V SA/Wa 240/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi B.F. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu; oddala skargę Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2012 roku o nieuwzględnieniu protestu skarżącej B.F., dotyczące oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Dnia 8 kwietnia 2011 r. B.F. prowadząca działalność gospodarczą jako mikroprzedsiębiorca złożyła w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) wniosek (o numerze [...]) o dofinansowanie projektu " Zestaw edukacyjny dla przedszkoli, szkół i niewidomych" w ramach "Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 - 2013, Oś priorytetowa 1 "Badania i rozwój nowoczesnych technologii", Działanie 1.4 "Wsparcie projektów celowych". Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wnioskodawczyni została poinformowana przez PARP, że wniosek został oceniony pozytywnie i uzyskał 75,67 punktów, ale ze względu na wyczerpanie środków finansowych przeznaczonych na finansowanie projektów w tej rundzie aplikacyjnej podpisanie umowy wsparcia nie jest możliwe, do dofinansowania zatwierdzone zostały bowiem projekty, które uzyskały minimum 93 punkty . Pismem z dnia 2 września 2011 roku Skarżąca złożyła protest, w którym wniosła o przeprowadzenie ponownej analizy wniosku w zakresie kryterium nr 1 "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo - rozwojowych" oraz kryterium nr 5 "Istnienie zapotrzebowania rynkowego na produkt/technologię/usługę będącą rezultatem projektu na rynku międzynarodowym" i przyznanie maksymalnej ilości punktów. Po rozpoznaniu protestu Instytucja Pośrednicząca – Narodowe Centrum Badań i Rozwoju pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. poinformowała stronę, że jej protest nie został uwzględniony. Jak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia, w procesie rozstrzygania protestu powołany został ekspert zewnętrzny, którego opinia stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W zakresie kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1 " Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo- rozwojowych" zarzuty strony zostały uwzględnione i przyznano większą liczbę punktów. Natomiast w zakresie kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 5 "Istnieje zapotrzebowanie rynkowe na produkt/technologię/usługę będącą rezultatem projektu na rynku międzynarodowym" zarzuty nie zostały uwzględnione. Instytucja Pośrednicząca wskazała, że strona w odniesieniu do kryterium nr 5 nie przedstawiła żadnych popartych analizą bądź dostępnymi badaniami informacji świadczących o zapotrzebowaniu rynkowym na rynku międzynarodowym na proponowany produkt. Określenie popytu na rynkach zagranicznych z uwagi na większe nakłady finansowe na tego typu pomoce dydaktyczne uznano za nietrafione, ponieważ popyt może być całkowicie zaspokojony przez lokalny rynek. Wskazano również, że wnioskodawca nie posiada kanałów dystrybucji ani doświadczenia w sprzedaży tego typu produktu na rynku międzynarodowym, a przy braku dobrego planu marketingowego, reklamy oraz wsparcia zagranicznych partnerów w dystrybucji nie uda się wprowadzić produktu na rynek międzynarodowy. Większe niż w Polsce nakłady na opiekę nad osobami niewidomymi nie określają popytu na rynku zagranicznym na proponowane przez stronę produkty. Na powyższe rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju B.F. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o przekazanie sprawy do Instytucji Pośredniczącej w celu ponownego rozpatrzenia protestu. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła : naruszenie § 10 pkt 1 i 2 Procedury odwoławczej w ramach PO IG /Załącznik nr 4.4. do Szczegółowego opisu Priorytetów PO IG/ oraz z art. 30b ust. 1 w związku z art. 30a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w treści protestu z dnia 5 września 2011 roku, naruszenie przepisu art. 26 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez nie zapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów i narzucenie przez Instytucję Pośredniczącą wymogów nieujętych w tzw. Przewodniku po kryteriach, w szczególności w zakresie wymogu przedstawienia analizy czy badań zapotrzebowania na produkt objęty wnioskiem na rynkach międzynarodowych, przedstawienia potwierdzeń posiadania przez skarżącą "kanałów dystrybucji" i "doświadczenia w sprzedaży produktów objętych wnioskiem na rynkach międzynarodowych". W uzasadnieniu skargi, skarżąca stwierdziła miedzy innymi, że "eksperci zgodnie wskazali, że skarżąca nie podała żadnych weryfikowalnych źródeł informacji dotyczących zapotrzebowania na rynku międzynarodowym na proponowany przez nią produkt." Zarzuciła, że w proteście od oceny wniosku obszernie odniosła się do treści rozstrzygnięcia, wnosząc o ponowne sprawdzenie zgodności wniosku o dofinansowanie z zakwestionowanymi kryteriami wyboru. Skarżąca podniosła, iż w poprzednim wniosku złożonym w dniu 28 października 2010 roku nr [...], który został w zakresie kryterium nr 5 sformułowany identycznie jak przedmiotowy wniosek nr [...], Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przyznała skarżącej maksymalną ilość 10 punktów, wskazując, iż istnieje zapotrzebowanie na produkty opracowane w ramach nowej technologii i rozwiązań proponowanych przez skarżącą, a analiza rynku wskazuje, że istnieje zapotrzebowanie rynku na nowe - w sensie kształtu i jakości wykonania - zabawki w tym w postaci tablic magnetycznych. Podkreśliła, iż wytyczne w zakresie oceny wniosku o dofinansowanie, zawarte w Przewodniku po kryteriach, nie uległy zmianie, w związku z czym, w jej ocenie niezrozumiałym jest, że identyczna treść wniosku raz oceniana jest na maksymalną ilość punktów, a raz uzyskuje "0" punktów. W zaskarżonym rozstrzygnięciu Instytucja Pośrednicząca w ogóle nie odniosła się do wyżej wskazanych i opisanych w proteście okoliczności, tak istotnych z punktu widzenia skarżącej. Odnosząc się do zarzutu organu nie przedstawienia badań bądź analiz rynku, mogących stanowić podstawę do przyjęcia istnienia zapotrzebowania rynku międzynarodowego na tego typu produktu, wskazała, że przeprowadziła badania popytu na produkt objęty wnioskiem o dofinansowanie na rynku krajowym i europejskim, a przeprowadzona analiza wskazuje na duży popyt na tego typu produkty na rynku europejskim, w szczególności ze strony osób niewidomych. Zarzuciła również, iż w zakresie kryterium nr 5 ocena dokonana przez Instytucję Pośredniczącą została przeprowadzona niezgodnie z opisem kryteriów zawartych w Przewodniku po kryteriach wyboru, bowiem wnioskodawczyni stara o dofinansowanie wyłącznie z działania 1.4., a z opisu kryteriów zawartych w Przewodniku po kryteriach wyboru nie wynika konieczność składania przez wnioskodawcę jakichkolwiek analiz czy badań obrazujących zapotrzebowanie rynku, gdyż wymogi te dotyczą projektów realizowanych w ramach działania 4.1. Wobec tego, aby spełnić kryterium nr 5 i otrzymać 10 punktów wystarczy jedynie wykazanie, że istnieje zapotrzebowanie na rynku międzynarodowym na dany produkt. W uzasadnieniu swego stanowiska wnioskodawczyni podkreśliła, że projekt w określonych i wskazanych punktach wniosku oraz Biznes Planu potwierdza, że istnieje takie zapotrzebowanie biorąc pod uwagę, że wynikiem projektu ma być opracowanie produktu, który eksperci uznali za innowacyjny na rynku i przyznali w tym zakresie wnioskowi maksymalną ilość punktów. Zarzuciła ponadto, że w procedurze odwoławczej nałożony został obowiązek zamieszczania - w informacji przekazywanej wnioskodawcy - uzasadnienia dokonanej oceny. Takiego wymogu zdaniem skarżącej w zakresie oceny spełnienia kryterium nr 5, nie spełnia wynik rozpatrzenia protestu. Podniosła również, że posiada możliwości dystrybucji na rynki zagraniczne, jednakże ze względu na brak odpowiednich zaleceń w Przewodniku po kryteriach wyboru o konieczności szczegółowego ich opisania, okoliczności takie nie zostały przez skarżącą przedstawione. W związku z powyższym, uznać należy, iż Instytucja Pośrednicząca żąda przedstawienia dokumentacji i wyjaśnień, które w świetle ww. Przewodnika nie były wymagane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153,poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przepis art. 30 c ust.1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 227, poz.1658 ze zm.), zwanej dalej z.p.p.r. stanowi, że po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4 ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż skarżąca złożyła skargę do Sądu w ustawowym terminie, po wyczerpaniu środków odwoławczych i otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej, jak również załączyła doń wymaganą dokumentację oraz uiściła wymagany wpis sądowy. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach niniejszej sprawy. Z tego też względu, wobec spełnienia wszystkich ustawowych wymogów, skarga mogła być przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - stosownie do art. 30 c ust. 3 z.p.p.r. Zgodnie z tym przepisem w wyniku rozpatrzenia skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą, 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia, 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe. Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż zgodnie z przepisem art. 29 z.p.p.r. podstawę rozpoznawania wnioskowanego projektu stanowi konkurs realizowany w oparciu o kryteria wskazane w ogłoszeniu opublikowanym na stronie internetowej ogłaszającej instytucji: zarządzającej, pośredniczącej lub wdrażającej. W rozpoznanej sprawie kryteria wyboru projektów określone zostały w Regulaminie przeprowadzania konkursu w ramach PO IG Priorytet 1: Badania i rozwój nowoczesnej technologii; Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych, zwanym dalej "Regulaminem" oraz , stosownie do §7 ust.2 pkt 7 Regulaminu, w Przewodniku po kryteriach wyboru PO IG 1.4, zwanym dalej "Przewodnikiem". Procedura odwoławcza określona została w załączniku nr 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 – 2013. W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi sprowadzają się do zarzucenia organom oceniającym wniosek dokonania nieprawidłowej jego oceny w zakresie kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 5. W Przewodniku kryterium to, w odniesieniu do działania 1.4 zostało sformułowane następująco: "W przypadku projektów obejmujących wyłącznie część badawcza finansowaną ze środków działania 1.4 przedmiotowe kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli Wnioskodawca wykaże , że istnieje zapotrzebowanie na rynku międzynarodowym na produkt/technologię powstałą w wyniku przeprowadzonego wdrożenia w działalności gospodarczej Wnioskodawcy lub partnera nie będącego organizacją badawczą. W przypadku realizacji projektów zakładających sprzedaż wyników prac B+R , kryterium uznaje się za spełnione , jeżeli Wnioskodawca wykaże , że istnieje zapotrzebowanie na rynku międzynarodowym na uzyskane w efekcie realizacji projektu wyniki B+R .Ocena kryterium odbywa się na podstawie p. 26 wniosku o dofinansowanie oraz p. B.4, C.1.2, C.1.10 i D biznes planu". Skarżąca zarzuciła, że Instytucje oceniające wniosek narzuciły przy ocenie wniosku kryteria nieujęte w Przewodniku, w szczególności w zakresie obowiązku przedstawienia analizy i badań zapotrzebowania na produkt objęty wnioskiem na rynkach zagranicznych, przestawienia potwierdzeń posiadania kanałów dystrybucyjnych i doświadczenia w sprzedaży produktów objętych wnioskiem na rynkach międzynarodowych. Zarzut ten jest nieuzasadniony. W informacji PARP z [...] sierpnia 2011 r. wskazano, że kryterium nr 5 nie zostało spełnione ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający, że istnieje zapotrzebowanie na rynku międzynarodowym na zaproponowany przez niego produkt a w badaniach rynku i popytu nie podał żadnych weryfikowalnych źródeł informacji. Również w rozstrzygnięciu protestu przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2012 r. stwierdzono między innymi, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych popartych analizą bądź dostępnymi badaniami informacji świadczących o zapotrzebowaniu na rynku międzynarodowym na proponowany produkt. Powyższe stwierdzenia nie wskazują na to , że instytucje oceniające zastosowały dodatkowe wymogi przy ocenie kryterium nr 5 ale , że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia to kryterium. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z zacytowanym wyżej opisem kryterium nr 5 wnioskodawca ma obowiązek wykazania, że istnieje zapotrzebowanie na rynku międzynarodowym na proponowany przez niego produkt. Przez "wykazanie" nie można rozumieć samego stwierdzenia przez wnioskodawcę, iż spełnia kryterium, bo na proponowany produkt istnieje zapotrzebowanie na rynkach międzynarodowych, ale wskazanie dowodów, które pozwolą na weryfikację zawartych we wniosku twierdzeń. Natomiast skarżąca w punktach wniosku oraz biznes planu, będących podstawą do oceny kryterium nr 5 wskazała: w pkt 26.6 wniosku, że udział z przychodów z realizacji celów projektu będzie wynosił docelowo 10%; w biznes planie w punkcie b.4 nie odniosła się do rynków międzynarodowych; w C.1.2. napisała, że ogólna koncepcja jest nowością w skali kraju, nie jest prezentowana w dostępnych wnioskodawcy katalogach branżowych, ani nie była prezentowana na znanych targach branżowych oraz że Wnioskodawca wykonał badania w zakresie istniejącego rynku podobnymi zabawkami, które wskazuje możliwość uzyskania znaczącej marży. Wskazując na możliwość wykorzystania proponowanego produktu w celach edukacyjnych przez dzieci z uszkodzonym wzrokiem i niewidome powołała się na opinię Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi w L. W punkcie C.1.10 f biznes planu napisała, że planuje, iż w okresie dwóch lat po zakończeniu realizacji projektu udział przychodów ze sprzedaży nowego produktu do krajów Europy przekroczy 10% przychodów tego produktu, natomiast w punkcie D.2 napisała, miedzy innymi, że z wiedzy uzyskanej na Targach Międzynarodowych oraz z informacji internetowej rozwiązanie produktu jest nowe na rynku europejskim, a jego uniwersalny charakter pozwala na wykorzystanie w różnych kręgach językowych i kulturowych, co pozwala na sprzedaż na rynkach europejskich; w punkcie D.5 napisała, że "Analiza wykazuje, że może być także duży popyt na rynkach Unii Europejskiej, szczególnie ze strony osób niewidomych". Analiza przytoczonych wyżej punktów wniosku i bizens planu wskazuje, że oceniający wniosek prawidłowo stwierdzili, iż strona nie wykazała w sposób wystarczający, że istnieje zapotrzebowanie na rynku międzynarodowym na zaproponowany przez nią produkt. Odniesienie się do bliżej nieokreślonej analizy oraz planowanie uzyskania określonych przychodów ze sprzedaży produktu są niewystarczające do uznania, ze na rynkach międzynarodowych istnieje zapotrzebowanie na ten produkt. Również stwierdzenie, że popyt może być duży ze względu na brak podobnych zabawek na rynku krajowym i europejskim, nie jest dowodem na to, że na zabawki te istnieje rzeczywiste zapotrzebowanie na rynkach międzynarodowych. Tym samym nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przejrzystości reguł przy cenie projektów poprzez narzucenie wymogów nie ujętych w przewodniku. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia § 10 pkt 1 i 2 Procedury odwoławczej w ramach PO IG /Załącznik nr 4.4. do Szczegółowego opisu Priorytetów PO IG/ oraz art. 30b ust. 1 w związku z art. 30a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w treści protestu z dnia 2 września 2011 roku. W ocenie Sądu organ oceniający dokonał rzetelnej oceny wniosku w zakresie spełnienia kryterium nr 1 i nr 5. Istotnie nie odniósł się do zarzutu, iż w poprzednim złożonym przez stronę wniosku przy takim samym sformułowaniu, za kryterium nr 5 przyznano maksymalną ilość punktów, a obecnie 0 punktów. Sąd wskazuje, że przedmiotem oceny jest konkretny wniosek i dokonujący oceny eksperci, a także organ rozpoznający środek odwoławczy nie mają podstawy prawnej do odnoszenia się do ocen dotyczących innego wniosku. Uzasadnienie dokonanych ocen zawarte w informacji przekazanej stronie zostało przedstawione w sposób jasny i wyczerpujący. Mając powyższe na uwadze Sąd działając w oparciu o art. 30 c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oddalił skargę.