V SA/Wa 240/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant - st. spec. Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia ... listopada 2017 r. nr ... w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich; oddala skargę. Po rozpatrzeniu odwołania T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej również: "Beneficjent", "Strona"), realizującej projekt pn. "[...]" (dalej: "projekt"), od decyzji Organu I instancji – Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej również: "PARP", "Organ I instancji",) znak: [...] numer [...] z [...] listopada 2016 r., określającej Stronie zobowiązanie do zwrotu środków dofinansowania w wysokości:418 320,99 zł. Minister Rozwoju i Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia kwoty do zwrotu i w tym zakresie orzekł iż łączna kwota zobowiązania do zwrotu w projekcie wnosi 348 819,72 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia zwrotu oraz utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu własnego rozstrzygnięcia organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne. Pomiędzy PARP a Beneficjentem została zawarta Umowa, której przedmiotem było udzielenie Beneficjentowi dofinansowania na realizację projektu pn. "[...]". Zgodnie z Umową, PARP w zamian za prawidłową realizację projektu, zobowiązała się udzielić Beneficjentowi wsparcia do maksymalnej wysokości 479 858,00 zł. Beneficjent zobowiązał się do realizacji ww. projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 Umowy, tj. od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2014 r. PARP w § 6 ust. 1 Umowy zobowiązała Beneficjenta do ponoszenia wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem zgodnie z postanowieniami Umowy, katalogiem wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem określonym w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 oraz zasadami racjonalnej gospodarki finansowej, w szczególności najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów. Zgodnie zaś z § 6 ust. 2 Umowy wydatkami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem są wydatki, które jednocześnie: 1) Są niezbędne do prawidłowej realizacji projektu, 2) Zostały wskazane w Harmonogramie rzeczowo-finansowym projektu, stanowiącym załącznik nr 2 do Umowy, 3) Zostały faktycznie poniesione w okresie kwalifikowalności wydatków i nie wcześniej niż w dniu następującym po dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, 4) Zostały prawidłowo udokumentowane, 5) Zostały zweryfikowane i zatwierdzone przez Instytucję Wdrażającą/Instytucję Pośredniczącą II stopnia. Z akt sprawy wynika, iż w ramach realizowanego projektu Beneficjent złożył siedem wniosków o płatności. RIF – [...] Fundacja Rozwoju Regionalnego, w dniach [...] maja - [...] czerwca 2015 r. przeprowadziła kontrolę realizacji projektu. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy raportem pokontrolnym, dokumentacja konkursowa została zatwierdzona z wynikiem pozytywnym. Jednocześnie, RIF uznała część wydatków za niekwalifikowalne. Kontrola RIF wykazała, że nie jest możliwe zweryfikowanie funkcjonalność modułów I-III systemu Open ERP wdrożonych w ramach projektu (Moduł property management, Moduł księgowości, Moduł generowania raportów). Jak stwierdzono podczas wizyty kontrolnej- moduły te nie zostały wdrożone w ramach systemu informatycznego Beneficjenta. Wydatki na zakup wskazanych modułów zostały przedstawione przez Beneficjenta w ramach trzech wniosków o płatność. RIF, uznała że wydatki poniesione na zakup modułów I-III, ze względu na brak potwierdzenia ich funkcjonalności, utraciły przymiot kwalifikowalności i nie mogą być podstawą do uzyskania dofinansowania w ramach projektu. Zgodnie bowiem z postanowieniem § 6 punkt 2 Umowy, wydatkami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem są m. in. wydatki niezbędne do prawidłowej realizacji projektu oraz wydatki zweryfikowane przez IW Beneficjent, składając wyjaśnienia w piśmie z dnia [...]września 2015 r., poinformował, że po analizie modułów property management, księgowości i raportów (I-III) systemu B2B, którą przeprowadził nowy wykonawca systemu, stwierdzono iż zakres modułów wykonanych przez pierwotnego wykonawcę – firmę L. Sp. z o.o. – nie umożliwia ich adaptacji i wykorzystania na potrzeby stworzenia funkcjonalnego, kompatybilnego systemu B2B. W tym samym piśmie Beneficjent poinformował RIF, że zakres prac wykonanych przez pierwotnego wykonawcę został uznany za wadliwy, a w związku z tym Beneficjent wystąpi do wykonawcy z roszczeniem o zwrot zapłaty za wadliwe wykonane moduły. Jednocześnie Beneficjent przyznał, iż przyjmuje do wiadomości konieczność zwrócenia do PARP dofinansowania otrzymanego za wadliwie wykonane moduły property