V SA/Wa 2401/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-27
Skład orzekający: Izabella Janson, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, opierając się wyłącznie na ustaleniach konsula, bez przeprowadzenia własnych, wystarczających postępowań dowodowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nie poczynił wystarczających własnych ustaleń faktycznych, opierając się jedynie na ustaleniach konsula. Ustalenia te, dotyczące m.in. braku znajomości języków obcych, ukończenia szkoły średniej zamiast handlowej, czy nieujawnienia kuzynów w Polsce, nie były wystarczające do wniosku, że cel pobytu cudzoziemca jest inny niż deklarowany. Organ nie przeprowadził własnych dowodów ani nie dokonał ustaleń w miejscu pracy czy zamieszkania.Stan faktyczny
Cudzoziemiec złożył wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w celu podjęcia pracy jako kucharz. Wojewoda odmówił, a Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że cel pobytu jest inny niż deklarowany. Organ odwoławczy oparł się głównie na negatywnej opinii konsula RP, który wskazał na rozbieżności w zeznaniach cudzoziemca, brak znajomości języków obcych, nieujawnienie krewnych w Polsce oraz potencjalne wątpliwości co do autentyczności dokumentów. Cudzoziemiec złożył skargę do WSA, zarzucając błędną analizę materiału dowodowego i naruszenie przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2012 r. sprawy ze skargi D.H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z [...] września 2011r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z [...] maja 2011 r. Nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obywatelowi W. H.T..
Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano treść art. 57 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006r. Nr 234 poz. 1694 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Swoją decyzją organ odwoławczy oparł się na następujących ustaleniach i rozważaniach:
W dniu [...] marca 2011 r. do Wojewody M. wpłynął wniosek H.T. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na zamiar podjęcia przez cudzoziemca pracy w jako kucharza w restauracji "L." w W.
Wojewoda M. decyzją podjętą w dniu [...] maja 2011r. odmówił udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, że cel pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie inny niż deklarowany.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji jako wadliwej bowiem wydanej z naruszeniem przepisów prawa.
Uznając odwołanie za bezzasadne organ II instancji przytoczył treść art. 53 ust 1 pkt 1, art. 53 b ust 1 pkt 1 i 2, oraz art. 53 b ust 5 ustawy o cudzoziemcach.
Przypomniał, że cudzoziemiec składając wniosek wskazał zamiar podjęcia pracy jako kucharz kuchni [...] dla L.. Do akt sprawy załączone zostało zezwolenie na pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 1 sierpnia 2010 r. do dnia 31 lipca 2011r., a następnie w terminie od 1 sierpnia 2011r. do 31 lipca 2012r. jako kucharz kuchni [...] dla i na rzecz L., zgodnie z którym cudzoziemiec ma otrzymywać wynagrodzenie w wysokości nie niższej niż brutto najpierw 1600 zł plus premia, a następnie1800zł. Ponadto w aktach sprawy znajdują się dokumenty:
- umowa ubezpieczenia zawarta na okres od dnia 17 grudnia do 22 grudnia 2009r. , a następnie od 19 sierpnia 2011r. do 15 września 2011r.
- umowa najmu lokalu mieszkalnego zawarta na okres do dnia 10 marca 2012 r., zgodnie z którą cudzoziemiec będzie ponosił koszty zamieszkania w wysokości 200 zł. miesięcznie.
W ocenie organu istotne dla przedmiotowej sprawy znaczenie mają ustalenia Konsula Rzeczypospolitej Polskiej w H. opiniującego negatywnie wniosek cudzoziemca. Z ustaleń Konsula dokonanych na podstawie analizy przedłożonych dokumentów oraz rozmowy z cudzoziemcem wynika, iż na terytorium RP przebywa jego kuzynka N.S. wraz z synem, o których cudzoziemiec nie wspomniał we wniosku o udzielenie zezwolenia. Cudzoziemiec ma podjąć pracę w restauracji kuzynki jako kucharz kuchni [...], twierdzi, że ma dyplom kucharza uzyskany w szkole handlowej, jednak z przedstawionych dokumentów wynika, że ukończył szkołę średnią. Aplikujący twierdzi, że zna język angielski, jednak nie potrafi o sobie nic powiedzieć w tym języku. Zainteresowany nie wie jakie informacje zawiera złożony przez niego wniosek, twierdzi, że będzie mieszkał u kuzynki za darmo, a do akt sprawy załączono umowę najmu, zgodnie z którą będzie uiszczał czynsz w wysokości 200zł. Ponadto twierdził, że będzie pracował 4 godziny dziennie, natomiast w umowie o pracę wykazano pełny etat.
Cudzoziemiec wskazał, że wszelkie formalności zostały załatwione przez kuzynkę oraz pełnomocnika strony A.M.. Cudzoziemiec chce wyjechać do Polski na 4-5 lat, jeśli będzie taka możliwość chętnie zostanie na stałe. W ocenie Konsula celem wyjazdu cudzoziemca jest stała emigracja.
Szef Urzędu podzielił opinię konsula RP w H. oraz stwierdzenie Wojewody M., iż cel pobytu cudzoziemca na terytorium Polski będzie inny niż deklarowany.
W ocenie organu odwoławczego istnieje ponadto uzasadnione podejrzenie, że załączone w sprawie dokumenty zostały stworzone na potrzebę toczącego się postępowania i miały posłużyć jedynie do zalegalizowania pobytu H.T. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ II instancji przypomniał, że zgodnie z art. 57 ust 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że cel pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest inny lub będzie inny niż deklarowany.
Podkreślił, iż z art. 57 ust 1 ustawy o cudzoziemcach wynika, że wydane na tej podstawie rozstrzygnięcie nie jest oparte na uznaniu organu administracji publicznej, organ jest bowiem zobowiązany do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w przypadku zaistnienia określonych w nim okoliczności.
Wyjaśnił również, iż wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z dnia [...] października 2011r. cudzoziemiec reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę do WSA w Warszawie.
Wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 57 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 53 ust 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. , art. 77, art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podkreślił m.in., że organ w toku prowadzonego przez siebie postępowania dokonał błędnej analizy materiału dowodowego wskutek czego zaistniały błędne ustalenia faktyczne.
Zdaniem cudzoziemca Szef Urzędu ds. Cudzoziemców zarzucając, iż cel pobytu cudzoziemca w Polsce jest inny niż deklarowany, nie wskazał rzeczywistego (w jego mniemaniu) celu, co zdaniem skarżącego podważa wiarygodność wywodów przeprowadzonych przez organ.
Według autora skargi zarzut organu braku osobistej znajomości pełnomocnika z mocodawcą również nie ma żadnego prawnie doniosłego znaczenia w kontekście choćby ważności prowadzonego postępowania.
Bezzasadnym jest, także jak podał zarzut posiadania w Polsce kuzynów. Nie umieszczenie we wniosku wzmianki o kuzynostwie w Polsce wynika z faktu, iż skarżący uważał że owa informacja dotyczy tylko najbliższej rodziny.
Dalej skarżący podkreślił, że jego kwalifikacje i doświadczenie zawodowe są wystarczające do pracy w charakterze określonym w uzyskanym przez niego zezwoleniu na pracę. Żadnych zastrzeżeń w tym zakresie nie miał zarówno przyszły pracodawca jak też Urząd Pracy wydający w/w zezwolenie. Niezasadnym jest również jak zarzucił oparcie się przez Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców tylko na opinii polskiego konsula. Wskazał, że jego stanowisko z natury rzeczy jest niewiążące dla organów administracji toczących w Polsce postępowanie w przedmiocie winsoku o pobyt czasowy. Taka opinia kształtuje się w zasadzie bez możliwości skarżenia jej treści (wydaje ją konsul według własnego uznania). Dalej zauważył, że sytuacja stresowa w jakiej się znajdował spowodowała drobne rozbieżności jakie pojawiły się w złożonych zeznaniach podczas przesłuchania w polskim konsulacie. Nie mniej jednak, zdaniem skarżącego, nie może mieć znaczenia jego znajomość jęz. angielskiego, szczególnie w kontekście charakteru stanowiska pracy jakie ma pełnić w Polsce. Również to czy za mieszkanie będzie płacił 200 zł czy też nic nie ma jak zarzucił większego znaczenia, gdyż zarówno w jednym jak i w drugim przypadku zarobione środki wystarczą na samodzielne pokrycie kosztów pobytu w Polsce. Zdaniem cudzoziemca nie można również czynić mu zarzutu z twierdzenia, iż w Polsce chciałby zostać ok. 4 - 5 lat w oparciu o dozwolone formy legalizacji i w poszanowaniu dla istniejącego w kraju przyjmującym porządku prawnego. W oparciu o powyższe, zdaniem cudzoziemca, w żaden sposób nie jest uprawnione twierdzenie organu, jakoby materiał dowodowy sprawy został wytworzony jedynie na użytek toczonego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna albowiem sprawa nie została wyjaśniona w sposób pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie.
Artykuł 53 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 234 z 2006 r., poz. 1694 ze zm.) stanowi że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczanie pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane.
Z akt sprawy niniejszej wynika, iż załączono do niej zezwolenie na pracę wydane cudzoziemcowi przez Wojewodę M. na okres od 1 sierpnia 2010 r. do dnia 31 lipca 2011r., a następnie w terminie od 1 sierpnia 2011r. do 31 lipca 2012r. jako kucharza kuchni [...] dla i na rzecz L., zgodnie z którym cudzoziemiec ma otrzymywać wynagrodzenie w wysokości nie niższej niż brutto najpierw 1600 zł plus premia, a następnie1800zł. miesięcznie, umowę ubezpieczenia zawarta na okres od dnia 17 grudnia do 22 grudnia 2009r. , a następnie od 19 sierpnia 2011r. do 15 września 2011r., umowę najmu lokalu mieszkalnego na okres do dnia 10 marca 2012 r., zgodnie z którą cudzoziemiec będzie ponosił koszty zamieszkania w wysokości 200 zł. miesięcznie.
W ocenie organu odwoławczego powyższe dokumenty nie przesądzają o tym, iż wniosek skarżącego należało załatwić pozytywnie.
Organ ten oparł się bowiem na ustaleniach poczynionych przez Konsula w H. z których wynika m.in., że cudzoziemiec:
- nie zna języków obcych,
-twierdzi, że ma dyplom kucharza uzyskany w szkole handlowej, jednak z przedstawionych dokumentów wynika ,ze ukończył szkołę średnią
-nie wspomniał o kuzynach w Polsce;
- twierdzi, że będzie pracował 4 godz. dziennie, a tymczasem w umowie podany jest pełny etat ;
- twierdzi , że będzie mieszkał u kuzynki zad darmo , a tymczasem z umowy najmu wynika, że będzie za mieszkanie uiszczał czynsz w kwocie 200zł. miesięcznie
-chce wyjechać do Polski na 4-5 lat, co w ocenie Konsula dowodzi, że celem wyjazdu jest stała emigracja
Zdaniem organu odwoławczego powyższe okoliczności przemawiają za tym, że cel pobytu skarżącego na terytorium Polski będzie inny niż deklarowany, co oznacza, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją o której mowa w art. 57 ust 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.
Przepis ten stanowi bowiem, że cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że cel wyjazdu lub pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest lub będzie inny niż deklarowany.
W ocenie Sądu powyższą tezę uznać należy co najmniej za przedwczesną. Organ nie poczynił bowiem wystarczających własnych ustaleń faktycznych opierając się przy rozstrzygnięciu sprawy wyłącznie na ustaleniach innych podmiotów (Konsula). Te natomiast nie upoważniały go do wniosków zawartych w zaskarżonej decyzji. Ustalenia konsula wg których fakt, cudzoziemiec nie wspomniał o kuzynach w Polsce, ukończył szkołę średnią, nie handlową , nie posługuje się językiem obcym, nie zna dokładnie treści wniosku o udzielenie zezwolenia sporządzonego przez pełnomocnika, nie uzasadniały przyjęcia, że cel wjazdu lub pobytu cudzoziemca w Polsce będzie inny niż deklarowany, a dokumenty załączone do akt sprawy miały posłużyć jedynie zalegalizowaniu pobytu cudzoziemca w Polsce. Organ nie może wystarczająco zdyskredytować dowodu z dokumentu w postaci zezwolenia na pracę cudzoziemca w Polsce w charakterze kucharza argumentami wskazanymi w decyzji. Podnoszona okoliczność braku znajomości języków obcych, ukończenia szkoły średniej, a nie handlowej, czy tez wymiaru czasu pracy nie są wystarczające, by uznać, że cudzoziemiec nie zamierza przyjechać do Polski w celu wykonywania pracy zgodnie z otrzymanym zezwoleniem. Podobnie jak wskazana przez niego okoliczność ubiegania się w Polsce o pobyt 4- 5 letni nie może wskazywać, że cel przyjazdu jest inny niż deklarowany nawet w sytuacji gdy cudzoziemiec nie ukrywa, że chciałby w Polsce dłużej w oparciu o dozwolone formy legalizacji pobytu. Podobnie zarzut nie wskazania we wniosku kuzynów zamieszkujących w Polsce nie jest okolicznością przemawiającą za przyjęciem stanowiska organu. Poza oparciem się o ustalenia Konsula organ nie przeprowadził, żadnych innych dowodów ani nie dokonał własnych ustaleń, chociażby w miejscu pracy cudzoziemca wskazanym w pozwoleniu bądź w miejscu deklarowanego przez niego pobytu w Polsce. Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe z rozważeniem ewentualnego przesłuchania w charakterze świadków kuzynki cudzoziemca N.S., bądź właściciela firmy L. ( restauracji ), w której cudzoziemiec miałby pracować.
Jeśli chodzi o przesłuchanie ewentualnych świadków to winno ono mieć miejsce z uwzględnieniem zasad obowiązującej procedury. Organ musi również mieć na uwadze, że podważanie dowodów z dokumentów urzędowych ze względu na treść dowodów z zeznań świadków czy wywiadów środowiskowych może mieć miejsce tylko wówczas gdy treść tychże dokumentów w zestawieniu z innymi dowodami przemawia jednoznacznie za tym, iż powinny one zostać uznane za nierzetelne, a zatem wytworzone wyłącznie w określonym celu (w celu oszukania organów udzielających zezwolenia na zamieszkanie).
Z wyłuszczonych względów stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 6 - 9, art. 7, art. 11 i art. 77 § 1k.p.a, w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. " c" p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło