V SA/Wa 2407/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Asesor WSA - Piotr Wróbel, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi K. P. i W. G. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 19 maja 2025 r. nr DZF-XII.025.58.2024.DD.4 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Przedmiotem skargi W. G. i K. P. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 19 maja 2025 r. nr DZF-XII.025.58.2024.DD.4 utrzymująca w mocy decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: "Minister") z 12 listopada 2024 r. nr DZF-XII.025.2024.29.ASK.4 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z 30 stycznia 2023 r. nr 2/2023/WP/53/2022, w części obejmującej pkt 1 decyzji. Przedmiotowa decyzja zapadła następującym stanie faktycznym. MJWPU decyzją z 30 stycznia 2023 r. nr 2/2023/WP/53/2022, na podstawie art. 104 § 1 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.", art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 66b i art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.); dalej: "u.f.p.", art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1 i art. 116a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651); dalej: "o.p.", § 17 ust. 2 Porozumienia nr SR.EFS.I/MJ/07 z 14 sierpnia 2007 r. w sprawie dofinansowania działań w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (z włączeniem Działania 6.1 Poprawa dostępu do zatrudnienia oraz wspieranie aktywności zawodowej w regionie), zawartego pomiędzy Zarządem Województwa Mazowieckiego a MJWPU: - w pkt 1 decyzji orzekła o solidarnej odpowiedzialności W. G. oraz K. P. za zobowiązania [...] i zobowiązała ich do solidarnej zapłaty: 148 776,43 zł, tj. kwoty stanowiącej należność główną wynikającą z decyzji MJWPU z 3 października 2017 r. nr 23/2017/WKP-S/34/2016., utrzymanej w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 6 kwietnia 2018 r., nr DZF-IV.O25.168.2017.MS.3; 120 581,38 zł, tj. kwoty stanowiącej należność główną wynikającą z decyzji MJWPU z 17 października 2017 r. nr 26/2016/WKP-S/35/2016, utrzymanej w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 19 maja 2018 r. nr DZF-IV.025.169.2017.AKW.3; 162 510,79 zł, tj. kwoty stanowiącej odsetki od ww. należności głównej opisanej w punkcie 1 lit. a; 85 739,00 zł, tj. kwoty stanowiącej odsetki od ww. należności głównej opisanej w punkcie 1 lit. b; 11,60 zł, tj. kwoty stanowiącej koszty upomnienia doręczanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej ww. należności głównej opisanej w punkcie 1 lit. b; - w pkt 2 decyzji umorzyła postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności T. J. za zobowiązania [...] wynikające z decyzji MJWPU z 3 października 2017 r. nr 23/2017/WKP-S/34/2016, utrzymanej w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 6 kwietnia 2018 r. nr DZF-IV.O25.168.2017.MS.3, oraz decyzji MJWPU z 17 października 2017 r. nr 26/2016/WKP-S/35/2016, utrzymanej w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 19 maja 2018 r. nr DZF- IV.025.169.2017.AKW.3; - w pkt 3 decyzji określiła sposób uregulowania należności, tj. ww. kwoty należy wpłacić na rachunek bankowy prowadzony w banku [...] S.A., w terminie 14 dni od dnia, w którym przedmiotowa decyzja MJWPU stanie się ostateczna albo w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wydanej przez organ II instancji, tj. Ministra. Pismem z 6 sierpnia 2024 r. K. P. i W. G., wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji MJWPU z 30 stycznia 2023 r. nr 2/2023/WP/53/2022 w części, tj. w zakresie pkt 1. Wnioskujący, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w zakresie pkt 1 decyzji, albowiem, w ocenie Skarżących, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie w oparciu o art. 66b ust. 1 u.f.p., tj. na podstawie prawnej, która w okolicznościach sprawy nie mogła znaleźć zastosowania w zakresie ustalenia terminu, w jakim może dojść do wydania decyzji o odpowiedzialności członków zarządu [...] za jego zobowiązania. Jednocześnie wnioskujący wyjaśnili, że MJWPU była winna zastosować art. 118 § 1 o.p. jako podstawę do prawną do ustalenia terminu, w jakim może dojść do orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej decyzją z 12 listopada 2024 r. nr DZF-XII.025.2024.29.ASK.4 odmówił stwierdzenia nieważności decyzji MJWPU z 30 stycznia 2023 r. nr 2/2023/WP/53/2022, w części obejmującej pkt 1 decyzji. W ocenie Ministra, decyzja MJWPU z 30 stycznia 2023 r., w części, tj. w zakresie pkt 1 decyzji, jest zgodna z prawem, gdyż nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Tym samym zarzuty wnioskodawców podniesione w rozpatrywanym wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji nie zasługują na uwzględnienie. Minister wyjaśnił, że decyzja MJWPU z 30 stycznia 2023 r. została wydana w oparciu o art. 66b u.f.p., który wszedł w życie w dniu 21 sierpnia 2022 r. na mocy art. 113 pkt 5 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. poz. 1079). Stosownie do art. 66b ust. 1 u.f.p. decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna. Jak wynika z akt sprawy, decyzja MJWPU z 2 października 2017 r. nr 23/2017/WKP-S/34/2016 (dot. projektu Vademecum Innowacyjnego Przedsiębiorcy, nr POKL.08.02.01-14-036/09) została uchylona w części, a w pozostałym zakresie utrzymana w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 6 kwietnia 2018 r. nr DZF-IV.O25.168.2017.MS.3. Tym samym decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna w 2018 r., w konsekwencji czego pięcioletni termin na wydanie decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich upływał z końcem 2023 r. Z kolei, decyzja MJWPU z 17 października 2017 r. nr 26/2017/WKP-S/35/2016 (dot. projektu Staż Sukcesem Naukowca, nr POKL.08.02.01-14-020/12) została utrzymana w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 19 maja 2018 r. nr DZF-IV.025.169.2017.AKW.3. Tym samym przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w 2018 r., zatem pięcioletni termin na wydanie decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich również upływał z końcem 2023 r. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Ministra, bezspornym jest, że decyzja MJWPU z 30 stycznia 2023 r. nr 2/2023/WP/53/2022 została wydana z zachowaniem przysługującego terminu. Tym samym organ orzekający o odpowiedzialności członków zarządu [...] za jego zaległości w sposób prawidłowy zastosował art. 66b u.f.p., zwłaszcza z uwagi na fakt, że obowiązywał on na dzień wydania decyzji. Rozpoznając sprawę w następstwie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję własną z 12 listopada 2024 r. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucili: 1) obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na jej treść to jest art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a to poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji MJWPU z 30 stycznia 2023 roku nr 2/2023/WP/53/2022, pomimo, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, w szczególności art. 66b ust. 1 u.f.p., 2) obrazę przepisów prawa materialnego, to jest art. 66b ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 roku o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 - 2027, a to poprzez bezpodstawne uznanie, iż art. 66b ust. 1 u.f.p. znajduje zastosowanie w sprawie dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania [...] wynikające z: decyzji MJWPU z 3 października 2017 r. nr 23/2017/WKP-S/34/2016 utrzymanej w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 6 kwietnia 2018 r. nr DZF-IV.025.168.2017.MS.3 oraz z decyzji MJWPU z 17 października 2017 r. nr 26/2016/WKP-S/35/2016 utrzymanej w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z 19 maja 2018 r. nr DZF-IV.025.169.2017.AKW.3, 3) obrazę przepisów prawa materialnego, to jest art. 118 § 1 O.p., a to poprzez oczywiście błędną jego wykładnię skutkującą uznaniem, że termin do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązanie publicznoprawne innego podmiotu wynikający ze wskazanego przepisu liczony jest od dnia doręczenia decyzji określającej to zobowiązanie, 4) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na jego treść to jest art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a to poprzez bezzasadne uznanie, iż określenie podstawy prawnej w zakresie terminu do wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązanie publicznoprawne innego podmiotu, która nie mogła znaleźć zastosowania w okolicznościach konkretnej sprawy, nie wyczerpuje znamienia nieważności decyzji określonej w powołanym przepisie. Skarżący wnieśli o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji Ministra. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest niezasadna, gdyż wydane w sprawie decyzje odpowiadają prawu. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra z 19 maja 2025 r. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawie nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji o solidarnej odpowiedzialności Skarżących za zobowiązania beneficjenta, bowiem w sprawie nie zaszła przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Chybiony jest zarzut naruszenia art. 66b ust. 1 u.f.p. W dacie wydania decyzji organu I instancji, o stwierdzenie nieważności której wnieśli Skarżący, o terminie do wydania decyzji o odpowiedzialności członków zarządu za niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym rozstrzygał art. 66b ust. 1 u.f.p. i dlatego prawidłowo znalazł zastosowanie w sprawie. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 118 § 1 O.p., to, jak trafnie zauważył Minister, w kontrolowanej przez organ nadzoru sprawie nie upłynął 5-letni termin na wydanie przez organ I instancji decyzji o odpowiedzialności osób trzecich liczony od końca roku, w którym decyzja wydana w trybie art. 207 u.f.p. stała się ostateczna. Zgodnie bowiem z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane bądź pobrane w sposób tam określony, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Sąd podziela stanowisko Ministra, iż decyzja wydana w trybie art. 207 u.f.p., jest decyzją deklaratoryjną. Jakkolwiek jednak zobowiązanie do zwrotu przedmiotowych środków powstaje z mocy prawa, trudno moment powstania zobowiązania utożsamiać z określeniem terminu do zapłaty z tytułu tego zobowiązania. Ustawa, jako termin zwrotu przedmiotowych środków, wskazuje upływ 14 dni liczonych od dnia doręczenia decyzji wydanej wobec braku dobrowolnego zwrotu tych środków. Decyzja, o której mowa w art. 207 u.f.p., nie określa terminu zapłaty zobowiązania, jakby to miało miejsce w przypadku decyzji o charakterze konstytutywnym, termin ten wynika natomiast wprost z ustawy, tj. z art. 207 ust. 1 zdanie ostatnie. Niewątpliwie jest to związane m.in. z faktem, że zaistnienie obowiązku zwrotu przedmiotowych środków (ziszczenie się ustawowych przesłanek tego zwrotu) jest niezależne od ewentualnego zawinienia beneficjenta. W związku z tym obowiązek zwrotu przedmiotowych środków w wielu przypadkach konkretyzuje się z dniem otrzymania przez beneficjenta wezwania, o którym mowa w art. 207 ust. 8 u.f.p. Można zatem stwierdzić, że czym innym jest samo powstanie zobowiązania do zwrotu środków (z mocy prawa), a czym innym swego rodzaju wymagalność tego zobowiązania. Stanowisko, iż termin wskazany w art. 118 § 1 O.p. należy liczyć od końca roku, w którym upływał termin płatności należności określonej w decyzji wydanej na podstawie art. 207 u.f.p. znajduje oparcie w tezach zawartych m. in. w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt III SA/GI 228/19, potwierdzonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt I GSK 1999/19 oraz w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/GI 513/18, potwierdzonym wyrokiem NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 3386/18. Tożsame stanowisko zostało wyrażone również w prawomocnych wyrokach WSA w Warszawie m.in. z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 3693/21 oraz sygn. akt V SA/Wa 3694/21, w których Sąd wskazał, że początku terminu z art. 118 § 1 O.p. - pięciu lat na wydanie decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich nie można liczyć od dnia dokonania wypłaty środków, lecz najwcześniej od stwierdzenia nieprawidłowości i daty przekształcenia się jej w zaległość. Postępowanie to nie może być bowiem podjęte, jeżeli nie istnieją dostateczne dowody do stwierdzenia, że pierwotny dłużnik nie wywiąże się ze zobowiązania. Wynika to jedynie z posiłkowego charakteru odpowiedzialności osób trzecich. Zatem nie można wszcząć postępowania w zakresie ich odpowiedzialności przed dniem doręczenia pierwotnemu dłużnikowi decyzji określającej kwotę należności publicznoprawnej z tytułu zwrotu środków dofinansowania. W tym przypadku zaległość po stronie pierwotnego dłużnika istnieje już wcześniej, a decyzje mają jedynie charakter potwierdzający uprzednio zaistniałe zdarzenie. Dopiero ich wydanie i doręczenie pozwala na ustalenie wysokości zaległości podatkowej czy odsetek, za które będzie odpowiadała osoba trzecia. W kontrolowanej sprawie ostateczna decyzja określająca przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania wydana została w 2018 r., w konsekwencji czego, pięcioletni termin na wydanie decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich upływał z końcem 2023 r. Mając na uwadze powyższe, stwierdzenia wymaga, iż decyzja organu I instancji orzekająca o odpowiedzialności osób trzecich -W. G. i K. P. z dnia 30 stycznia 2023 r. wydana została z zachowaniem przysługującego terminu. Negując zasadność zarzutów zgłoszonych w skardze, Sąd stwierdza również, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta jakimkolwiek innym uchybieniem, które powinno doprowadzić w ramach sądowoadministracyjnej kontroli legalności decyzji do usunięcia tej decyzji z obrotu prawnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.