management, księgowości oraz raportów (I-III). Beneficjent zakończył współpracę z L. Sp. z o.o. i zawarł umowę z nowym wykonawcą – L.M., której przedmiotem był zakup oprogramowania modułów I do V i wdrożenie nowego systemu B2B. Pismem z [...] września 2015 r. RIF poinformowała Beneficjenta o zatwierdzeniu raportu kontroli z wynikiem pozytywnym, z wyłączeniem wydatków na zakup modułów I-III, w związku z niespełnianiem przesłanki kwalifikowalności przez podniesione na ich stworzenie wydatki. Termin kwalifikowalności wydatków w projekcie upłynął z dniem [...] grudnia 2014 r. Jednocześnie, w dniu [...] września 2015 r. Beneficjent przekazał RIF fakturę wraz z korektą, wystawione przez nowego wykonawcę systemu. Z korekty wynika, że Beneficjent ponownie przedstawił do refundacji wydatki związane z wdrożeniem modułów I-III, rozliczonych wcześniej w ramach projektu w związku z wykonaniem modułów przez L. Sp. z o.o. (które jednak, jak wykazała kontrola przeprowadzona w dniach [...] maja - [...] czerwca 2015 r., nie zostały wdrożone). Organ podkreśla że Beneficjent był zobowiązany do realizacji projektu w terminie ściśle określonym postanowieniami Umowy. Zgodnie z § 3 ust. 1 Umowy, Beneficjent zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, określonym Harmonogramem rzeczowo-finansowym projektu, stanowiącym załącznik do Umowy w terminie wskazanym w 6 ust. 3 Umowy, a zatem w okresie do [...] grudnia 2014 r. Tymczasem, jak wykazała kontrola RIF, przeprowadzona w dniach [...] maja -[...] czerwca 2015 r. moduły I-III nie zostały wdrożone w ramach realizacji projektu. Mimo zawarcia umowy z nowym wykonawcą i przedstawienia faktury wykazującej wydatki na ponowną realizację modułów I-III, z dnia [...] grudnia 2014 r. wraz z korektą z dnia [...] grudnia 2014 r., w kilka miesięcy po upływie terminu kwalifikowalności wydatków w projekcie, w okresie ww. kontroli moduły I-III projektu nie były wdrożone. Potwierdziła to nie tylko przeprowadzona kontrola, ale także sam Beneficjent w piśmie z dnia [...] września 2015 r. Zatem poniesienie wydatków wskazanych w ww. fakturze nie przyczyniło się do realizacji projektu i tym samym jako wydatki, które nie wpłynęły na prawidłową realizację projektu, utraciły one przymiot kwalifikowalności. Organ podkreślił, że wydatki poniesione z naruszeniem § 6 ust. 2 Umowy zostały uznane przez PARP jako wydatki do zwrotu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu. Wezwanie do zwrotu ww. środków zostało przekazane Beneficjentowi pismem PARP z dnia [...] marca 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie do zwrotu środków Beneficjent zwrócił się do PARP z prośbą o ponowne przeprowadzenia kontroli projektu. PARP odmówiła przeprowadzenia kontroli, informując, że Beneficjent zgodnie z Umową był zobowiązany do zrealizowania projektu w pełnym zakresie, określonym w Harmonogramie rzeczowo-finansowym projektu, w terminie wskazanym w Umowie, a więc w okresie kwalifikowalności wydatków w projekcie, który przypadał w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2014 r. W kolejnym piśmie Beneficjent wyraził zgodę na zaliczenie kwoty 67 120,01 zł wnioskowanej do wypłaty w ramach wniosku o płatność końcową [...] na poczet należności z tytułu określonej do zwrotu kwoty, wynikającej z wezwania z dnia [...] marca 2016 r. PARP zatwierdziła wniosek o płatność końcową w dniu [...] maja 2016 r., wyłączając jednocześnie z dofinansowania wydatki na księgowość, crm, wynajem nieruchomości, kadry i serwis ujęte w korekcie nr [...] do faktury nr [...] wystawionej przez nowego wykonawcę – L.M. Należne dofinansowanie, po uwzględnieniu kwoty niekwalifikującej się do wsparcia, wyniosło 41 920,01 zł i taką też kwotę PARP zaliczyła na poczet należności wynikających z wezwania z dnia [...] marca 2016 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. PARP poinformowała Beneficjenta o sposobie rozliczenia zwrotu oraz stwierdziła niedopłatę w wysokości 418 320,99 zł w tym 69 501,27 zł odsetek oraz 348 819,72 zł należności głównej. PARP wezwała jednocześnie Beneficjenta do zwrotu kwoty 418 320,99 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych od kwoty 348 819,72 zł od dnia [...] maja 2016 r. do dnia zwrotu. Wobec braku dokonania zwrotu ww. kwoty przez Beneficjenta w terminie, PARP, w dniu [...] listopada 2016 r., wydała decyzję administracyjną określającą do zwrotu przez M. Sp. z o.o. kwotę 418 320,99 zł wraz z odsetkami. W ocenie organu odwoławczego bezsporne jest, iż Beneficjent poniósł część wydatków na zrealizowanie projektu z naruszeniem § 6 ust. 1 oraz 2 Umowy o dofinansowanie. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 uofp, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 – podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Organ podkreśla że w piśmie z dnia [...] września 2015 r., skierowanym do RIF, Beneficjent, bez żadnej wątpliwości, przyznał, iż zakres wykonanych modułów I-III nie umożliwiał ich adaptacji i wykorzystania na potrzeby stworzenia funkcjonalnego i kompatybilnego systemu B2B. Beneficjent uznał także, że zakres pracy wykonanych przez L. Sp. z o.o. był wadliwy i zapowiedział w związku z tym wystąpienie do L. Sp. z o.o. z roszczeniem o zwrot wypłaconych na jej rzecz środków. W tym samym piśmie, przyznał iż godzi się z faktem konieczności zwrócenia do PARP dofinansowania otrzymanego za wadliwie wykonane moduły property management, księgowości i raportów (I-III). W ocenie Organu II instancji nie zasługuje na aprobatę stwierdzenie Strony jakoby Instytucja Wdrażająca uznała, że projekt nie został zrealizowany, co było związane ze zmianą podmiotu wykonującego część projektu. Jak bezspornie wynika z decyzji PARP, przedmiotem niniejszego postępowania jest fakt poniesienia przez Beneficjenta wydatków uznanych za niekwalifikowalne, nie jest nim natomiast kwestia podważenia faktu zrealizowania projektu lub osiągnięcia jego celu. Zatem to nie stwierdzenie braku realizacji projektu stało się przyczyną najpierw wezwania do zwrotu środków, a następnie określenia kwoty przypadającej do zwrotu w drodze decyzji administracyjnej. Strona została bowiem zobowiązana do zwrotu kwoty określonej w decyzji PARP w związku z poniesieniem wydatków uznanych za niekwalifikowane w związku z niezrealizowaniem celu projektu w terminie wynikającym z Umowy o dofinansowanie. Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, iż w sprawie wystąpiła nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 listopada 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. W niniejszej sprawie naruszone zostały postanowienia Umowy, które należy zakwalifikować do procedur, o których mowa w art. 184 uofp. Naruszenie postanowień Umowy wypełnia przesłanki określone w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006, które pozwalają zakwalifikować te okoliczności jako nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisu. Zgodnie z art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 "nieprawidłowość" to: jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej (UE) w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego UE. W opinii IŻ POIG, wszystkie przesłanki określone w tym przepisie zostały w niniejszej sprawie spełnione, aby można było uznać działanie Beneficjenta za nieprawidłowość w rozumieniu ww. przepisu. Jednocześnie Organ II instancji stwierdził, że należy uchylić decyzję PARP w części dotyczącej zobowiązania Strony do zwrócenia niedopłaconych odsetek. W niniejszej sprawie kwota należności głównej wynosi 348 819,72 zł i pozostaje do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków dla poszczególnych wniosków o płatność do dnia zwrotu. Obliczenie zostało dokonane z uwzględnieniem wpłaty w wysokości 41 920,01 zł Organ odwoławczy podkreśla że strona uiszczając zobowiązanie do zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie, jest równocześnie zobowiązana samodzielnie obliczyć i zapłacić należne odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu. Jednak w niniejszej sprawie wystąpiły przyczyny uzasadniające odstąpienie od naliczania odsetek na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 OP, zgodnie z którym odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 OP (tu zastosowanie odnośnie do terminu załatwienia sprawy ma art. 35 § 3 k.p.a.). Organ odwoławczy otrzymał przedmiotowe odwołanie [...] grudnia 2016 r., wobec czego termin na załatwienie sprawy, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. upłynął [...] stycznia 2017 r. Tym samym, nie należy naliczać odsetek za okres od [...] stycznia 2017 r. do dnia doręczenia Stronie niniejszej decyzji. Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła M. Sp. z o.o. w B. zarzucając jej: - naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zaniechanie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy, - naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 kpa polegające na niepodjęciu wszelkich czynności celem załatwienia sprawy, w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz nienależyte i nie wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, polegające na niepoinformowaniu M. sp. z o.o. w B. o możliwości złożenia wniosku w przedmiocie przedłużenia terminu realizacji projektu pn. "[...]" na podstawie umowy o dofinansowanie i podpisanie aneksu do tej umowy -przez co organ nie zrealizował w sposób prawidłowy nadrzędnej zasady czuwania nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody i w tym celu powinien udzielić im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, czego organ zaniechał, czym przyczynił się do poniesienia przez Skarżącą szkody wskutek wydania decyzji o treści jw.; Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: - uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów i Rozwoju z dnia [...] listopada 2017r. poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji - Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] listopada 2016 r. i orzeczenie co do istoty sprawy ewentualnie o: - uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów i Rozwoju z dnia [...] listopada 2017r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona. Zgodnie z dyspozycją art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dalej również "ufp", w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Jednocześnie, ust. 8 powołanego przepisu stanowi, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9 lub 11, wzywa do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których mowa w ust.2 w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do brzmienia art. 207 ust. 9 pkt. 1 ufp - po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust.8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu o termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (...). Zgodnie z dyspozycją art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.), w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Procedurami, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ufp. są procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy ich wykorzystaniu. W ocenie PARP jak również Sądu pod pojęciem "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych należy rozumieć zasady postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych, które w prawie krajowym tworzone są nie tylko aktami mającymi walor prawa powszechnie obowiązującego, ale również postanowieniami zawartej umowy. W sprawie niniejszej będzie to umowa o dofinansowanie nr [...]. W ocenie sądu nie budzi wątpliwości, ze w sprawie będącej przedmiotem osądu doszło do realizacji projektu z naruszeniem procedur określonych w art. 184 uofp. Naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 uofp jest równoznaczne z naruszeniem prawa wspólnotowego. Wynika to m.in. z art. 60 lit. b rozporządzenia 1083/2006, który nakazuje Instytucji Zarządzającej "weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi (...)". Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że na gruncie rozporządzenia 1083/2006 przy weryfikacji wydatków, "zasady wspólnotowe", a więc i naruszenie zasad wspólnotowych, traktowane jest na równi z naruszeniem "zasad krajowych". W konsekwencji działanie Beneficjenta spowodowało szkodę w budżecie UE w wyniku finansowania wydatków, które nie były niezbędne do prawidłowej realizacji projektu, a w przedmiotowym przypadku nawet ją uniemożliwiały (moduły I-III nie zostały zrealizowane w okresie realizacji projektu). Ostatecznie bowiem osiągnięcie celów projektu i realizacja modułów I-III nastąpiła po terminie wynikającym z Umowy. Zobowiązanie do ponoszenia wydatków niezbędnych do prawidłowej realizacji projektu wynika natomiast bezpośrednio z Umowy o dofinansowanie. Zgodnie z treścią art. 98 ust. 2 rozporządzenia 1083/2006: "Państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze". Z uwagi na fakt, iż środki przeznaczone na realizację projektu zostały wykorzystane na sfinansowanie wydatków niekwalifikowanych (ich poniesienia nie służyło bowiem realizacji modułów I-III w terminie wynikającym z Umowy)słusznie orzeczono obowiązek ich zwrotu. Sąd zatem w pełni podziela stanowisko Organu II instancji, zgodnie z którym doszło do powstania rzeczywistej szkody polegającej na sfinansowaniu nieuzasadnionych wydatków. Odnosząc się do podniesionych w skardze zwrotów uznać trzeba iż są one niezasadne. Zdaniem Sądu organy orzekający w sprawie ustaliły w sposób jednoznaczny wszystkie istotne okoliczności oraz dokonały oceny ich znaczenia na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na staży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl natomiast art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązkiem zatem organu administracji jest zebranie dowodów dotyczących wszystkich faktów mających znaczenie prawne dla sprawy. Zdaniem sądu postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w sprawie jednoznacznie wykazało, że projekt nie został w całości zrealizowany w terminie wynikającym z umowy o dofinansowanie. Pierwszy z wyłonionych przez Beneficjenta wykonawców nie wykonał zamówienia prawidłowo, a drugi miał mniej czasu na wykonanie zamówienia, co doprowadziło do naruszenia terminu realizacji projektu. Ryzyko związane z wyłonieniem wykonawców spoczywa na Spółce jako podmiocie zajmującym się profesjonalnie działalnością gospodarczą, nie zaś na organie. Oznacza to, że kwestionowane wydatki miały charakter niekwalifikowalny w związku z tym że w okresie kwalifikowalności moduły, których dotyczą nie były funkcjonalne, a zakres prac wykonanych przez L. Sp. z. o.o. był wadliwy. W tych warunkach spełniona została przesłanka żądania zwrotu, określona w art. 207 ust 1 pkt 2 ufp która uzasadniała wydanie decyzji na podstawie art. 207 ust 9 ufp. Zarzut naruszenia tych przepisów jest zatem bezpodstawny. Sąd uznaje za bezzasadny także zarzut naruszania art. 7, art. 8 i art 9 kpa. Skarżąca uważa, że Organ miał obowiązek pouczyć ją o możliwości złożenia wniosku o zmianę umowy, bowiem w momencie zgłoszenia nowego wykonawcy było mało prawdopodobne, iż wykona on projekt w określonym terminie. Jeśli więc sama strona skarżąca miała tego świadomość to winna była z własnej inicjatywy dążyć do zmiany umowy o dofinansowanie w części dotyczącej terminu realizacji projektu. Skoro tego nie uczyniła to nie może następstwami swojej bezczynności obciążać organ. Skarżąca jako strona zawartej umowy o dofinansowanie projektu znała przecież swoje prawa i obowiązki z niej wynikające. Zatem trudno uznać za uzasadnione twierdzenie że to instytucja udzielająca dofinansowania zobligowana była do informowania Beneficjenta o możliwości wystąpienia o zmianę umowy w zakresie terminu realizacji projektu. Zgodnie z § 15 ust. 1 umowy o dofinansowanie, ewentualne zmiany umowy wymagały zgodnego oświadczenia woli stron w formie pisemnej pod rygorem nieważności, w formie aneksu (stosownie do § 15 ust. 3 wszelkie oświadczenia składane przez strony w związku z umową wymagały dla swojej ważności zachowania formy pisemnej). Ocena okoliczności, co do ewentualnej potrzeby wystąpienia o zmianę umowy należy do Strony. Wydłużenie tego terminu z powodu konieczności zmiany wykonawcy winno być złożone przez stronę w przewidzianej formie celem rozpatrzenia przez PARP. Zdaniem Sąd trafnie zatem uznał Organ odwoławczy nie stwierdził w toku postępowania uchybień prawa procesowego i uznał wypełnienie przesłanek materialnoprawnych z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Jeśli chodzi o wnioski zgłoszone przez stronę skarżącą na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku to Sąd uznał je za niezasadne. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Z akt sprawy wnika, że skarżąca wystąpiła przeciwko spółce z o.o. L. na drogę procesu cywilnego o odszkodowanie za niewykonanie umowy dotyczącej realizacji projektu w sprawie niniejszej. Postępowanie karne prowadzone przeciwko wyw. spółce oraz materiały w nim zgromadzone mogą być niewątpliwie wykorzystane w sprawie cywilnej o której mowa. Stąd też brak podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego ze względu na postępowanie karne które toczy się przeciwko spółce L. Poza tym nie sposób nie zauważyć ze to skarżąca wybrała akurat tego podwykonawcę przy realizacji projektu. Taki wybór zawsze niesie za sobą pewne ryzyko związane z prowadzeniem jakichkolwiek działalności gospodarczych. Nie sposób bowiem przewidzieć niesolidności, czy wręcz nieuczciwości drugiej strony umowy. Takim ryzykiem oraz konsekwencjami z niego wynikającymi skarżąca nie może jednak obciążać PARP-u. Poza tym PARP ma obowiązek badać czy skarżąca wywiązała się z umowy z PARP-em którą dobrowolnie podpisała (również w zakresie terminów jej realizacji). W żadnym razie PARP nie może ponosić odpowiedzialności za niektóre działania czy zaniechania skarżącej (także co do wyboru podwykonawcy projektu). Teza Prezesa skarżącej o potrzebie spojrzenia na sprawę "z punktu widzenia ogólnoludzkiego" jest o tyle chybiona, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera odpowiednika znajdującego się w Kodeksie Cywilnym (art. 5). Poza tym nie istniały żadne obiektywne przyczyny które uniemożliwiałyby zwrócenie się skarżącej do organu z wnioskiem o aneksowanie umowy w zakresie terminu realizacji projektu. Zaniechanie w tym zakresie ewidentnie obciąża spółkę i pozwala na twierdzenie, iż nie dbała ona należycie o własne sprawy. Sąd nie uwzględnił także wniosku o dopuszczenie dowodów znajdujących się na pendrivie Prezesa skarżącej spółki. Sąd uznał bowiem iż wniosek ten zmierzał w istocie do przewlekania postępowania, albowiem łącznie z nim zgłoszono wniosek o odroczenie rozprawy. Sąd zwraca uwagę że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika który zna treść art. 106 § 3 p.p.s.a i winien złożyć wniosek o przeprowadzenie dowodu spełniającego wymogi w przepisie tym wskazanym. Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.