V SA/Wa 2401/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-03

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uczelnia niepubliczna, która wykazała posiadanie znacznych środków na rachunkach bankowych oraz osiągnęła zysk w poprzednim roku obrotowym, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w części?
Ratio decidendi
Uczelnia niepubliczna nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych w części, jeśli wykaże posiadanie znacznych środków na rachunkach bankowych oraz osiągnęła zysk w poprzednim roku obrotowym. Instytucja prawa pomocy ma charakter szczególny i przysługuje jedynie podmiotom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, co nie zostało wykazane w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
L. Wyższa Szkoła Zdrowia Publicznego złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego dotyczącą zwrotu dofinansowania ze środków unijnych. Uczelnia argumentowała trudną sytuacją finansową, która może doprowadzić do upadłości. W oświadczeniu o majątku wskazano kapitał zakładowy, brak środków trwałych, zysk za ostatni rok obrotowy oraz środki na czterech rachunkach bankowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. Wyższej Szkoły Zdrowia Publicznego w Z. G. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia (...) września 2013 r. nr (...) w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania ze środków unijnych przypadającej do zwrotu postanawia: - odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych L. Wyższa Szkoła Zdrowia Publicznego w Z. G., dalej: "skarżąca", “uczelnia" albo "szkoła" wystąpiła z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że podstawą jej funkcjonowania są opłaty czesnego wnoszone przez studentów. Szkoła nie otrzymuje dofinansowania z budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Obciążenie jej dodatkowymi wydatkami nie stanowiącymi kosztów bezpośredniej działalności dydaktycznej stanowi potencjalne generowanie strat niezawinionych i może doprowadzic do obniżenie poziomu nauczania. Oprócz głównej działalności dydaktycznej szkoła pozyskuje środki z funduszy unijnych i krajowych celem organizowania i prowadzenia kursów doszkalających. Uczelnia jest specyficzną i unikalną jednostką na terenie Z. G.i województwa l. Konieczność uiszczenia opłat sądowych obok innych zobowiązań finansowych może doprowadzić do ogłoszenia upadłości uczelni. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi 500.000 zł, szkoła nie posiada środków trwałych i według bilansu za ostatni rok obrotowy (tj. 2012) osiągnęła zysk w wysokości 110.098,58 zł. Z oświadczenia wynika również, że skarżąca posiada cztery rachunki bankowe. Na rachunku podstawowym szkoła zgromadziła kwotę 339.617,64 zł, na rachunku pomocniczym – fundusz stypendialny – środki z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w wysokości 3.663,58 zł. Uczelnia posiada również dwa rachunki pomocnicze – środki pomocowe otrzymane na realizacje projektów – z środkami pieniężnymi w kwocie: 84.876,54 zł i 147.121,36 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis sądowy w kwocie 7.137 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla zwolnienia skarżącej z kosztów sądowych, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając złożony wniosek, oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPPr oraz dokumenty znajdujące się w aktach sądowych (załączone do skargi) stwierdzić należy, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała, że posiada środki pieniężne na rachunkach bankowych, w tym na rachunku podstawowym w wysokości 339.617,64 zł. Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT-8 za 2012 r. wynika, że uczelnia w 2012 roku uzyskała dochód w kwocie 110.098,58 zł uzyskując przychody w znacznej wysokości (1.271.119,73 zł) oraz ponosząc koszty uzyskania przychodów w kwocie 1.161.021,15 zł. Wysokość obrotu wskazuje, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach i jest to działaność dochodowa. Zauważyć również należy, że zgodnie z załączonym do złożonej skargi statutem, uczelnia może również prowadzić działalność gospodarczą, wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo od działalności podstawowej (§ 5 statutu) i uzyskiwać dochody z tej działalności, podobnie jak z prowadzonej dzIałalności naukowej, badawczej i wydawniczej (§ 37 statutu). Wpis sądowy, od którego zależy rozpoznanie sprawy przez Sąd wynosi 7.137 zł, ale porówując jego wysokość z środkami posiadanymi przez szkołę na rachunku bankowym oraz wysokością dochodów uzyskiwanych z podstawowej prowadzonej przez szkołę działalności stwierdzić należy, że skarżaca może uiścić wpis sądowy, ponieważ, nie można uznać, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło