V SA/Wa 2403/12

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2012 r. Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z trzema synami, posiada mieszkanie o pow. ... m ² oraz nieruchomość rolną o pow. ... ha. Miesięczne dochody skarżącego wynoszą ... zł. Do wniosku Skarżący załączył orzeczenie o zaliczeniu Skarżącego do III grupy inwalidztwa, dwa zaświadczenia z urzędu skarbowego o uzyskanych dochodach w 2011 r. (... zł), decyzje w sprawie odmowy przyznania płatności bezpośrednich oraz wyciąg z rachunku bankowego z okresu od ... sierpnia do ... września 2012 r. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Skarżący podał, iż zamieszkuje z żoną i dzieckiem w wieku ... , natomiast na dwoje dzieci ... i ... lat płaci alimenty. Żona Skarżącego jest na urlopie wychowawczym i nie pobiera żadnego świadczenia, nie ma majątku. Wydatki miesięczne na utrzymanie Skarżącego wraz z wydatkami na alimenty wynoszą ... zł. Ponadto Skarżący oświadczył, iż korzysta z samochodu spółki jawnej, którą prowadzi razem z synem. Uzyskuje pomoc finansową od rodziny, w tym korzysta z samochodu nie ponosząc żadnych opłat. Skarżący ma kredyt w ... . Skarżący nadesłał wyciąg z rachunku za okres od ... października 2012 r. do ... listopada 2012 r. oraz ponownie zaświadczenie o dochodach z 2011 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji nie zostało wykonane w sposób określony w wezwaniu. W szczególności wskazać należy, iż Skarżący nie nadesłał zaświadczenia o wysokości dochodów z prowadzonego gospodarstwa ani żadnych innych dokumentów potwierdzających jego dochody w 2012 r., nie nadesłał również dokumentów potwierdzających wydatki mieszkaniowe. Skarżący w dodatkowym oświadczeniu wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki jawnej, ale dochodów tej spółki nie wskazał. Skarżący oświadczył, iż posiada kredyt w ... Nie wskazał jednak na jaki cel ów kredyt został zaciągnięty, jaka jest wysokość rat. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż Skarżący posiada przyznany debet w rachunku w wysokości ... zł, zatem posiada zdolność kredytową. Na dzień ... listopada 2012 r. Skarżącemu pozostawały do wykorzystania środki w kwocie ... zł. W tej sytuacji nie można było uznać, iż Skarżący nie posiada środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych, które w niniejszej sprawie nie są wysokie. Na obecnym etapie postępowania Skarżący będzie bowiem zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości ... zł. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.