V SA/Wa 2401/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-15
Skład orzekający: Izabella Janson, Irena Jakubiec – Kudiura, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczelnia wyższa, działająca wyłącznie na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym, może uzyskać dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) Działanie 9.3 "Upowszechnienie formalnego kształcenia ustawicznego"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uczelnia wyższa, działająca wyłącznie na podstawie Prawa o szkolnictwie wyższym, nie spełniała kryteriów dostępu do Działania 9.3 PO KL, które było skierowane do szkół dla dorosłych, placówek kształcenia ustawicznego, praktycznego lub doskonalenia zawodowego, działających w oparciu o ustawę o systemie oświaty. Brak kwalifikowalności uczelni jako beneficjenta uzasadniał żądanie zwrotu środków dofinansowania, nawet jeśli projekt formalnie odpowiadał założeniom wniosku, a błąd w ocenie wniosku przez Instytucję Pośredniczącą nie zwalniał beneficjenta z obowiązku zwrotu środków.Stan faktyczny
Skarżąca uczelnia wyższa otrzymała dofinansowanie z PO KL na realizację projektu. W trakcie kontroli stwierdzono niekwalifikowalność środków ze względu na naruszenie umowy o dofinansowanie i przepisów ustawy o finansach publicznych. Uczelnia nie widniała w rejestrze placówek kształcenia ustawicznego, a prowadzone przez nią kursy uznano za pozaszkolną formę kształcenia, nie wpisującą się w cele Działania 9.3 PO KL. Organy administracji uznały, że uczelnia nie była uprawnionym beneficjentem konkursu, co skutkowało decyzją o zwrocie dofinansowania. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność żądania zwrotu środków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania ze środków unijnych przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. określająca przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 713 617,50 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Na podstawie Umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki nr [...] z dnia 30 grudnia 2010 r. zawartej pomiędzy Województwem [...] (zwanym dalej Instytucją Pośredniczącą) a [...] Wyższą Szkołą [...], w [...], otrzymała ona dofinansowanie na realizację projektu "[...]" w łącznej wysokości 713.617,50 zł. Zgodnie z Umową o dofinansowanie projektu, dofinansowanie było wypłacone w formie zaliczki, w wysokości określonej w harmonogramie płatności stanowiącym Załącznik nr 4 do umowy - tj. Beneficjent otrzymał środki w pełnej wysokości 713.617,50 zł.
W dniach 25-27 kwietnia 2012 r. Instytucja Pośrednicząca przeprowadziła kontrolę planową ww. Projektu. W toku kontroli stwierdzono niekwalifikowalność wszystkich środków przekazanych Beneficjentowi na realizację projektu ze względu na naruszenie zapisów §. 3 ust. 1; §. 13 ust.1 pkt 2 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] i art. 207 ust.1 pkt 2 Ustawy o finansach publicznych (Dz. U z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm).
Postępowanie kontrolne wykazało, iż naruszenie procedur dotyczyło następujących działań:
- [...] Wyższa Szkoła [...] w [...] w okresie realizacji projektu nie widniała w rejestrze placówek kształcenia ustawicznego prowadzonym przez Urząd Miasta w [...] (ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego) i tym samym podmiot ten nie był uprawniony do prowadzenia kształcenia ustawicznego stosownie do zapisów art. 82 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz. U. rok 2004, nr 2572 z późn. zm.);
- Beneficjent przeprowadził w ramach projektu zajęcia w formie kilkudniowych kursów z zakresu Biokosmetologii oraz Zdrowia publicznego, co zgodnie z zapisami Rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz. U. rok 2006, nr 31, poz. 216) stanowi pozaszkolną formę kształcenia. Tym samym prowadzenie kursów w ramach projektu, jako forma kształcenia pozaszkolnego nie wpisuje się w zapisy Szczegółowego Opisu Priorytetów dla Działania 9.3 PO KL, który jako typ możliwych do realizacji operacji wskazuje: kształcenie w formach szkolnych osób dorosłych z własnej inicjatywy zainteresowanych uzupełnieniem lub podwyższeniem swojego wykształcenia i kwalifikacji ogólnych i zawodowych bądź wsparcie dla szkół dla dorosłych, placówek kształcenia ustawicznego, praktycznego i doskonalenia zawodowego;
- Kluczowe działania merytoryczne (Konferencja inauguracyjna w ramach Zadania 2 Promocja i rekrutacja, Zadanie 3 Kurs Biokosmetologii pielęgnacyjnej z elementami prawoznawstwa medycznego, Zadanie 4 Kurs zdrowia publicznego) założone w projekcie realizowane były niezgodnie z założeniami określonymi we Wniosku o dofinansowanie projektu nr: [...] oraz zamieszczonym w nim Harmonogramie realizacji projektu, co stanowi naruszenie § 3 ust 1. umowy o dofinansowanie projektu.
Zdaniem organu I instancji skarżąca "przeprowadziła zaplanowane w ramach projektu zajęcia niezgodnie z założeniami projektu. Beneficjent nie uzyskał zgody Instytucji Pośredniczącej na skumulowanie realizacji zajęć w sposób, jaki wykazały podjęte czynności kontrolne. (...). Podniosła, że przedstawiona przez Beneficjenta dokumentacja projektowa wskazuje, że przez okres 15 miesięcy trwania projektu na działania projektowe poświęcono 46 dni, podczas których zajęcia wielokrotnie trwały po 12/13 godzin na dobę " Zespół kontrolujący ustalił, że skarżąca zrealizowała pierwszą edycję z zakresu zdrowia publicznego w ramach 2 spotkań po 6 godzin i 8 spotkań po 13 godzin. Zespół kontrolujący podał w wątpliwość efektywność przeprowadzonych w ww. sposób zajęć.
Organu I instancji stwierdził, że ze względu na realizację projektu niezgodnie z założeniami określonymi we wniosku o dofinansowanie projektu i niski postęp rzeczowy projektu, niezasadne jest ponoszenie wydatków na wynagrodzenie personelu projektu i kosztów administracyjnych założonych w projekcie od początku jego realizacji.
Z tego względu organ I instancji uznał, że przeprowadzone przez skarżącą działania w ramach projektu, tj. kilkudniowe kursy z zakresu biokosmetologii i zdrowia publicznego nie wpisują się w zapisy SzOP dla Działania 9.3 PO KL. Jednocześnie organ I instancji uznał, że skarżąca na etapie aplikowania o dofinansowanie właściwie określiła cele projektu, tj. zgodnie z zapisami SzOP, jednakże w trakcie realizacji projektu poprzez własne działania doprowadziła do sposobu ich realizacji, w jaki nie mogą być one dofinansowane w ramach Działania 9.3 PO KL.
Z tego względu decyzją z dnia (...) maja 2013 r. Marszałek Województwa [...] określił skarżącej przypadająca do zwrotu kwotę dofinasowania.
Od powyższej decyzji odwołała się [...] Szkoła [...] w [...].
Zarzuciła jej naruszenie:
1. przepisu prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, poprzez zobowiązanie do zwrotu kwoty dofinansowania podczas gdy przekazane środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie o dofinansowanie i nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w tym przepisie obligująca Odwołującego do zwrotu dofinansowania.
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, niezebranie wszechstronnego materiału dowodowego, sporządzenie uzasadnienia decyzji niespełniającego ustawowych wymogów.
Zdaniem skarżącej, okoliczność, że prowadzenie kursów w ramach projektu jako forma kształcenia pozaszkolnego nie wpisuje się w SzOP powinna zostać stwierdzona na etapie oceny merytorycznej kontroli w trakcie realizacji projektu. Skarżąca podkreśliła, że dwaj eksperci uznali, iż projekt jest zgodny z SzOP (pyt. 7 w karcie oceny merytorycznej). podniosła również, że to oceniający podczas oceny wniosku powinni sprawdzić, czy skarżąca widnieje w rejestrze placówek prowadzonym przez Urząd Miasta w [...].
