informacja o stracie tymczasowego miejsca zamieszkania i konieczności wynajęcia pokoju nie stanowi odpowiedzi na pytanie: gdzie i z kim skarżąca mieszka oraz czyją własnością pozostaje nieruchomość w której mieszka. Podanie powyższej informacji, zdaniem Sądu stanowi próbę uniknięcia odpowiedzi na określone pytanie. Należy podkreślić, że organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł poprzestać jedynie na dokumentach zgromadzonych dotychczas w sprawie. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ rozpoznając sprawę na skutek odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) ma obowiązek rozpoznać sprawę od nowa według stanu na dzień wydania decyzji. Jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależne jest od dowodów, którymi dysponuje strona, obowiązkiem organu jest określenie ich i wezwanie strony do ich. Tym samym - w sytuacji nie przedstawienia przez skarżącą w trakcie postępowania odwoławczego danych o wysokości faktycznie ponoszonych kosztów i opłat oraz wysokości posiadanego zadłużenia - dokonanie oceny jej sytuacji przez organ odwoławczy jedynie na podstawie dokumentów zgromadzonych we własnym zakresie należało uznać za działanie prawidłowe. Zdaniem Sądu podniesione przez organ w zaskarżonej decyzji fakty: skutecznego postępowania egzekucyjnego, nie udokumentowania obowiązku ponoszenia jakichkolwiek wydatków, posiadanego zadłużenia, wypowiedzenia umów kredytowych oraz posiadanie majątku ruchomego – samochodu z którym wiąże się również obowiązek ponoszenia dodatkowych kosztów (ubezpieczenie, naprawy, utrzymanie), należało uznać za trafne i Zakład - zgodnie z prawem - mógł odmówić umorzenia zaległych składek uznając, że nie zachodzi przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania. Tym bardziej, iż z akt sprawy można wnioskować, iż skarżąca w istocie dysponuje większymi dochodami niż miesięczna kwota ok. 1.200 zł przedstawiona w zaskarżonej decyzji. Skarżąca bowiem we wniosku o umorzenie podała kwoty wydatków, które znacznie przekraczają kwotę ww. dochodów (kredyt – 745 złotych, pożyczki u osób fizycznych 300-500 złotych, koszty leczenia 100-130 złotych, opłaty miesięczne – 400 złotych). Podkreślenia wymaga również fakt, że pomimo powoływania się na trudną sytuację finansową skarżąca nie korzysta z jakiejkolwiek formy pomocy społecznej udzielanej przez Ośrodki Pomocy Społecznej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej. Na zakończenie tego wątku należy także zauważyć, że należności publicznoprawne mają pierwszeństwo w ich dochodzeniu przed należności prywatnoprawnymi. Prawidłowo także organ odniósł się do sytuacji zdrowotnej skarżącej wskazując, że przedłożona dokumentacja medyczna świadczy o problemach zdrowotnych, jednak nie stanowi dowodu, że z powyższej przyczyny skarżąca jest pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Słusznie organ zauważył, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów stwierdzających trwałą i całkowitą niezdolnością do pracy oraz że ze względu na stan zdrowia jest ona pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodu. Tym bardziej, że skarżąca ten dochód uzyskuje. Poza tym Sąd - odnosząc się przytoczonych powodów powstania zadłużenia - zwraca uwagę, iż to pozostaje poza przedmiotem sprawy. Przedmiotem tejże sprawy jest bowiem ocena, czy sytuacja materialna wnioskodawczyni pozwala jej na spłatę zaległych należności składkowych i wypełnia przesłanki przepisów u.s.u.s. i rozporządzenia w sprawie zasad umarzania. Reasumując skarżąca nie wykazała, że ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną bądź zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Złożone częściowe wyjaśnienia i dokumenty nie pozwalały na jednoznaczną ocenę, że jej sytuacja umożliwia umorzenie należności składkowych. Uwzględniając powyższe - zdaniem Sądu - w sprawie nie doszło do przekroczenia ram uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 28 u.s.u.s., a w konsekwencji wydanemu rozstrzygnięciu nie można postawić zarzutu dowolności. Fakt, iż dokonana przez organy ocena okoliczności i argumentów nie pokrywa się z subiektywnym przekonaniem skarżącej o potrzebie i celowości umorzenia należności z tytułu składek, nie świadczy o tym, iż decyzja o odmowie umorzenia tych należności jest wadliwa. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się bowiem w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności. Sąd uznał, iż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Na końcu zauważyć należy, że Sąd oceniał prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia w dacie jakiej zapadło tj. [...] listopada 2012 r. Natomiast każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej zaistniała po wydaniu decyzji, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło