V SA/Wa 24/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-13
Skład orzekający: Marek Krawczak, Irena Jakubiec - Kudiura, Dorota Mydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy producent owoców i warzyw, który sprzedał część swojej produkcji w normalnym cyklu produkcyjnym, może ubiegać się o nadzwyczajne wsparcie w związku z zakazem przywozu z UE do Federacji Rosyjskiej?Ratio decidendi
Producent, który sprzedał część swojej produkcji w normalnym cyklu produkcyjnym, nie może ubiegać się o nadzwyczajne wsparcie, ponieważ jego sytuacja nie spełnia przesłanek określonych w rozporządzeniu nr 932/2014. Sprzedaż produktów w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego wyklucza możliwość objęcia ich mechanizmem wsparcia, nawet jeśli część produktów została sprzedana przed wejściem w życie przepisów.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o nadzwyczajne wsparcie dla producentów owoców i warzyw w związku z embargiem rosyjskim, deklarując niezbieranie ogórków. Kontrola wykazała, że ogórki były złej jakości i nie nadawały się do sprzedaży. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ I instancji ponownie odmówił wsparcia, wskazując na sprzedaż części ogórków w normalnym cyklu produkcyjnym. Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał tę decyzję w mocy, podkreślając, że sprzedaż produktów handlowych wyklucza wsparcie. WSA oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (obecnie: Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia nadzwyczajnego wsparcia dla producentów owoców i warzyw oddala skargę.
Przedmiotem skargi J. M. (dalej jako: "skarżąca" lub "strona") jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej jako: "Prezes ARR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] października 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. (dalej jako: "Dyrektor OT" lub "organ I instancji") z [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia nadzwyczajnego wsparcia dla producentów owoców i warzyw.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
[...] sierpnia 2014 r. skarżąca złożyła w OT ARR w K. pisemne powiadomienie, w którym zadeklarowała zamiar wycofania ogórka gruntowego uprawianego na łącznej powierzchni 4,56 ha w ilości 180 ton, cebuli uprawianej na łącznej powierzchni 3,22 ha w ilości 130 ton, ziemniaka uprawianego na łącznej powierzchni 2,20 ha w ilości 90 ton, czosnku uprawianego na łącznej powierzchni 0,90 ha w ilości 8 ton oraz buraka ćwikłowego uprawianego na powierzchni 0,40 ha w ilości 20 ton.
[...] sierpnia 2014 r. strona złożyła korektę powiadomienia, w którym zadeklarowała zamiar wycofania ogórka gruntowego uprawianego na łącznej powierzchni 4,53 ha w ilości 183 000 kg, cebuli uprawianej na łącznej powierzchni 3,22 ha w ilości 142 000 kg, ziemniaka uprawianego na powierzchni 2,20 ha w ilości 88 000 kg, czosnku uprawianego na łącznej powierzchni 0,90 ha w ilości 7 000 kg oraz buraka ćwikłowego uprawianego na powierzchni 0,40 ha w ilości 30 000 kg.
Następnie [...] września 2014 r. skarżąca złożyła kolejną korektę powiadomienia, w której zadeklarowała wycofanie poprzez niezbieranie jedynie ogórka gruntowego uprawianego na łącznej powierzchni 4,53 ha w ilości 181 ton. Natomiast [...] września 2014 r poprzez złożenie korekty powiadomienia, zadeklarowała, że dokona działania niezbierania (biodegradacja) ogórka gruntowego uprawianego na łącznej powierzchni 4,53 ha w ilości 181 000 kg w terminie [...] września 2014 r.
W związku z powiadomieniem OT ARR w K., [...] października 2014 r. przeprowadzono u skarżącej kontrolę, z której sporządzono raport nr [...],[...] (dalej jako: "Raport z kontroli").
W trakcie kontroli ustalono m.in. następujące fakty:
– rodzaj działania zgłoszony do kontroli - niezbieranie;
– kontrola dotyczyła - producenta niebędącego członkiem organizacji producentów;
– produkt zgłoszony do kontroli - ogórki o kodzie CN 0707 00 05;
powierzchnia uprawy produktu objętego kontrolą - 4,53 ha;
– sposób uprawy produktu objętego operacją - uprawa w gruncie;
– przed kontrolą nie był przeprowadzony zbiór produktów z deklarowanej powierzchni;
– z obszaru objętego kontrolą nie pozyskiwano produkcji w celach handlowych;
– plantacja objęta niezbieraniem nie była w dobrym stanie;
– produkt nie był dobrze rozwinięty i nie osiągnął dojrzałości umożliwiającej wprowadzenie do obrotu;
– produkty podlegające kontroli były uszkodzone;
– zaznaczono, że produkt poddany denaturacji;
– stan faktyczny potwierdziła dokumentacja fotograficzna sporządzona w trakcie kontroli.
Do powyższych ustaleń zawartych w przedmiotowym raporcie z kontroli strona nie wniosła żadnych uwag i potwierdziła je podpisem [...] października 2014 r.
W notatce służbowej z [...] października 2014 r. - będącej uzupełnieniem raportu - odnotowano, iż w trakcie kontroli stwierdzono, iż ogórki były złej jakości, zgniłe, przejrzałe i poddane naturalnej denaturacji, nie nadające się do sprzedaży. Notatka informuje, że błędnie wypełniono część C raportu z kontroli. Powyższa notatka została napisana przez kontrolerów, którzy sporządzali raport, lecz nie zawiera podpisu strony.
Ponadto [...] października 2014 r. skarżąca złożyła w OT ARR w K. wniosek o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia, ubiegając się o udzielenie dopłaty z tytułu działania dotyczącego niezbierania ogórka o kodzie CN 0707 00 05 w ilości 177 500 kg, uprawianego w gruncie na działkach rolnych o powierzchni 4,53 ha.
Dyrektor OT decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...] odmówił stronie wnioskowanego wsparcia.
W uzasadnieniu decyzji podniósł, że przeprowadzona na miejscu kontrola wykazała, że całość działań na produktach zgłoszonych w powiadomieniu nie została pozytywnie zakwalifikowana i nie spełnia warunków do udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 932/2014.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca podniosła, iż złożyła powiadomienie niezwłocznie po ogłoszeniu embarga rosyjskiego w sierpniu 2014 r. Stwierdziła, że stan plantacji opisany w raporcie z kontroli jest wynikiem naturalnego końca okresu wegetacyjnego rośliny przyspieszonego dodatkowo faktem niezbierania i że późna wizyta kontrolna miała decydujący wpływ na stan plantacji i negatywny wynik raportu z kontroli zaś wydaną decyzję uważa za krzywdzącą i pozbawiającą go możliwości uczestniczenia w mechanizmie pomocowym.
Decyzją z [...] stycznia 2015 r. nr [...] organ II instancji uchylił decyzję Dyrektora OT z [...] listopada 2014 r. o odmowie udzielenia wsparcia akcentując niepełne i nieprzekonujące uzasadnienie decyzji, które nie pozwoliło stronie na zrozumienie przesłanek, którymi kierował się organ I instancji przy wydawaniu decyzji. Zdaniem organu odwoławczego opisany stan faktyczny był niepełny, gdyż pominięto bardzo istotny fakt sporządzenia po kontroli notatki służbowej, która zmieniała treść raportu, a nie została przedłożona stronie do wglądu. Zatem decyzja została wydana na podstawie niepełnej dokumentacji, której strona nie miała możliwości poznać.
Z uwagi na powyższe Dyrektor OT wszczął ponowne postępowanie administracyjne, o czym poinformował stronę zawiadomieniem z [...] lutego 2015 r., a następnie pismem z [...] lutego 2015 r. poinformował skarżącą o zgromadzeniu materiału dowodowego umożliwiającego wydanie decyzji (m.in. materiału dotyczącego rozbieżności w raporcie z kontroli, fakcie sporządzenia notatki służbowej). Jednocześnie organ I instancji poinformował stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Producent nie wypowiedział się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym do treści notatki służbowej stanowiącej uzupełnienie raportu z kontroli.
Po ponownej analizie materiału zgromadzonego w sprawie decyzją z [...] marca 2015 nr [...] Dyrektor OT ponownie odmówił udzielenia stronie wnioskowanego wsparcia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji podtrzymał wszystkie swoje wcześniejsze ustalenia, zawarte w decyzji z [...] listopada 2014 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła organowi I instancji prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy udzielenia producentowi wsparcia. Zdaniem strony Dyrektor OT powinien załatwić sprawę nie później niż w ciągu miesiąca a we wskazanym terminie organ nie tylko nie wydał decyzji ale również nie dokonał czynności niezbędnych do jej wydania. Ponadto strona stwierdziła, iż kontrola została przeprowadzona ponad 40 dni po złożeniu przez nią powiadomienia, co spowodowało, że ogórki w dniu kontroli były w stanie "naturalnej denaturacji".
Decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...] Prezes ARR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z [...] marca 2015 r. wskazując na zasadność decyzji Dyrektora OT i podzielając wyrażony w niej pogląd, że wynik czynności kontrolnych jednoznacznie wskazuje na fakt, że operacja niezbierania wykonywana przez stronę została przeprowadzona w stosunku do produktu, który nie spełniał wymogów zawartych w regulujących mechanizm aktach prawnych.
Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, stwierdził ponadto, że w powiadomieniu zadeklarowano dokonanie operacji niezbierania ogórków z powierzchni 4,53 ha w terminie [...] września2014 r., a zatem w tym czasie ogórki powinny były spełniać wymagania określone w art. 110 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011. Tymczasem kontrola przeprowadzona w gospodarstwie skarżącej [...] października 2014 r. (6 dni później) wykazała, że produkty na plantacji były nieodpowiedniej jakości. Wobec powyższego organ II instancji uznał, że już w dacie złożenia ostatniej korekty powiadomienia, tj. [...] września 2014 r. producent miał świadomość, iż wegetacja zgłoszonej przez niego plantacji ogórków dobiega końcowi, a pozyskanie produktu o odpowiedniej jakości handlowej jest niemożliwe. Dokumentacja fotograficzna wskazuje, że produkt od dłuższego czasu nie był odpowiedniej jakości handlowej, a plantacja nie była utrzymana w dobrym stanie.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 2896/15 uchylił decyzję Prezesa ARR z [...] maja 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora OT z [...] marca 2015 r.
W uzasadnieniu ww. orzeczenia WSA w Warszawie wskazał, że sporny między skarżącą a organami jest stan zgłoszonego produktu, jak również to, jaki wpływ na ten stan miał upływ czasu pomiędzy dokonaniem zgłoszenia operacji niezbierania, a datą przeprowadzenia kontroli na miejscu. Spór ten, w ocenie Sądu, nie został rozstrzygnięty w toku postępowania dowodowego z uwagi na fakt, iż notatka służbowa z [...] października 2014 r. nie została przez stronę podpisana, a strona nie miała możliwości się z nią zapoznać. Jednocześnie w uzasadnieniu ww. orzeczenia podkreślono fakt, iż notatka ta wskazywała na błędne uzupełnienie raportu z kontroli, który z kolei został przez stronę podpisany. Finalnie, wątpliwość w ocenie Sądu wywołał fakt, iż nie jest jasne, czy kontrolerzy dokonujący czynności kontrolnych [...] października 2014 r. uwzględnili w raporcie okoliczność, że ogórki, które były objęte operacją niezbierania, zostały zgłoszone przez skarżącą [...] sierpnia 2014 r. Sąd ocenił, iż organy uchybiły w postępowaniu administracyjnym art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: "k.p.a."). Konsekwencją powyższego było stwierdzenie obowiązku organu do wzięcia pod rozwagę przy kolejnym wydawaniu decyzji podnoszonych przez stronę argumentów, łącznie z tymi podniesionymi w skardze. Organ został również w uzasadnieniu wyroku zobowiązany do przeanalizowania upływu czasu od chwili złożenia powiadomienia do chwili przeprowadzenia kontroli oraz wpływu tej okoliczności na ocenę stanu produktu objętego wnioskiem i dopiero w oparciu o tak ustalony stan faktyczny miał wydać decyzję po raz kolejny.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor OT zawiadomieniem z [...] marca 2016 r., zawiadomił stronę o ponownym wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia wsparcia z tytułu tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia z tytułu tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej. Jednocześnie organ pouczył stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, składania wniosków oraz zastrzeżeń. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, strona z tego uprawnienia ponownie nie skorzystała.
W toku ponownego postępowania, organ I instancji przeprowadził z urzędu czynności dowodowe zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie. W tym celu pismem z [...] marca 2016 r. wystąpił do Urzędu Skarbowego w P. o udzielenie informacji w przedmiocie transakcji sprzedaży ogórków. Pismem z tej samej daty Dyrektor OT wystąpił ponadto do Biura Powiatowego ARiMR w P. z zapytaniem o wykaz działek, na których w 2014 roku strona prowadziła plantację ogórka.
W odpowiedzi na powyższe, Biuro Powiatowego ARiMR w P. przesłało wykaz działek, na których strona w 2014 roku zadeklarowała prowadzenie upraw ogórka. Urząd Skarbowy wskazał natomiast, że nie prowadzi rejestrów w zakresie sprzedaży ogórków pochodzących z gospodarstw rolnych. Z uwagi na powyższe, organ I instancji zwrócił się do Urzędu Skarbowego w P. ponownie, pismem z [...] kwietnia 2016 r. z prośbą o ustalenie poprawności ewidencjonowania sprzedaży płodów rolnych, wielkości tej sprzedaży i jej przedmiotu, a także poinformowanie o wynikach czynności sprawdzających.
W odpowiedzi wraz z pismem z [...] maja 2016 r. Urząd Skarbowy w P. nadesłał kserokopię Protokołu z czynności sprawdzających w gospodarstwie skarżącej wraz z kserokopiami faktur VAT nr [...] z [...] sierpnia 2014 r. oraz [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. świadczącymi o dokonywanych przez stronę transakcjach sprzedaży ogórków. Dodatkowo, pismem z [...] maja 2016 r. Urząd Skarbowy w P. wskazał, że przeprowadzona u kontrahenta strony kontrola potwierdziła wielkość sprzedaży płodów rolnych ustaloną na mocy ww. Protokołu.
Decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...] Dyrektor OT odmówił udzielenia stronie wnioskowanego wsparcia podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w decyzji z [...] marca 2015 r. w zakresie niespełnienia przez stronę warunków do otrzymania przedmiotowego wsparcia. Dodatkowo wyjaśnił na czym polegało błędne wypełnienie części C Raportu kontroli przez kontrolerów, co zostało następnie stwierdzone w notatce służbowej z [...] października 2015 r. Dodał, że strona, pomimo skierowania do niej pisma informującego o takim uprawnieniu, nie ustosunkowała się do treści ww. notatki.
W oparciu o uzupełniony materiał dowodowy organ I instancji wskazał, że strona nie wypełniła warunków do przyznania zawnioskowanego wsparcia również z uwagi na fakt pozyskiwania z obszaru, którego miało dotyczyć wsparcie, produkcji w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła organowi I instancji:
- brak rzetelnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
- brak odniesienia się do podstawy prawnej obowiązującej w tym przypadku a szczegółowo wskazanej w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2015 r. wydanego w sprawie VSA/Wa 2896/15;
- brak jakiejkolwiek analizy okoliczności faktycznych wskazanych do wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy a powołanych w/ w wyroku WSA;
- błędne uznanie, iż sprzedaż ogórka w dniach [...] i [...] sierpnia 2014 r. świadczy o prowadzeniu zbiorów i pozyskiwania produkcji do celów handlowych ze zgłoszonych działek w okresie obowiązywania przepisów będących podstawą do uznania wsparcia.
Kierując się dyrektywami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku z 10 listopada 2015 r. V SA/Wa 2869/15 organ odwoławczy zlecił Dyrektorowi OT w trybie art. 136 k.p.a. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w następującym zakresie:
- pozyskania wyjaśnień kontrolerów, którzy sporządzili notatkę służbową z [...] października 2014 r. w przedmiocie tego, czy w toku wykonywania kontroli skarżącej i sporządzania Raportu z kontroli wzięli oni pod uwagę upływ czasu pomiędzy złożeniem przez nią powiadomienia, a momentem, w którym odbyła się kontrola - w sytuacji, gdyby nie było możliwe ustalenie ich danych adresowych lub ustalone dane okazały się nieaktualne, dowodów potwierdzających te okoliczności;
- zwrócenia się do strony o zajęcie stanowiska w przedmiocie Raportu z kontroli, notatki z [...] października 2014 r. oraz pism Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] marca 2016 r., US w P. z [...] maja 2016 r. oraz z dnia [...] maja 2016 r. - w szczególności poprzez wskazanie, które ustalenia strona kwestionuje, których nie kwestionuje, a także jakie jest jej ostateczne stanowisko w sprawie - wraz z pouczeniem o możliwości ostatecznego zapoznania się z aktami sprawy, składania wniosków i zastrzeżeń.
Powyższe czynności organ I instancji zrealizował kierując do kontrolerów, którzy sporządzili notatkę służbową z [...] października 2014 r. wezwania do wyjaśnień pismami z [...] sierpnia 2016 r.
Odpowiedź na powyższe kontrolera A. O. wpłynęła do organu I instancji [...] września 2016 r., a od kontrolera P. C. [...] września 2016 r.
Pismem z [...] września 2016 r. Dyrektor OT zwrócił się natomiast do strony z wezwaniem do zajęcia stanowiska w przedmiocie zebranych w toku postępowania dowodów oraz pouczeniem o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego. Skarżąca, w zakreślonym terminie nie zajęła żadnego stanowiska w przedmiocie ww. pisma, nie skorzystała również z możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W konsekwencji powyższego organ I instancji [...] października 2016 r. odesłał akta sprawy organowi odwoławczemu.
Decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] Prezes ARR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OT z [...] czerwca 2016 r. o odmowie udzielenia skarżącej wnioskowanego wsparcia.
Mając na uwadze wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie V SA/Wa 2869/15 organ odwoławczy podkreślił, iż w wyniku uzupełniających czynności dowodowych ustalił, że kontrolerzy, którzy przeprowadzali kontrolę, z której sporządzono raport [...], a następnie sporządzili notatkę służbową z [...] października 2014 r., nie pamiętają okoliczności konkretnej sprawy dotyczącej skarżącej, natomiast generalnie, jak deklarują, realizowali kontrole zgodnie z przyjętymi wytycznymi. Zdaniem Prezesa ARR oznacza to że, w stanie niniejszej sprawy, nie jest możliwe ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy kontrolerzy wzięli pod uwagę upływ czasu pomiędzy złożonym przez stronę powiadomieniem a datą, w której kontrola rzeczywiście się odbyła - tym bardziej nie jest możliwe ustalenie tej okoliczności, mając na względzie przedłużanie się terminu realizacji kontroli w wyniku działań samej strony. Dodał, iż jest to szczególnie istotne w świetle faktu, że okres, którego miałoby dotyczyć przedmiotowe ustalenie, jest niezwykle krótki, bowiem strona zadeklarowała dokonanie operacji niezbierania [...] września 2014 r., a czynności kontrolne podjęto [...] października 2014 r. Ponadto faktem nie wymagającym dowodu jest okoliczność, że ogórki nie psują się "z dnia na dzień", a nie sposób jest ustalić precyzyjnego momentu, w którym ogórki ulegają denaturacji - jest to bowiem proces ciągły. Nie jest zatem, w ocenie organu II instancji, możliwe rozwianie powyższych wątpliwości żadnym kolejnym dowodem. Niemożliwe jest ustalenie, w którym konkretnie momencie, ze wskazaniem daty, ogórki, które strona chciała objąć zawnioskowaną operacją, utraciły swoje walory handlowe.
Podkreślił ponadto, że praktycznie wszystkie kontrole odbywały się po upływie pewnego czasu od daty złożenia ostatnich korekt powiadomień - w zdecydowanej większości przypadków ich wynik był pozytywny. Sytuacja skarżącej nie była więc sytuacją wyjątkową, cechującą się szczególnymi okolicznościami. Tym samym, zdaniem Prezesa ARR, należało uznać uznać, że w sytuacji strony nie wystąpiły żadne szczególne okoliczności, które prowadziłyby do wniosku, że upływ czasu pomiędzy złożeniem przez nią powiadomienia, a przeprowadzeniem kontroli, mógł rzutować na stan uprawianych produktów w takim zakresie, że miałoby to wpływ na decyzję organu w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy wskazał następnie, że z treści art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 932/2014 pozyskiwanie produkcji na cele handlowe, w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego, wyłącza produkty pozyskane z danego obszaru z możliwości objęcia mechanizmem "Tymczasowe nadzwyczajne wsparcie producentów owoców i warzyw". Wskazał, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (pismo US w P. wraz z kserokopiami faktur z [...] i [...] sierpnia 2014 r.) wynika, że strona dokonywała zbycia ogórków w toku normalnego cyklu produkcyjnego. Zwrócił w tym miejscu uwagę na ustalenia poczynione przez organ I instancji, który wskazał, że strona wobec Urzędu Skarbowego złożyła oświadczenie, że sprzedaż ogórków dotyczyła działek nr [...] i [...], które były w jej posiadaniu. W oparciu o informacje pozyskane z ARiMR, Dyrektor OT ustalił, że żadna z tych działek nie była zadeklarowana na uprawę ogórków (były to inne działki o numerach [...],[...],[...]oraz [...]). Organowi I instancji było również z urzędu wiadomo, że działki [...] oraz [...] były w tamtym okresie przeznaczone na uprawę czosnku, który strona zamierzała przeznaczyć w ramach tego samego mechanizmu na biodegradację. Prezes ARR podkreślił, iż logiczną konkluzją tych ustaleń była ocena, że oświadczenie strony o tym, że ogórki sprzedane pochodziły z działek nr [...] i [...] nie jest prawdziwe, i że strona w rzeczywistości pozyskała ogórki do sprzedaży z działek [...], [...], [...] oraz [...] - tych samych, na które zawnioskowała o wsparcie, oświadczając w toku kontroli, że produkty z nich nie były wprowadzane do obrotu w toku normalnego cyklu produkcyjnego.
Odnosząc się do argumentów podniesionych przez stronę w odwołaniu wyjaśnił, że rozporządzenie nr 932/2014 stosuje się zgodnie z jego art. 15 z mocą wsteczną. Strona nie może zatem upatrywać korzystnych dla siebie skutków prawnych w tym, że zdążyła część ogórków sprzedać przed wejściem w życie stosownych przepisów prawa, ponieważ z założenia osoby w jej sytuacji, tj. producenci, którzy wprowadzili swój towar na rynek, nie byli objęci nadzwyczajnym wsparciem. Dodał, iż sformułowanie "w toku normalnego cyklu produkcyjnego" należy interpretować wprost - chodzi zatem nie o okres zakreślony przez akt prawny, a o okres faktycznego cyklu produkcyjnego w rolnictwie. Niewątpliwie okres początku sierpnia, września i października 2014 r. mieścił się w ramach jednego cyklu produkcyjnego. Strona zatem dokonała sprzedaży ogórków z zadeklarowanych działek w toku tego cyklu produkcyjnego.
Organ II instancji uznał za całkowicie niewiarygodne oświadczenie złożone wobec Urzędu Skarbowego o tym, że produkty sprzedane na podstawie faktur [...] i [...] pochodziły z działek [...] i [...], ponieważ, jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w szczególności pisma Biuro Powiatowego ARiMR w P. z [...] marca 2016 r., a także powiadomienia z [...] sierpnia 2014 r. oraz [...] sierpnia 2014 r., strona na tych działkach nie prowadziła w 2014 roku uprawy ogórków. Zauważył, że strona, wskazując w odwołaniu, że czosnek na wskazanych działkach stanowił uprawę główną, a ogórki sadzone były na nich już po zbiorze czosnku, potwierdza jedynie ww. ocenę, bowiem zgodnie ze swoją deklaracją wobec Urzędu Skarbowego, strona w dniach [...] i [...] sierpnia 2014 r. miała sprzedać z tych działek ogórki, które, jak wynika z odwołania, posadziła dopiero po tym, jak w powiadomieniu złożonym ponad dwa tygodnie później zadeklarowała, że na tym obszarze znajduje się jeszcze czosnek, który miał być poddany biodegradacji. W ocenie organu odwoławczego jedynym sposobem na wyjaśnienie tej sprzeczności w oświadczeniach strony jest przyjęcie, że w rzeczywistości sprzedane ogórki pochodziły z działek [...], [...], [...] oraz [...], ponieważ tylko na tych działkach strona prowadziła taką produkcję w dacie transakcji.
Organ II instancji podkreślił jednocześnie, że z okoliczności sprawy ustalonych powyżej wynika jednoznaczny wniosek, że strona pozostawiła na obszarze przedstawionym do kontroli jedynie część produktów, które nie miały jakości umożliwiającej wprowadzenie ich na rynek, a zatem nie były w ogóle objęte wsparciem. Część produktów, która posiadała jakość handlową umożliwiającą wprowadzenie do obrotu została zbyta już w pierwszych dniach sierpnia - a zatem ponad 35 dni przed ostatecznym sprecyzowaniem złożonego powiadomienia.
Podsumowując w ocenie organu II instancji w sprawie wystąpiły przesłanki do odstępstwa od zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu wytycznych, bowiem niezależnie od upływu czasu pomiędzy finalnym sprecyzowaniem powiadomienia, a kontrolą, która odbyła się u skarżącej, wsparcie niezależnie od stanu ogórków w dacie kontroli by jej nie przysługiwało. Mimo to, Prezes ARR uznał za celowe wyjaśnienie wątpliwości strony i po przeprowadzeniu w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego doszedł do przekonania, że upływ czasu pomiędzy datą złożenia i sprecyzowania powiadomienia, zadeklarowaną w nim datą przeprowadzenia operacji, a datą kontroli nie miał wpływu na ustalenia faktyczne, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i nie doprowadziłby do jej zmiany.
Dodatkowo wskazał, że zgodnie z obowiązującymi w sprawie przepisami prawa unijnego i polskiego brak jest możliwości wypłaty wsparcia ze środków krajowych, a wypłata wsparcia ze środków unijnych zakończyła się 30 czerwca 2015 r.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 7 w zw. z art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu w sposób należyty postępowania wyjaśniającego i na ostatecznym nieustaleniu od którego dnia zaprzestano zbiorów oraz czy dokonano oceny stanu produktu (ogórków) z uwzględnieniem upływu czasu od momentu zgłoszenia do daty kontroli (6 tygodni);
2) art. 80 k.p.a. polegające na przyjęciu przez organ za udowodnione, że skarżąca prowadziła sprzedaż ogórków z działek objętych wnioskiem o udzielnie wsparcia, podczas gdy skarżąca sprzedawała ogórki pochodzące z innych działek, a sama transakcja sprzedaży miała miejsce przed 18 sierpnia, tj. przed okresem o jakim mowa w art. 6 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014;
3) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") polegające na niezastosowaniu się przez organ do wytycznych wynikających z wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2015 roku (sygn. akt V SA/WA 2896/15) w którym nałożono na organ obowiązek wyjaśnienia szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na wynik postępowania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Ponadto wniosła o dopuszczenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, tj. protokołu rozprawy administracyjnej mającej miejsce [...] października 2016 r. w siedzibie OT ARR w K., a to na okoliczność wykazania, iż kontrolerzy dokonujący oceny stanu upraw w sprawie udzielenia wsparcia z tytułu tymczasowego nadzwyczajnego wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej w dacie tożsamej z datą kontroli u skarżącej nie brali pod uwagę wpływu czasu na jakość produktu od momentu złożenia powiadomienia, a stwierdzali stan faktyczny w dacie kontroli.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko prezentowane w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zasady wypłacania tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia wypłacanych w związku z zakazem przywozu niektórych owoców i warzyw z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej określają przepisy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 932/2014 z dnia 29 sierpnia 2014 r. ustanawiającego tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw oraz zmieniającego rozporządzenie delegowane (UE) nr 913/2014 (Dz. Urz. UE L 259 z 30.08.2014, str.2, dalej jako: "rozporządzenie nr 932/2014" oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1190, dalej jako: "rozporządzenie RM".
Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia RM w zw. z art. 1 rozporządzenia nr 932/2014, nadzwyczajne unijne środki wsparcia obejmują operacje wycofania z rynku zielonych zbiorów i niezbierania plonów określonych owoców i warzyw, prowadzone w okresie od dnia 18 sierpnia do 30 listopada 2014 r.
Zgodnie z definicją "niezbierania" określoną w art. 84 ust. 1 lit. b rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z dnia 15 czerwca 2011, str. 1, dalej jako: rozporządzenie 543/2011) "niezbieranie" oznacza zakończenie obecnego cyklu produkcyjnego na danym obszarze, w przypadku gdy produkt jest dobrze rozwinięty i jest solidnej jakości handlowej. Zniszczenie produktów w wyniku niekorzystnych zjawisk klimatycznych lub chorób nie jest jednak uważane za niezbieranie.
Ponadto, zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 932/2014, środki w zakresie niezbierania plonów nie są podejmowane w przypadku, gdy z danego obszaru produkcji pozyskiwano produkcje w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego.
Zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014 producenci, którzy nie są członkami uznanej organizacji producentów, zobowiązani byli dokonać odpowiedniego powiadomienia właściwego organu danego państwa członkowskiego zgodnie z przepisami szczegółowymi, przyjętymi przez dane państwo członkowskie na podstawie art. 85 ust.1 lit. a) rozporządzenia nr 543/2011.
Rozporządzenie RM, które weszło w życie 5 września 2014 r., w § 4 ust. 3-5 wprowadziło obowiązek powiadamiania o zamiarze dokonania operacji na formularzu opracowanym i udostępnionym przez ARR, najpóźniej na 2 dni przed dniem planowanego dokonania tej operacji, stanowiąc jednocześnie w § 11, że powiadomienia o zamiarze dokonania operacji, z tytułu której przysługuje wsparcie, złożone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia podlegają rozpatrzeniu.
Obowiązek składania powiadomień jest ściśle powiązany z obowiązkiem przeprowadzenia kontroli. W myśl art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 932/2014 operacje niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 5 i 6 tego rozporządzenia, podlegają co do zasady kontrolom i warunkom określonym w art. 110 rozporządzenia nr 543/2011, przy czym w odniesieniu do operacji niezbierania plonów i zielonych zbiorów, o których mowa w art. 6, kontrole obejmują 100% danych obszarów produkcji.
Art. 110 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 stanowi, że przed rozpoczęciem operacji niezbierania państwa członkowskie sprawdzają za pomocą kontroli na miejscu, czy dany obszar był utrzymywany w dobrym stanie i nie przeprowadzono już na nim częściowych zbiorów, a produkt jest dobrze rozwinięty i czy ogólnie jest w dobrym stanie, a jego jakość odpowiednia i pozwalająca na wprowadzenie do obrotu. Państwa członkowskie zapewniają poddanie produktu denaturacji, a jeśli nie jest to możliwe, dopilnowują dzięki kontroli lub kontrolom na miejscu w okresie zbiorów, aby zbiory nie odbyły się.
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, skarżąca złożyła [...] sierpnia 2014 r. (data wpływu do Agencji) powiadomienie o zamiarze przeprowadzenia działania polegającego na wycofaniu ogórka, ziemniaka, cebuli, czosnku oraz buraka ćwikłowego. Następnie pismami z [...] sierpnia, [...] września i [...] września 2014 r. strona dokonała korekt pierwotnego powiadomienia ostatecznie informując, o zamiarze dokonania niezbierania ogórków uprawianych w gruncie na powierzchni 4,53 ha w ilości 181000 kg w terminie [...] września 2014 r.
[...] października 2014 r. przeprowadzono kontrolę niezbierania produktu z zadeklarowanych działek w miejscowości N. [...],[...] P., której wyniki stanowiły podstawę pierwotniej odmowy udzielenia stronie wsparcia. Nie stanowi przy tym kwestii spornej fakt, iż raport z kontroli w części C został wypełniony błędnie. Wskazano w nim bowiem, że "produkt nie był dobrze rozwinięty i nie osiągnął dojrzałości umożliwiającej wprowadzenie do obrotu" zamiast wskazania, że ogórki były zgniłe i przejrzałe, co korespondowało ze stwierdzeniem w Raporcie kontroli, że produkty podlegające kontroli były uszkodzone. Powyższe zostało skorygowane notatką służbową z [...] października 2014 r. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Warszawie, z uwagi na brak podpisu strony pod ww. notatką w ramach postępowania administracyjnego przeprowadzonego po wydaniu ww. wyroku stronie umożliwiono wypowiedzenie się co do treści ww. notatki. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa, a ponadto zarówno w odwołaniu jak i skardze do Sądu nie kwestionowała poczynionych w niej ustaleń.
Nie zgadzając się z treścią zaskarżonej decyzji w treści skargi strona wskazuje natomiast na naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, które w jej ocenie mogły mieć wpływ na wynik sprawy, twierdząc, że Prezes ARR nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego i nie ustalił od którego dnia zaprzestano zbiorów ogórka oraz czy w trakcie kontroli uwzględniono upływ czasu od momentu zgłoszenia do daty kontroli, co w ocenie strony miało istotny wpływ na stan produktów w dniu kontroli. Zdaniem strony organ błędnie przyjął datę [...] września 2014 r. jako datę złożenia powiadomienia. Podkreśliła, iż pierwotne zgłoszenie miało miejsce [...] sierpnia 2014 r., zaś wszelkie składane później korekty nie wiązały się z błędnym wypełnieniem wniosków. W jej ocenie powyższe ma zasadnicze znaczenie dla sprawy bowiem za datę powiadomienia należy przyjąć [...] sierpnia 2014 r., co wynika również z treści wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2015 r.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż Sąd zgadza się z twierdzeniem strony, iż powiadomienie miało miejsce [...] sierpnia 2014 r., a następnie było korygowane pismami z [...] sierpnia, [...] września i [...] września 2014 r. Powyższe nie miało natomiast wpływu na podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Należy bowiem zauważyć, iż wbrew ocenie skarżącej, kontrola operacji niezbierania plonów, o której mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 932/2014 i art. 110 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 powinna zostać dokonana niezwłocznie po dacie wykonania operacji. Data złożenia powiadomienia (i jego ostatecznego uzupełnienia) pozostaje natomiast bez wpływu na to kiedy miało odbyć się działanie, o którym strona powiadamiała organ I instancji, a na które w późniejszym czasie chciała uzyskać wsparcie. Co istotne w niniejszej sprawie strona sama wskazała termin [...] września 2014 r. jako termin dokonania operacji w postaci niezbierania ogórka gruntowego, co wynika z korekty powiadomienia z [...] września 2014 r. Kontrola operacji miała zaś miejsce [...] października 2014 r., a zatem zaledwie po sześciu dniach od daty niezbierania deklarowanej przez skarżącą. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że stan upraw wykazany w czasie kontroli, jak i na zdjęciach załączonych do protokołu nie mógł odbiegać znacznie od stanu istniejącego [...] września 2014 r. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 1958/15). Jak wynika zaś z treści notatki służbowej z [...] października 2014 r., której treści strona nie kwestionowała w toku kontroli przeprowadzonej [...] października 2014 r., stwierdzono produkt złej jakości, zgniły, przejrzały, poddany naturalnej denaturacji, nie nadający się do sprzedaży.
Podkreślenia wymaga, że ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ II instancji zainicjował przeprowadzenie dodatkowych czynności procesowych zmierzających do ustalenia kwestii, na które zwracała uwagę strona i wykazanie których zlecił Sąd. Prezes ARR w trybie art. 136 k.p.a. zlecił bowiem organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie wzięcia pod uwagę kwestii upływu czasu pomiędzy złożeniem przez stronę powiadomienia a dniem kontroli. Należy jednakże podkreślić, iż strona, pomimo skierowanego do niej zawiadomienia z [...] września 2016 r., nie zajęła żadnego stanowiska w zakresie uzupełnionego materiału dowodowego. Pomimo możliwości wypowiedzenia się co do treści m.in. raportu z kontroli, notatki służbowej do raportu kontroli z [...] października 2014 r., pism US w P. dot. sprzedaży ogórków, czy też pisemnych wyjaśnień złożonych przez kontrolerów P. C. i A. O. strona nie podjęła w tym zakresie żadnej aktywności, a swoje zastrzeżenia do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego zawarła dopiero w treści skargi uniemożliwiając tym samym organowi II instancji ustosunkowanie się do nich w treści zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu wyjaśnić ponadto należy, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 401 ze zm., dalej jako: "ustawa o ARR") jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Tym samym, co do zasady, organ nie mógł dopuścić się w naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a.
Niemniej jednak z uwagi na szczególne okoliczności niniejszej sprawy, dotyczące stwierdzonych w toku sprawy braków w materiale dowodowym oraz wytycznych zawartych w wyroku z dnia 10 listopada 2015 r., w ocenie Sądu, organ słusznie przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, którego wyniki, uwzględniające zarówno zarzuty podnoszone przez stronę, jak i okoliczności sygnalizowane przez Sąd, miały ostatecznie wpływ na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższe świadczy również o tym, iż organ II instancji nie naruszył wskazywanego przez stronę, a mającego zastosowanie w sprawie, art. 8 k.p.a. Podejmując bowiem m.in. opisane wyżej czynności procesowe przeprowadził przedmiotowe postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się przy tym zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Zdaniem skarżącej organ nieprawidłowo również przyjął za udowodnione, że strona prowadziła sprzedaż ogórków z działek objętych wnioskiem o udzielenie wsparcia. Strona twierdzi bowiem, iż sprzedała ogórki pochodzące z innych działek, a sama transakcja miała miejsce przed [...] sierpnia, tj. przed okresem o jakim mowa w art. 6 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014. Uzasadniając powyższy zarzut w treści skargi strona sprecyzowała, że ustalenia organu w zakresie przyjęcia, iż transakcje z początku sierpnia 2014 roku dotyczyły ogórków pozyskanych z działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...] pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności z treścią informacji uzyskanej z US w P. o tym, że produkty sprzedane przez stronę na podstawie faktur [...] i [...] pochodziły z działek o nr [...] i [...].
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szeroko wyjaśnił, iż w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy uznać należało, że sprzedaż ogórków przez skarżącą w dniach [...] i [...] sierpnia 2014 r. nastąpiła z działek objętych wnioskiem o wparcie, nie zaś z działek wskazanych w oświadczeniu strony skierowanym do US w P. Należy zauważyć, iż zarówno z treści pisma Biura Powiatowego ARiMR w P. z [...] marca 2016 r. jak również powiadomienia z [...] sierpnia 2014 r. i korekty z [...] sierpnia 2014 r. wprost wynika, że strona na działkach o nr [...] i [...] nie prowadziła w 2014 roku uprawy ogórków. Ponadto w odwołaniu skarżąca wskazała, iż na ww. działkach uprawiała czosnek, który stanowił uprawę główną, natomiast "ogórki sadzone były na nich już po zbiorze czosnku". Organ II instancji słusznie zwrócił w tym względzie uwagę na fakt, iż sprzedaż ogórków przez stronę miała miejsce w dniach [...] i [...] sierpnia 2014 r., zaś z powiadomienia złożonego [...] sierpnia 2014 r. (a zatem złożonego po upływie dwóch tygodni od chwili sprzedaży) wynika, iż na działkach o nr [...] i [...] nadal znajdował się czosnek, który miał być poddany biodegradacji. Tym samym sprzedane na początku sierpnia 2014 roku ogórki nie mogły pochodzić z działek wskazywanych przez stronę, co doprowadziło organ do słusznego wniosku, iż sprzedany produkt pochodził z działek o nr [...], [...], [...] oraz [...], gdyż tylko na tych działkach strona prowadziła taką produkcję w dacie transakcji.
Zdaniem Sądu nie sposób zatem zarzucić organowi II instancji naruszenia art. 80 k.p.a., zgodnie z którym zobowiązany był on do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Prezes ARR ustalając powyższe okoliczności wziął bowiem pod uwagę cały materiał dowodowy zebrany w sprawie (w tym oświadczenie strony złożone w US w P.) i na jego podstawie prawidłowo ustalił, iż strona dokonała sprzedaży ogórka z działek objętych wnioskiem o wsparcie, a zatem wbrew zasadom otrzymania przedmiotowego wsparcia, o których mowa w art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 932/2014.
Nietrafna jest również argumentacja strony sprowadzająca się do stwierdzenia, iż powyższe transakcje sprzedaży ogórka nie mogły stanowić podstawy odmowy pomocy, bowiem zostały dokonane poza zakresem działania rozporządzenia nr 932/2014. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 rozporządzenia nr 932/2014 postanowienia Rozdziału I i II ww. aktu miały zastosowanie z datą wsteczną. Ponadto w art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 932/2014 wprost wskazano, iż m.in. przedmiotowe wsparcie obejmuje działania prowadzone w okresie od 18 sierpnia do 30 listopada 2014 r. Z powyższego wynika zatem, że wparciem objęto operacje (w tym niezbieranie) wykonane przed jego wejściem w życie, a nawet jego uchwaleniem, z uwagi na interwencyjny charakter ww. rozporządzenia. Jak słusznie zauważył organ II instancji celem powyższej regulacji było wprowadzenie instrumentów pozwalających Państwom Członkowskim na ograniczenie podaży na towary, których zwykłym rynkiem zbytu był rynek rosyjski, poprzez ich "zdjęcie" z rynku - a w ten sposób zachowanie normalnego poziomu cen dla zredukowanego przez embargo rosyjskie popytu. Strona, jako osoba, która nie miała kłopotu ze zbyciem swojego towaru, o czym świadczą faktury sprzedaży ogórków z [...] i [...] sierpnia 2014 r., powinna była zatem zostać wyłączona z możliwości ubiegania się o wsparcie, bowiem jego otrzymanie prowadziłoby do uzyskania korzyści sprzecznych w celami ww. aktu prawa unijnego.
Należy tym samym podkreślić, iż treści powołanych wyżej przepisów nie można wywieść wniosku o ograniczeniu stosowania retroaktywnych przesłanek warunkujących otrzymanie wsparcia do działań podejmowanych przez podmioty ubiegające się o wsparcie przed dniem 11 czy 18 sierpnia 2014 r. Przypomnieć bowiem trzeba, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia środki w zakresie niezbierania plonów nie są podejmowane w przypadku, gdy z danego obszaru produkcji pozyskiwano produkcję w celach handlowych w trakcie normalnego cyklu produkcyjnego. Zgodnie z cytowaną już wyżej definicją "niezbierania", określoną w art. 84 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 543/2011, do stosowania którego odpowiednio odsyła art. 6 ust. 5 rozporządzenie nr 932/2014, "niezbieranie" oznacza zakończenie obecnego cyklu produkcyjnego na danym obszarze, w przypadku gdy produkt jest dobrze rozwinięty i jest solidnej i właściwej jakości handlowej. Zniszczenie produktów w wyniku niekorzystnych zjawisk klimatycznych lub chorób nie jest jednak uważane za niezbieranie. Rozporządzenia unijne jak i prawo krajowe nie definiują pojęcia "normalnego cyklu produkcyjnego" natomiast, w ocenie Sądu, Prezes ARR dokonał prawidłowej wykładni tego pojęcia na potrzeby niniejszej sprawy stwierdzając, iż chodzi nie o okres zakreślony przez akt prawny, a o okres faktycznego cyklu produkcyjnego w rolnictwie. Należało zatem uznać, iż okres początku sierpnia, września i października 2014 r. mieścił się w ramach jednego normalnego cyklu produkcyjnego. W konsekwencji organ odwoławczy prawidło przyjął, iż strona dokonała sprzedaży ogórków z zadeklarowanych działek w toku normalnego cyklu produkcyjnego, co w skutkowało odmową udzielenia wnioskowanego wsparcia.