Minister Rozwoju Regionalnego decyzją z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2013 r.
Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca brała udział w konkursie otwartym nr 1/POKL/9.3/2009 ogłaszanym w ramach Działania 9.3 PO KL "Upowszechnienie formalnego kształcenia ustawicznego w formach szkolnych" organizowanym przez Zarząd Województwa [...] i złożyła wniosek o dofinansowanie projektu zarejestrowanego przez UMWL pod nr [...].
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z treścią pkt 3.1.1 dokumentacji konkursowej dla ww. konkursu o dofinansowanie projektu, zgodnie z kryterium dostępu określonym dla Działania 9.3, mogły ubiegać się następujące podmioty: szkoły dla dorosłych, placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego, placówki doskonalenia zawodowego, ich organy prowadzące lub też przynajmniej jeden z wymienionych podmiotów jest partnerem realizowanego projektu. W pkt 4 2.1 dokumentacji konkursowej dotyczącym szczegółowych kryteriów dostępu (ocenianych na etapie oceny formalnej) powtórzono, że Beneficjentem projektu jest jeden z ww. podmiotów. Ponadto, zawarto informację, że weryfikacja kryterium nastąpi w oparciu o odpowiednie zapisy w pkt 2.1 i/lub 2.8 oraz 3.5 Potencjał projektodawcy i zarządzanie projektem, zawarte we wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Wskazał, iż zgodnie z zapisami SzOP jednym z typów projektów realizowanych w ramach Działania 9.3 PO KL mogą być realizowane projekty polegające na kształceniu w formach szkolnych osób dorosłych z własnej inicjatywy zainteresowanych uzupełnieniem lub podwyższeniem swojego wykształcenia i kwalifikacji ogólnych i zawodowych oraz wsparcie dla szkół dla dorosłych, placówek kształcenia ustawicznego, praktycznego i doskonalenia zawodowego w zakresie kształcenia formalnego.
Minister podniósł, że we wniosku o dofinasowanie w pkt 3.5 Potencjał projektodawcy i zarządzanie projektem skarżąca podała następujące informacje: "[...]WS[...] prowadzi kształcenie studentów w celu przygotowania ich do pracy zawodowej przez organizowanie studiów na kierunkach określonych w decyzji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, organizowanie i prowadzenie studiów podyplomowych na warunkach określonych w ustawie, organizowanie kursów doskonalących w formach szkolnych i pozaszkolnych w celu uzupełnienia specjalistycznej wiedzy i umiejętności zawodowych osób wykonujących pracę zawodową, organizowanie kształcenia w formach szkolnych w rozumieniu ustawy o systemie oświaty, podejmowanie działań na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych".
Organ odwoławczy wskazał, iż zespół kontrolujący ustalił, że skarżąca przeprowadziła w ramach projektu działania, które nie wpisują się w zapisy SzOP dla Dz. 9.3 PO KL, który wskazuje, jako jeden z typów realizowanych operacji (projektów), kształcenie w formach szkolnych osób dorosłych z własnej inicjatywy zainteresowanych uzupełnianiem lub podwyższaniem swojego wykształcenia i kwalifikacji ogólnych i zawodowych. Natomiast skarżąca przeprowadziła w ramach projektu zajęcia w formie kilkudniowych kursów z zakresu biokosmetologii i zdrowia publicznego, co zgodnie z zapisami rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskania i uzupełnienia przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz. U. Nr 31, poz. 216) stanowi pozaszkolną formę kształcenia.
Organ odwoławczy stwierdził, że prowadzenie kursów w ramach projektu jako forma kształcenia pozaszkolnego nie wpisuje się w zapisy SzOP dla Działania 9.3 PO KL. Podkreślił również (powołując się na wyniki kontroli), że skarżąca nie widniała w okresie przeprowadzania kontroli w rejestrze placówek kształcenia ustawicznego prowadzonym przez UM w [...] i tym samym podmiot ten nie był uprawniony do prowadzenia kształcenia ustawicznego w myśl zapisów art. 82 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek.
Minister podniósł, że z załączonego do akt sprawy zaświadczenia (przesłanego do organu I instancji przy piśmie z dnia 13 września 2012 r.) wystawionego przez Prezydenta Miasta [...] z dnia 27.07.2012 r. wynika, że [...]WSZ[...] (skarżąca) jest podmiotem prowadzącym placówkę o nazwie [...], która ma status szkoły policealnej dla osób posiadających wykształcenie średnie, o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku w zawodzie promotor zdrowia. Data rozpoczęcia działalności została określona na 1.09.2012 r.
Organ odwoławczy powołując się na ustalenia organu I instancji wskazał, że zgodnie z Ewidencją szkół i placówek niepublicznych prowadzoną przez Miasto [...][...] Centrum Umiejętności widnieje jako placówka kształcenia ustawicznego, a jako organ prowadzący wskazane jest Stowarzyszenie Społeczne "[...]" z [...]. Minister wskazał, iż organ I instancji stwierdził, że dane zawarte w ewidencji są niespójne z danymi zawartymi w przedstawionym przez skarżącą zaświadczeniu. Podkreślił, iż z przedstawionego zaświadczenia wynika, że placówka wskazana w tym zaświadczeniu to szkoła policealna.
Minister podniósł, że zgodnie z zapisami SzOP obowiązującymi w okresie od 01.06.2010 r. do 31.12.2011 r. z pomocy w ramach Działania 9.3 PO KL mogą korzystać szkoły dla dorosłych, placówki kształcenia ustawicznego i doskonalenia zawodowego prowadzące formalne kształcenie ustawiczne (z wyjątkiem szkół policealnych).
Minister wskazał, iż na podstawie informacji zawartych na stronie internetowej skarżącej ustalił, że w momencie składania wniosku o dofinansowanie projektu skarżąca miała status "uczelni niepublicznej i uprawnienie do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunkach kosmetologia i zdrowie publiczne. Powyższe wynikało z decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...].07.2008 r. (znak: [...]) wydanej na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.). Podniósł również, że jako podstawa prawna konkursu nr 1/POKL/9.3/2011, została wskazana ustawa z dnia 7 września 1991 r o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm ). Organ odwoławczy stwierdził, że w ramach Konkursu i w ramach Działania 9.3 PO KL za szkołę dla dorosłych nie była uznawana uczelnia wyższa.
Organ II instancji stwierdził, że skarżąca szkoła w momencie składania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach konkursu nr 1/POKL/9.3/2011 nie była podmiotem uprawnionym do uzyskania dofinansowania projektu, gdyż swoją działalność prowadziła wyłącznie w trybie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, nie zaś w trybie ustawy o systemie oświaty, który to tryb był właściwym trybem dla konkursu.
Z tego względu zdaniem organu odwoławczego informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 3.5), iż "[...]WS[...] prowadzi kształcenie przez organizowanie (...) kształcenia w formach szkolnych w rozumieniu ustawy o systemie oświaty (...)" jest oświadczeniem nieprawdy, gdyż skarżąca wykonywała działalność wyłącznie na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i jednocześnie - z uwagi na brak zarejestrowania w ewidencji prowadzonej przez Miasto [...] - nie miała prawa wykonywania działalności w oparciu o ustawę o systemie oświaty.
Minister wyjaśnił również, że osoby oceniające pod względem formalnym wniosek o dofinansowanie projektu i weryfikujące dane w nim zawarte (zgodnie z kartą oceny formalnej) nie miały obowiązku sprawdzania, czy informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu (w pkt 2.1 Nazwa Projektodawcy lub 2.8 Partnerzy lub 3.5 Opis sposobu zarządzania projektem) są zgodne z rzeczywistością, tj w szczególności, czy skarżąca jest wpisana do ewidencji placówek kształcenia ustawicznego prowadzonym przez Miasto [...] na podstawie art. 82 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Podkreślił, że na podmiocie ubiegającym się o dofinansowanie ciąży obowiązek przedstawiania prawdziwych informacji, tym bardziej, jeśli dotyczą one kwestii kluczowych dla uzyskania dofinansowania (tj. np. dotyczących statusu podmiotu, który może ubiegać się o dofinansowanie). Wyjaśnił, iż instytucja organizująca konkurs polegała w tym zakresie wyłącznie na oświadczeniu podmiotu składającego wniosek o dofinansowanie projektu (przy czym wniosek o dofinansowanie projektu jest traktowany jako oświadczenie) i nie miała prawa wymagać od projektodawcy załączników w postaci odpowiednich zaświadczeń czy kopii właściwych decyzji.
