V SA/Wa 2404/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2011 r., nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej; oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P. Z. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... września 2011 r. o numerze ... utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr ... z dnia ... lipca 2011 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom." Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: P. Z. złożył w dniu ... czerwca 2011 r. w P. Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Przedmiotowy wniosek poddano weryfikacji pod kątem kompletności oraz terminowości złożenia dokumentów, sporządzenia wniosku na obowiązującym formularzu, jak również spełnienia kryteriów odnoszących się do wieku wnioskodawcy oraz do daty wejścia w posiadanie gospodarstwa rolnego oraz rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej. Na podstawie dołączonych do wniosku dokumentów stwierdzono, iż małżonka strony rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej przed dniem złożenia przez P. Z. wniosku o przyznanie pomocy. Wobec powyższego Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR, w dniu ... lipca 2011 roku wydał decyzję nr ..., w której odmówił przyznania P. Z. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" uzasadniając to niespełnieniem przez Stronę warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, ust. 7 pkt 2, § 7 ust. 3 pkt 6 oraz § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm.) dalej: "rozporządzenie". P. Z. wniósł od tego rozstrzygnięcia odwołanie, w którym podniósł, że przed zawarciem związku małżeńskiego z P. C. zawarł umowę o rozdzielności majątkowej, ponadto jego żona, mimo posiadania nieruchomości rolnej, nigdy nie złożyła akcesu o przynależności do rolnictwa – np. nigdy nie występowała o przyznanie płatności z tytułu posiadanego pola, a co za tym idzie nigdy nie była płatnikiem KRUS. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia ... września 2011 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia ... lipca 2011 r. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zgodnie z którym "pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem, zwana dalej "pomocą", jest przyznawana osobie fizycznej której małżonek do dnia złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy nie prowadził działalności rolniczej". Z akt sprawy wynika, iż małżonka P. Z. w dniu ... lutego 2006 r. stała się właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni ... ha. Z kolei zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia uznaje się, że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą jeżeli była właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha z wyłączeniem przypadku gdy nabyła tę nieruchomość w drodze spadku, a w terminie 12 miesięcy od tego dnia dokonała zbycia: 1. tej nieruchomości albo 2. udziału we współwłasności tej nieruchomości, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność. W przypadku małżonki wnioskodawcy zastrzeżenie to nie ma zastosowania, gdyż nabycie nieruchomości nastąpiło w drodze umowy sprzedaży. Odnosząc się do dołączonych umów dzierżawy gruntów będących własnością P. C. organ wskazał, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie z uwagi na brzmienie § 7 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia, zgodnie z którym za dzień rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej uznaje się - "w przypadku osób fizycznych, które nabyły gospodarstwo w drodze spadku i wydzierżawiły to gospodarstwo nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia jego nabycia - dzień rozwiązania albo wygaśnięcia umowy dzierżawy, pod warunkiem że umowa dzierżawy została zawarta w formie aktu notarialnego albo ma datę pewną". W skardze na powyższą decyzję P. Z. wniósł o jej uchylenie i przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom". W uzasadnieniu skargi podniósł, że z żoną tworzy związek partnerski, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, mają zawartą umowę notarialną o rozdzielności majątkowej. Jego żona nigdy nie była rolnikiem, z pochodzenia ani wykształcenia. Od początku swoje działalności jest płatnikiem składki ZUS a nie KRUS. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Z kolei zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 . Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Prezesa ARiMR w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz, że przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik postępowania. Sporne między stronami jest to, czy bycie przez małżonkę wnioskodawcy właścicielką gospodarstwa rolnego od ... lutego 2006r. eliminuje go z możliwości otrzymania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Wsparcie na podejmowanie działalności przez młodych rolników na gruncie przepisów prawa wspólnotowego zostało uregulowane w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. UE.L. 2005.277.1) oraz w Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U. UE.L.2006.368.15). Zgodnie z art. 22 ust.1 a Rozporządzenia Rady Nr 1698/2005 wsparcia na podejmowanie działalności przez młodych rolników udziela się osobom, które mają mniej niż 40 lat oraz po raz pierwszy podejmują działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący gospodarstwem. W myśl natomiast art. 13 ust.1 Rozporządzenia Komisji Nr 1974/2006 warunki otrzymania wsparcia dla podjęcia działalności przez młodych rolników, o których mowa w art. 22 ust.1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 muszą być spełnione w chwili złożenia wniosku o wsparcie. Odstępstwo od tej zasady, określone w dalszej części powołanego przepisu obejmujące jedynie spełnienie wymogów odnoszących się do umiejętności i kompetencji zawodowych, w tej sprawie nie ma zastosowania. W prawie krajowym sprawy związane z przyznawaniem pomocy w sektorze, którego dotyczy niniejsza sprawa zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r., Nr 200, poz. 1443 z późn. zm.). Na podstawie § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia pomoc finansowa w ramach działania "ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 jest przyznawana osobie fizycznej, której małżonek do dnia złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy nie prowadził działalności rolniczej. Zgodnie z § 2 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia pomoc może być przyznana osobie fizycznej, także w przypadku, gdy jej małżonek, przed dniem złożenia przez nią wniosku o przyznanie prawa pomocy, prowadził działalność rolniczą, pod warunkiem, że wcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia tego wniosku, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem, w odniesieniu do małżonka nie zaistniał żaden z przypadków określonych w ust. 2, natomiast jak wynika z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia uznaje się, że osoba prowadziła działalność rolniczą, jeżeli była właścicielem lub posiadaczem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha z wyłączeniem przypadku gdy nabyła tę nieruchomość w drodze spadku, a w terminie 12 miesięcy od tego dnia dokonała zbycia: 1. tej nieruchomości albo 2. udziału we współwłasności tej nieruchomości, jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność. Jak wynika z akt administracyjnych, i nie jest to sporne między stronami, małżonka wnioskodawcy – P. C. z dniem ... lutego 2006r. stała się właścicielką gospodarstwa rolnego na podstawie umowy sprzedaży, następnie ... sierpnia 2006r. gospodarstwo to wydzierżawiła na ...lat. Zdaniem sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły, iż wnioskodawca nie spełnia warunków dostępu do otrzymania pomocy w ramach działania "ułatwianie startu młodym rolnikom". Fakt, że jego małżonka nie opłaca składek na KRUS, lecz na ZUS i nie pobierała dopłat rolniczych, nie zmienia w niczym sytuacji, gdyż zgodnie z ww. § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia dla uznania prowadzenia działalności rolniczej nie jest konieczne wystąpienie wszystkich sytuacji ujętych w tym ustępie (a więc wystąpienie o przyznanie płatności bezpośrednich, czy innej pomocy finansowej dla rolników lub ubezpieczenie na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników), lecz wystarczy spełnienie jednej z przesłanek – w tym wypadku bycie właścicielem gospodarstwa rolnego. Nie wyłącza też uznania małżonki wnioskodawcy za osobę prowadzącą działalność rolniczą fakt zawarcia przez nią umów dzierżawy, w jakiś czas po nabyciu gospodarstwa rolnego. Jak słusznie wskazał organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu, w rozporządzeniu jest przewidziana sytuacja w której wydzierżawiono gospodarstwo rolne, jednak dotyczy to gospodarstw nabytych przez beneficjenta w drodze spadku i wydzierżawionych nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia jego nabycia – w takim przypadku za dzień rozpoczęcia działalności rolniczej uznaje się dzień rozwiązania albo wygaśnięcia umowy dzierżawy, pod warunkiem, że umowa została zawarta formie aktu notarialnego albo ma datę pewną. Na gruncie omawianych regulacji prawnych jest również bez znaczenia, iż między małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej i że małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt. 2 warunek dotyczy małżonka wnioskodawcy bez względu na stosunki majątkowe i faktyczne miedzy małżonkami, decydujący jest fakt pozostawania w związku małżeńskim. Konkludując, organy administracyjne zasadnie odmówiły przyznania pomocy finansowej, uznając, iż skarżący nie spełnił przesłanek wynikających z § 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.