V SA/Wa 2404/14

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Akademii Inicjatyw Społecznych w Ł. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu państwa postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Fundacja Akademia Inicjatyw Społecznych z siedzibą w Ł. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego bądź adwokata. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż Fundacja posiada kapitał zakładowy w wysokości 3.000 zł, nie posiada środków trwałych, zaś w ostatnim roku obrotowy poniosła stratę w wysokości 4.626,12 zł. Fundacja posiada rachunek bankowy, na którym zgromadzono środki w wysokości 1.000 zł. Fundacja podniosła, iż nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś na cele statutowe pozyskuje środki z dotacji oraz dobrowolnych składek członków. W chwili obecnej Fundacja nie posiada żadnych środków finansowych, bowiem środki zgromadzone na rachunku bankowym zostały zablokowane przez urząd skarbowy. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Fundacji, zarządzeniem z dnia 5 grudnia 2014 r. wezwano ją do złożenia określonych dokumentów. Korespondencja obejmująca powyższe wezwanie, przesłana na wskazany we wniosku adres była dwukrotnie awizowana (w dniach 11.12.2014 r. i powtórnie 19.12.2014 r.), a następnie zwrócona jako niepodjęta (vide: k. 73 akt sądowych). Zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2015 r. wezwanie uznane zostało za doręczone – w trybie przepisu art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.:). W zakreślonym terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez Fundację wykonane w zakreślonym terminie, uznać należało, iż nie wykazała ona, że wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Powyższe stanowisko jest również prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11 podkreślono, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (orzeczenia NSA są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.