Pokreślił również, iż zgodnie z Wytycznymi w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL, ocena kwalifikowalności jest dokonywana wieloetapowo, zarówno na etapie wyboru projektu, jak i na etapie realizacji i rozliczania projektu.
Minister wyjaśnił, że podstawą prawną żądania zwrotu jest art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, oraz stwierdził, iż skarżąca naruszyła § 3 ust. 1 umowy, na mocy którego zobowiązała się do realizacji projektu na podstawie wniosku o dofinansowanie projektu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła
[...] Wyższa Szkoła [...] w [...] wnosząc o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2013 r. i umorzenie postępowania w sprawie
Ewentualnie o:
2. uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] września 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2013 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie należy ustalić, czy naruszyła ona postanowienia Umowy o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 30 grudnia 2010 roku (nr [...]), co uzasadniało by żądanie zwrotu uzyskanych środków. Podniosła, że zgodnie z § 27 ust. 1 ww. umowy Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania w przypadku rozwiązania umowy m.in. z powodu wykorzystania przez Beneficjenta w całości bądź w części przekazanych środków na cel inny niż określony w Projekcie lub niezgodnie z umową.
Zdaniem skarżącej środki pieniężne przekazane na podstawie ww. umowy o dofinansowaniu zostały wykorzystane w sposób zgodny z treścią wniosku o dofinansowanie projektu zaś sam wniosek został złożony zgodnie z prawdą i na podstawie prawdziwych informacji. Z zapisu § 3 pkt 4 Statutu [...] Wyższej Szkoły [...] w [...] wynika, iż podstawowymi zadaniami uczelni jest organizowanie kształcenia w formach szkolnych w rozumieniu ustawy o systemie oświaty.
Zdaniem skarżącej oceniający Instytucji Pośredniczącej popełnili błąd stwierdzając - w karcie oceny merytorycznej w części A pyt. 2, że projekt spełnia kryteria dostępu. Wskazała ona, że Instytucja Pośrednicząca dokonująca oceny formalnej wniosku o dofinansowanie zobowiązana była zgodnie z dokumentacją konkursową l/POKL/9.3/2009 str. 8 pkt 2.4.5 do sprawdzenia czy dany wniosek spełnia szczegółowe kryteria dostępu określone dla działania 9.3 pkt 4.2.1 ppkt c str. 20 dokumentacji konkursowej. Jej zdaniem oznacza to, że już na etapie oceny formalnej IP powinna odrzucić wniosek o dofinansowanie z powodu niespełnienia kryterium dostępu. Pokreśliła, że eksperci na etapie oceny merytorycznej jeszcze raz są zobowiązani sprawdzić czy wniosek nie posiada uchybień, które nie zostały dostrzeżone na etapie weryfikacji formalnej (pkt 1a Karty Oceny Merytorycznej).
Podniosła, iż weryfikacja kryterium zgodnie z dokumentacją konkursową powinna odbyć się w oparciu o zapisy w pkt 2.1 i/lub 2.8 oraz 3.5 dokumentacji konkursowej. Wskazała, iż z zapisów pkt 2.1 i 2.8 nie wynika, że skarżąca spełnia kryterium dostępu, natomiast w pkt 3.5 brak jest jednoznacznego stwierdzenia, że beneficjentem jest szkoła dla dorosłych, placówka kształcenia praktycznego ich organy prowadzące lub też przynajmniej jeden z wymienionych podmiotów jest partnerem realizowanego projektu.
Zdaniem skarżącej organ administracji publicznej w zaskarżonej decyzji błędnie wskazał, iż. osoby oceniające pod względem formalnym wniosek o dofinansowanie projektu i weryfikujące zawarte w nim dane (zgodnie z kartą oceny formalnej), nie miały obowiązku sprawdzania czy informacje zawarte we wniosku o dofinansowanie projektu są zgodne z rzeczywistością i odrzucenia projektu, jeżeli nie spełnia on założeń konkursu i Działania 9.3.
Skarżąca podniosła również, iż organ administracji publicznej nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie informacji oraz dokumentów dotyczących wniosków o płatność ani kolejnych wniosków o płatność i ogólnej sumie poniesionych wydatków na kwotę 550.209,38 zł. Zdaniem skarżącej takie postępowanie organu administracji publicznej narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, wyrażone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. a dotyczące wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju Regionalnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy wskazać, że zgłaszając projekt w ramach określonego działania potencjalny Beneficjent, powinien zapoznać się z dokumentacją konkursową w szczególności żeby stwierdzić, czy spełnia kryteria dostępu rozumiane jako możliwość uzyskania dofinansowania, które może zostać udzielone tylko określonym podmiotom. W konkursie POKL.09.03.00-08-013/09 w ramach Działania 9.3. POKL "Upowszechnienie formalnego kształcenia ustawicznego" dofinansowanie mogły uzyskać projekty obejmujące m.in. kształcenie w formach szkolnych osób dorosłych z własnej inicjatywy zainteresowanych uzupełnianiem lub podwyższeniem swojego wykształcenia i kwalifikacji ogólnych i zawodowych, zaś zgodnie z kryterium dostępu określonym w dokumentacji konkursowej SzOP (pkt 3.1.1 oraz 4.2.1c) dla ww. konkursu o dofinansowanie projektu, mogły ubiegać się następujące podmioty: szkoły dla dorosłych, placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego, placówki doskonalenia zawodowego, ich organy prowadzące lub też inny podmiot pod warunkiem, że składa wniosek w partnerstwie z jedną ze wskazanych instytucji. Krąg podmiotów, które mogły potencjalnie uzyskać dofinansowanie był ściśle określony, zatem skarżąca zgłaszając się do konkursu i znając swój status oraz prowadząc określoną działalność powinna mieć świadomość, czy spełnia wskazany warunek. Oczywiście ocena spełnienia tego kryterium należała do ekspertów Instytucji Pośredniczącej, którzy oceniali to przez pryzmat określonych punktów wniosku czyli biorąc pod uwagę zapis pkt 4.2.1 pkt c SzOP, poprzez zapisy pkt 2.1 i/lub2.8 oraz 3.5 - Potencjał projektodawcy i zarządzanie projektem. Zaznaczenia wymaga jednak, że pkt 2.1 wniosku to nazwa projektodawcy, pkt 2.8 to zapis dotyczący partnerów, a pkt 3.5 zawiera zapisy dotyczące doświadczenia projektodawcy w realizacji podobnych przedsięwzięć, w którym to punkcie skarżąca opisała swoją działalność, w tym wskazała m.in., że prowadzi studia podyplomowe oraz organizuje kursy doskonalące w formach szkolnych i pozaszkolnych w celu uzupełnienia wiedzy i umiejętności zawodowych osób wykonujących pracę zawodową, organizuje kształcenie w formach szkolnych w rozumieniu ustawy o systemie oświaty. W pkt 3.11 dokumentacji konkursowej dla w/w konkursu określono wymagane załączniki składane wraz z wnioskiem (dotyczyło to dokumentów finansowych) oraz na etapie podpisywania umowy. Dopiero na tym etapie (podpisania umowy) wśród wymaganych załączników pojawia się obowiązek złożenia kopii - potwierdzonej za zgodność z oryginałem - statutu lub innego dokumentu określającego zakres prowadzonej przez Beneficjenta działalności, brak jest jednak wymogu złożenia przez Beneficjenta dokumentu potwierdzającego wpis do rejestru placówek oświatowych zgodnie z art. 82 ustawy o systemie oświaty. Zaznaczenia wymaga, że ze Statutu dołączonego do skargi wynika, że skarżąca zgodnie z zapisem § 3 pkt 4, miała możliwość organizowania kształcenia w formach szkolnych w rozumieniu ustawy o systemie oświaty. Zatem jak widać na etapie podpisywania umowy potwierdzeniu uległy zapisy skarżącej zamieszczone w pkt 3.5 wniosku dotyczące organizowania kształcenia w formach szkolnych, które jak wynika z materiału dowodowego przeprowadzonego w ramach postępowania administracyjnego, było jedynie teoretyczne ponieważ skarżąca ich nie prowadziła i nie miała statusu szkoły dla dorosłych, jak również placówki kształcenia ustawicznego – ponieważ nie była wpisana do stosownego rejestru prowadzonego przez Urząd Miasta [...]. Należy uznać przy tym, że w świetle zapisów wniosku i braku obowiązku dokumentowania posiadanego statusu przez potencjalnego Beneficjenta nie tylko na etapie oceny wniosku, mogło dojść do jego pozytywnej oceny przez Ekspertów w zakresie spełnienia kryterium dostępu, mimo, że w istocie nie było ono spełnione. Dowodzenie przez skarżącą, że zaaprobowanie wniosku, mimo braku spełnienia kryterium obciąża Instytucję Pośredniczącą, a zatem jest to błąd organu, który zwalnia ją od obowiązku zwrotu dofinansowania, nie może być uznane za trafne. To skarżąca miała wiedzę o swoim statusie jak również prowadzonej przez siebie działalności i ona odpowiadała za treść informacji podanej we wniosku. Jak ustalono skarżąca formalnie zrealizowała program wskazany we wniosku w zakresie kursów - Biokosmetologii pielęgnacyjnej z elementami prawoznawstwa medycznego i z zakresu kursów Zdrowia publicznego - jakkolwiek zastrzeżenia organu wzbudził fakt, iż nie była ona wpisana do stosownego rejestru placówek oświatowych zgodnie z art. 82 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2004.256.2572 ze zm.) i przeprowadziła kilkudniowe kursy (zblokowanie zajęć), które uznane zostały za pozaszkolną metodę kształcenia o jakiej jest mowa w treści § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz.U.2006.31.216). Zatem zrealizowanie kursów jakkolwiek faktycznie miało miejsce i odbyło się w zakresie wskazanym we wniosku, nie może być uznane za zgodne z wnioskiem. Nie może też okoliczność ta jak dowodzi skarżąca, zostać uznana za realizację wniosku zgodnie z umową, ponieważ w złożonym przez nią w dniu 22 XII 2010 r. projekcie, skarżąca wybrała do realizacji jako przedmiot konkursu typ projektu opisanego w pkt I .1 konkursu, którym było "kształcenie w formach szkolnych osób dorosłych z własnej inicjatywy zainteresowanych uzupełnieniem lub podwyższeniem swojego wykształcenia i kwalifikacji ogólnych i zawodowych". We wniosku wskazano kursy jako formę przeprowadzenia wspomnianego kształcenia, co nie dowodzi jednak wywiązania się skarżącej z zawartej umowy, ponieważ kursy te miały odbywać się w formie wskazującej na systematyczność szkolenia (3 razy w tygodniu po 4 godziny), miały być listy obecności oraz przewidziano na koniec szkolenia stosowne egzaminy, w związku z czym zostało to przyjęte jako spełniające warunek kształcenia w formach szkolnych. Tym niemniej nawet jeśli wskazanie dotyczące sposobu prowadzenia kształcenia ustawicznego w formie szkolnej w postaci kursów, powinno wzbudzić wątpliwość ekspertów IP co do tego, czy możliwe jest potraktowanie ich jako wskazywanej formy kształcenia (szkolnej), to jest to kwestia drugorzędna, ponieważ kwestią zasadniczą, był brak kwalifikowalności skarżącej jako Beneficjenta konkursu, co powinno być jej wiadome i zapewne było. Beneficjent był bowiem szkołą wyższą działającą na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. (Dz.U.2012.572 .t j. ze zm.), który nie działał jako jedna z placówek podlegających ustawie o systemie oświaty, chociaż statut przewidywał potencjalnie dla niej również taką możliwość. Zgodnie z zapisem wniosku czas trwania projektu został określony od 1.06.2010 do 31.03.2012 r. Z ustaleń Ministra wynika, że od 1 września 2012 r. skarżąca została podmiotem prowadzącym placówkę o nazwie [...], będącą Szkołą Policealną wpisaną do Ewidencji Szkół i placówek niepublicznych prowadzoną przez Miasto [...] jako placówka kształcenia ustawicznego. Okoliczność ta jak trafnie wskazał Minister, jest bez znaczenia dla sprawy ze względu na wskazywany czas realizacji projektu.
W konsekwencji w ocenie Ministra brak kwalifikowalności skarżącej jako Beneficjenta, został uznany za przesądzający co do braku kwalifikowalności całości wypłaconych skarżącej w formie zaliczek kwot celem pokrycia wydatków związanych z realizacją projektu, co Sąd uznaje za prawidłowe. Bez znaczenia dla trafności tego stanowiska pozostaje okoliczność, że Minister na str. 5 decyzji pomyłkowo wskazał w jednym miejscu inny nr konkursu, niż rozważany jako, że m.in. zapisy dotyczące Beneficjentów oraz przedmiotu konkursu są identyczne.
Należy wskazać w tym miejscu, że zgodnie z treścią art. 3 pkt 15 ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu na datę ogłoszenia konkursu) przez szkołę dla dorosłych - należy rozumieć szkołę, w której stosuje się odrębną organizację kształcenia i do której przyjmowane są osoby mające 18 lat, a także kończące 18 lat w roku kalendarzowym, w którym przyjmowane są do szkoły. W myśl pkt 17 ww. artykułu przez kształcenie ustawiczne należy rozumieć kształcenie w szkołach dla dorosłych, a także uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych przez osoby, które spełniły obowiązek szkolny. Zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy- formy pozaszkolne to formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 3a ustawy, czyli w placówkach kształcenia ustawicznego, placówkach kształcenia praktycznego oraz ośrodkach dokształcania i doskonalenia zawodowego, umożliwiających uzyskanie i uzupełnienie wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych. Należy uznać zatem, że chociaż skarżąca wskazała we wniosku cele projektu zgodne z SZOP to sam projekt ze względu na status skarżącej (czyli brak możliwości uznania jej za potencjalnego Beneficjenta w Działaniu 9.3 ) powoduje, że właściwe jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie realizowała projektu zgodnie z wnioskiem, jako, że zawierał on zapisy niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Zatem realizacja projektu tylko formalnie odpowiadała wnioskowi, w rzeczywistości natomiast przedstawiony w nim projekt nie wpisywał się w Działanie 9.3. W tym stanie rzeczy należy uznać, że miało miejsce naruszenie treści § 3 ust.1 umowy oraz §13 ust.1 pkt 2 umowy czyli, że czynności kontrolne wykazały, że dofinansowanie zostało przez Beneficjenta wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157 poz. 1240) zatem istniała podstawa do zastosowania treści art. 207 ust.1 pkt 2 ww. ustawy. Jeśli chodzi o procedury o jakich jest mowa w treści art. 184 ustawy o finansach publicznych należy uznać, że wspomniane procedury, są to przepisy prawne mające zastosowanie w realizowanym konkursie, jak również zapisy dokumentacji konkursowej stosowane przy aplikowaniu o środki finansowe jak i przy ich rozliczaniu, w tym stosowne Wytyczne. W przedmiotowej sprawie tymi procedurami będzie zarówno umowa jak i dokumentacja konkursowa w tym SzOP, którego postanowienia skarżąca była zobowiązana mieć na uwadze dokonując odpowiednich zapisów w projekcie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazywanych w niej przepisów prawa za niezasadne Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło