V SA/Wa 2400/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. M. K., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) oraz kwotę 264, 45 zł (dwieście sześćdziesiąt cztery złote czterdzieści pięć groszy) tytułem zwrotu poniesionych wydatków. Przedmiotem skargi wniesionej przez D. M. – obywatela F. narodowości [...] j – (zwanego dalej: skarżącym), jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] września 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: D. M. – obywatel F., narodowości [...], w dniu [...] sierpnia 2009 r. złożył wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. Jako powód ubiegania się o ochronę międzynarodową wskazał następujące okoliczności: przyjechałem do Polski prosić o status uchodźcy ponieważ byłem kilkakrotnie zatrzymany zez specsłużby, byłem pobity i trzymany w piwnicy. Byłem przesłuchiwany z tego powodu, że podejrzewali mnie, że jestem bojownikiem. A nim nie byłem. Byłem wiązany i bity łopatą. Miałem połamane żebra. Bałem się o swoje życie. Wnioskodawca podał też, że był prześladowany i zatrzymywany – od 13.08.2009 r. 3 razy na kilka dni, w trakcie zatrzymań był bity. Nie był natomiast aresztowany, karany , nie był skazany wyrokiem sądu, nie brał udziału w działaniach wojennych, nie należał też do żadnej partii politycznej lub innej organizacji. Nie prowadzono wobec niego postępowania sądowego lub administracyjnego. Kraj pochodzenia D. M. opuścił legalnie, na podstawie paszportu wydanego przez władze kraju pochodzenia w dniu 06.08.2009 r., nie miał żadnych problemów z przekroczeniem granicy. Powiedział że jest zdrowy i pełnosprawny. W czasie wywiadu statusowego zeznał, że w kraju pochodzenia był na utrzymaniu rodziców. Wszyscy jego krewni zostali w C. Sytuacja bytowa jest tam ciężka. Nikt z jego najbliższej rodziny nie walczył i nie angażował się w pomoc bojownikom .On sam tylko raz pomógł swojemu koledze – partyzantowi A. I., udzielając mu noclegu. Zdaniem wnioskodawcy, ten fakt mógł spowodować, że zaczęto obserwować dom cudzoziemca. A. I. zginął podczas strzelaniny w dniu 13.08.2009 r. Skarżący potwierdził, że trzykrotnie był zatrzymywany i przesłuchiwany, dokładnie nie pamiętał kiedy, w lipcu i w sierpniu 2009 r. Podał że pytano go o A. I.. Chcieli, aby przyznał się, że jest bojownikiem. Zaproponowali mu współpracę, aby złapać A.. Wtedy trzymali go 2 tygodnie. Za drugim razem zatrzymano cudzoziemca do wyjaśnienia, bo ktoś rzucił granat w wiosce. Trzymali go dwa dni, bili, podłączyli do prądu. Po ustaleniu, że nie ma z tym nic wspólnego, wypuszczono go. Za trzecim razem zatrzymali go za to, że nie przekazywał żadnych informacji na temat A. i wypuścili tego samego dnia. Wszystkie zatrzymania miały miejsce przed 13.08.2009 r., tj. przed śmiercią A. I. Po wyjeździe cudzoziemca do Polski, zatrzymano dwukrotnie jego żonę, ale zaraz wypuszczano. Żona nie była poddawana przemocy, nie była aresztowana ani sądzona. Powiedziała im, że są po rozwodzie. Przesłuchana w toku postępowania żona cudzoziemca, oświadczyła, że mąż był zatrzymywany 3 lub 4 razy i wypuszczany po kilku godzinach. Pytano go o kolegę A. I. Powiedziała, że nie wie dlaczego mąż miał problemy z milicją. Zeznała też, że ostatnie zatrzymanie męża miało miejsce w lipcu 2009 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] wrześnie 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania D. M. statusu uchodźcy, powołując się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że D. M. nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził też, że w przypadku wnioskodawcy brak jest przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej jak i zgody na pobyt tolerowany i postanowił wydalić go z terytorium RP. Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania strony od tej decyzji, decyzją z [...] stycznia 2011r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję tę cudzoziemiec odebrał w dniu 9 marca 2011 r. , zaś już w dniu 22.03.2011 r. złożył kolejny wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. W powyższym wniosku, jako powód ubiegania się o ochronę międzynarodową wskazał następujące okoliczności: wyjeżdżając z C. nie miałem innego wyjścia. Miałem problemy związane z osobą L. B. To wszystko co chcę oświadczyć .Chciałbym jednak dodać, że tam miałem kolegę A. I.. Jego rodzina jest tu w Polsce, którego zabił L., on też chciał zabić mnie. Oświadczył, że trzykrotnie był zatrzymywany, a raz trzymano go tydzień. Nie był skazany wyrokiem sądu, nie prowadzono wobec niego postępowania sądowego lub administracyjnego. Nie był członkiem żadnej partii, ani innej organizacji. Oświadczył ponadto, że nie posiada żadnych dowodów w swojej sprawie, ale wnosi o przesłuchanie w charakterze świadków rodzinę A. I.. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...].08.2011 r. umorzył postępowanie , uznając iż zeznania cudzoziemca zawarte w drugim wniosku o nadanie statusu uchodźcy, w porównaniu z zeznaniami złożonymi w trakcie da zakończonego decyzją rozstrzygającą co do istoty, wydaną przez organ I instancji w dniu [...].09.2010 r. nie wnoszą do sprawy żadnych nowych okoliczności. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] września 2011 r. po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemca utrzymała powyższą decyzje w mocy. W ocenie Rady, w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec nie wskazał na żadne nowe okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy. Na podstawie oświadczeń złożonych w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy jak też na podstawie wniesionego odwołania brak było jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że drugi wniosek dawał podstawę do wydania kolejnej decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, rozstrzygającej co do istoty. Rada przy tym podkreśliła, że to właśnie wniosek podlega analizie w kontekście poprzedniego postępowania i w ramach nowego postępowania nie mogą ponownie oceniać zasadności poprzedniego rozstrzygnięcia. Możliwe byłoby to tylko w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego. Organ odwoławczy podkreślił także, że sytuacja w C. nie zmieniła się od czasu wydania decyzji ostatecznej w pierwszym postępowaniu ([...].01.2011 r.) do dnia złożenia kolejnego wniosku ([...].03.2011 r.) czy nawet do dnia wydania decyzji przez organ II instancji, w taki sposób, by można byłoby mówić o jej pogorszeniu względem sytuacji cudzoziemca . Z tego powodu sytuacja w kraju pochodzenia nie wskazuje na pojawienie się nowej podstawy wniosku uzasadniającej obawę D. M. przed prześladowaniem. Wyjaśnił także, że to wnioskodawca winien wskazać w kolejnym wniosku jakie konkretnie, nowe okoliczności dotyczące sytuacji w kraju jego pochodzenia mają wpływ na jego osobistą sytuację i stanowią odstawę złożenia nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Skoro tego nie zrobił to winien znaleźć zastosowanie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472) zgodnie z którym wniosek jest niedopuszczalny, gdy wnioskodawca po otrzymaniu decyzji ostatecznej złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach . Od powyższej decyzji D. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji , zarzucając jej : 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189 poz. 1472 z późn. zm. ), 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 8, 11 i 80 kpa. Skarżący polemizował ze stwierdzeniem Rady, iż w drugim wniosku nie przedstawił żadnych nowych okoliczności , gdyż zawarł w nim nowe oświadczenie związane z osobą L. B. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż Skarżący po wydaniu w jego sprawie (wszczętej wnioskiem z [...] sierpnia 2009 r.) decyzji ostatecznej z [...] stycznia 2011 r. nr [...] ponownie [...] marca 2011 r. wystąpił z wnioskami o nadanie statusu uchodźcy opierając je na tych samych okolicznościach które okoliczności stanowiły już przedmiot rozpoznania w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] stycznia 2011 r. Dodał tylko, że wyjeżdżając z C. miał problemy z osobą L. B. Sąd dokonując oceny przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania zauważa, że przy rozpoznaniu sprawy organ administracji obowiązany jest z urzędu ustalić, czy sprawa nie była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie natomiast z art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Jak wynika z treści przepisu art. 40 ust. 2 ustawy o ochronie, wniosek jest niedopuszczalny, gdy: 1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim; 2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach; 3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek. Z akt sprawy wynika, że decyzją Szefa Urzędu z [...] września 2010 r. odmówiono skarżącemu nadania statusu uchodźcy, odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalono z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wydanie tej decyzji było następstwem złożenia przez skarżącego wniosku o nadanie statusu uchodźcy z [...] sierpnia 2009 r. W trakcie tego postępowania organ przesłuchał skarżącego w sprawie okoliczności związanych z opuszczeniem kraju pochodzenia i szczegółowo uzasadnił w decyzji odmownej dlaczego podawane okoliczności nie mogą stanowić podstaw do udzielenia skarżącemu jakiekolwiek z form ochrony międzynarodowej. Ponadto w decyzji z [...] września 2010 r. opisano sytuację panującą w C. i organ nie doszukał się aby ta sytuacja w jakikolwiek sposób stanowiła potencjalne zagrożenie dla skarżącego. Sąd zwraca uwagę, że skarżący odwołał się od powyższej decyzji do Rady do Spraw Uchodźców, a już w niespełna 2 tygodnie po otrzymaniu niekorzystnego rozstrzygnięcia 22 marca 2011 r. złożył nowy wniosek o udzielenie statusu uchodźcy. We wniosku tym nie wskazał jednak nowych okoliczności faktycznych, które nie byłyby rozpatrywane przez Szefa Urzędu poprzednim postępowaniu z wniosku z [...] kwietnia 2010 r. Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, iż podstawę obu wniosków skarżącego składanych w sprawie, stanowiła obawa przed powrotem do C. z uwagi na obawę przed prześladowaniem z uwagi na jednorazowe udzielenie ochrony osobie poszukiwanej przez władze. Powyższa kwestia stanowiła już przedmiot rozpoznania merytorycznego zakończonego decyzją z [...] września 2010 r. Słusznie organy uznały, że wskazanie kolejnych szczegółów dot. tej samej podstawy wniosku ( tj. kłopotów związanych z osobą A. I.) nie stanowi nowych okoliczności w sprawie. Mając zatem na uwadze, iż kolejny wniosek skarżącego oparty został na tej samej podstawie, która stanowiła już przedmiot merytorycznego rozpoznania przez organ administracyjny, uznać należy, iż słusznie organy stwierdzając tożsamość okoliczności podnoszonych w kolejnym wniosku, zastosowały się do regulacji określonej treścią przepisu art. 40 ust. 1 ustawy, tj. orzekły o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Sąd zwraca nadto uwagę, iż w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżący nie był pozbawiony możliwości działania w sprawie i to na nim spoczywał obowiązek wskazania jakie konkretnie nowe okoliczności dotyczące sytuacji w kraju jego pochodzenia mają wpływ na jego osobistą sytuację i stanowią podstawę złożenia nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, czego jednak skarżący nie uczynił. Powołanie się na tak ogólnie nie może stanowić przesłanki do ponownego rozpatrywania merytorycznego wniosku skarżącego, ponieważ skarżący nie wskazał w jaki sposób te zdarzenia są związane z osobą skarżącego. Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył się aby w sprawie doszło do nieprawidłowości ze strony organów, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, co czyni zarzuty skargi w tym zakresie bezzasadnymi. Sąd uznał także, że w sprawie organy administracji nie naruszyły wskazanych przez skarżącego przepisów k.p.a. W ocenie Sądu wydając zaskarżoną decyzję dokonano prawidłowej oceny formalnej kolejnego wniosku skarżącego. W świetle przedstawionych bowiem przez skarżącego okoliczności nie zaistniały podstawy do merytorycznego rozpatrzenia jego żądania. Stąd umorzenie postępowania wszczętego tym żądaniem było jak najbardziej uzasadnione. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).