Ponadto zauważyć należy, że wbrew stanowisku strony organ wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż fakt dokonania sprzedaży produktu przed wejściem w życie ww. rozporządzenia nie miał w niniejszej sprawie znaczenia prawnego (s. 8-9 decyzji).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wytycznych wynikających z wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2896/15 należy wyjaśnić, iż zgodnie ze ww. przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować natomiast zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Wolters Kluwer, Warszawa 2006, s. 325-326 i B. Adamiak, Glosa do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97, OSP 1999/5/101). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 323/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2743/13, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Strona podnosi w skardze, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy bezpodstawnie uznając, iż doszło do zmiany okoliczności sprawy, odstąpił od potrzeby pogłębionego badania wpływu upływu czasu pomiędzy powiadomieniem, a datą przeprowadzenia kontroli oraz jego wpływu na ocenę stanu produktu objętego wnioskiem.
Należy zatem przypomnieć, iż w niniejszej sprawie po wydaniu wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. uchylającego decyzje organów obu instancji, Dyrektor OT przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w wyniku którego ustalono (o czym była już mowa wyżej), że strona naruszyła zasady udzielania przedmiotowego wsparcia poprzez zbycie ogórków pochodzących z działek deklarowanych do wsparcia, co stanowiło naruszenie zasady udzielenia wsparcia wskazanej w art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 932/2014 i skutkowało wydaniem decyzji odmownej w zakresie udzielenia wsparcia. Powyższe ustalono w oparciu o dowody nieznane nie tylko Sądowi na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, ale i organom, które wydały wcześniej decyzje uchylone wyrokiem WSA w Warszawie z 10 listopada 2015 r. W związku z ujawnieniem istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji, brak pełnego wykonania wskazań Sądu co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku, nie może być zatem traktowany jako naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Fakt zaistnienia bądź też nie innych przesłanek warunkujących udzielenie przedmiotowego wsparcia, w tym kwestia wpływu upływu czasu na jakość zadeklarowanego produktu, nie miałyby bowiem wpływu na podjęte przez organy rozstrzygnięcie.
Ponadto, o czym również była już mowa wyżej, organ II instancji w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie tylko szczegółowo wyjaśnił wpływ ujawnienia nowych okoliczności faktycznych na wynik sprawy, ale co również istotne przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w celu ustalenia kwestii wskazanych w wytycznych Sądu.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu ww. zarzut skarżącej uznać należało za niezasadny.
Podsumowując stwierdzić należy, że Prezes ARR prawidłowo uznał, iż w związku z naruszeniem zasad udzielenia wsparcia określonych w art. 6 ust. 1 pkt b rozporządzenia nr 932/2014 stronie nie należy się wsparcie z tytułu operacji niezbierania ogórka gruntowego z zadeklarowanych działek. Dodać również należy, że zgodnie z § 10 rozporządzenia RM w zw. z art. 13 rozporządzenia 932/2014 środki z tytułu wsparcia wypłacane były do dnia 30 czerwca 2015 r. Rozporządzenie RM nie przewiduje możliwości wypłaty wsparcia ze środków krajowych, z uwagi zaś na fakt, iż wyekspirował już termin przyznawania przedmiotowego wsparcia ze środków unijnych brak jest obecnie możliwości otrzymania przez stronę przedmiotowego wsparcia w tym trybie.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Należy jedynie zauważyć, iż zgodnie z cytowanym wyżej art. 7 ust. 1 ustawy o ARR do niniejszego postępowania, poza wskazanymi w nim włączeniami, do niniejszej sprawy miały zastosowanie przepisy k.p.a., w tym art. 61, zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§1), a o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (§ 4).
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem strony z [...] października 2014 o udzielenie nadzwyczajnego wsparcia. Z treści cytowanego wyżej art. 61 § 4 k.p.a. wynika zaś, że organ powinien powiadomić strony także w przypadku podjęcia postępowania w danej instancji w wyniku uchylenia decyzji przez organ II instancji lub przed sąd administracyjny. Zawiadomienie takie, zawierające także informacje na temat dalszego toku postępowania, powinno być wysłane do stron bezzwłocznie po otrzymaniu przez organ stosownego rozstrzygnięcia wraz z aktami administracyjnymi sprawy (M. Przybysz, Komentarz do art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego, WKP 2017).
Należy zauważyć, iż Dyrektor OT skierował do strony zawiadomienia z [...] lutego 2015 r. nr [...] i [...] marca 2016 r. nr [...]. Powyższe było następstwem w pierwszej kolejności wydania przez Prezesa ARR decyzji z [...] stycznia 2015 r. uchylającej pierwotną decyzję organu I instancji o odmowie przyznania wsparcia, zaś w drugim przypadku wydaniem przez WSA w Warszawie wyroku z dnia 10 listopada 2015 r. uchylającego zarówno decyzję Prezesa ARR z [...] maja 2015 jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora OT z [...] marca 2015 r. o odmowie przyznania stronie przedmiotowego wsparcia. W treści ww. zawiadomień organ stwierdził, iż "zawiadamia o ponownym wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia wsparcia z tytułu nadzwyczajnego wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej". Powyższe sformułowanie, w ocenie Sądu, jest błędne i stanowi naruszenie art. 61 § 4 w zw. z § 1 k.p.a. Należy bowiem wyjaśnić, iż postępowanie w sprawie wszczęte wnioskiem strony z [...] października 2014 r. nie zostało w żaden sposób formalnie zakończone. Fakt wydania decyzji organu II instancji z [...] stycznia 2015 r., jak i późniejszego wyroku Sądu z 10 listopada 2015 r. zniweczył jedynie skutek toczącego się postępowania w postaci wydanych w sprawie decyzji, co nie jest równoznaczne z zakończeniem postępowania w sprawie. Powyższe uchybienie nie miało jednak istotnego wpływu dla rozstrzygnięcia sprawy, zatem nie mogło stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku dowodowego wskazać należy, że strona nie załączyła do skargi, ani nie przedłożyła w toku postępowania sądowego wnioskowanego dokumentu, a zatem niemożliwym stało się przeprowadzenie w ramach postępowania sądowoadministracyjnego powyższego dowodu. Z tych też względów Sąd nie odniósł się w sposób formalny do złożonego wniosku. Tym niemniej wskazać dodatkowo należy, że nawet gdyby strona przedłożyła zawnioskowany dowód w postaci protokołu rozprawy administracyjnej dotyczącej innej sprawy, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej, bowiem okoliczności, które zdaniem strony miałyby być wykazane dzięki przeprowadzeniu ww. dowodu, nie miałyby wpływu na podjęte przez Sąd rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło