V SA/Wa 241/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... grudnia 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy cofnięcia kwoty indywidualnej oraz odmowy przyznania rekompensaty; oddala skargę. Przedmiotem skargi z ... stycznia 2009 r. wniesionej przez W. D. jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z ... grudnia 2008 r. nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. z ...listopada 2008 r. nr ... o odmowie cofnięcia kwoty indywidualnej i przyznania rekompensaty. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu ...października 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) W. D. złożyła wniosek o przyznanie rekompensaty wraz z załącznikiem, w którym oświadczyła, m.in. iż: - zrzeka się prawa do całości kwoty indywidualnej (KI), począwszy od dnia 1 kwietnia roku kwotowego następującego po roku kwotowym, w którym złożono wniosek - zobowiązała się do zaprzestania produkcji rolnej i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych, począwszy od dnia 1 kwietnia roku kwotowego następującego po roku kwotowym, w którym złożono wniosek. Decyzją z ... listopada 2008 r. nr ..., wydaną na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2081 ze zm.), Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. odmówił cofnięcia kwoty indywidualnej i odmówił przyznania rekompensaty. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 23 a ust. 6 ww. ustawy wniosek o rekompensatę składa się w terminie od dnia 1 września do 15 września danego roku kwotowego na formularzu udostępnianym i opracowanym przez Agencję. Jednocześnie po dokonaniu weryfikacji przedmiotowego wniosku ustalono, iż wnioskodawca wyczerpuje jedną z ustawowych przesłanek, które w przypadku ich zaistnienia wykluczają możliwość ubiegania się o przyznanie rekompensaty. Stosownie bowiem do treści art. 15 ust. 5 ww. ustawy, producent, który otrzymał kwotę indywidualną przyznaną z Krajowej Rezerwy Kwoty Krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich, w okresie 2 lat od dnia wydania decyzji, nie może dokonać zbycia oraz oddać w używanie części lub całości kwoty indywidualnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub bezpośrednich oraz ubiegać się o przyznanie rekompensaty, chyba że zrzeknie się pisemnie praw wynikających z decyzji w sprawie przyznania kwoty indywidualnej z Krajowej Rezerwy Kwoty Krajowej przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub bezpośrednich. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wypełnił dyspozycję ww. przepisu i jednocześnie przed złożeniem wniosku o przyznanie rekompensaty nie przedłożył pisemnego oświadczenia o zrzeczeniu się praw wynikających z decyzji nr ... z dnia ....12.2006 r. o przyznaniu jej kwoty indywidualnej z Krajowej Rezerwy kwoty Krajowej. Od ww. decyzji W. D. złożyła odwołanie, w którym wskazała, iż nie mogła złożyć wniosku o rekompensatę w terminie od 1-15.09.2008 r., gdyż kwota IIR była cofnięta przez OTARR w K. i dopiero po anulowaniu tej decyzji przez Prezesa ARR zaistniała możliwość złożenia takiego wniosku. Decyzję nr ... z dnia ....09.2008 r. skarżąca otrzymała w dniu ....09.2008 r. Wniosek złożyła na formularzu znajdującym się na stronach internetowych Agencji Rynku Rolnego. Co do zarzutu braku oświadczenia o zrzeczeniu się praw wynikających z decyzji nr z ....12.2006 r. skarżąca wskazała, iż rzeczywiście taka kwota została przyznana w ilości ... kg. OTARR wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o numer rachunku bankowego, natomiast nie napisał, iż brak jest ww. oświadczenia o zrzeczeniu się. Decyzją z ...grudnia 2008 r. nr ... Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołując się na art. 23a ust. 1, art.23c ust. 6, art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2081, ze zm.), wskazał, iż nie mógł wziąć pod uwagę argumentacji strony, iż złożenie wniosku o przyznanie rekompensaty po terminie określonym w ustawie spowodowane było oczekiwaniem strony na rozstrzygnięcie odwołania od decyzji Dyrektora OTARR w K. w sprawie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw. Ponadto od dnia wydania decyzji o przyznaniu kwoty indywidualnej z krajowej rezerwy tj. od dnia... grudnia 2006r. do dnia złożenia wniosku o przyznanie rekompensaty tj. do dnia ... października 2008 r. nie upłynął okres dwóch lat. Ponadto w okresie tym skarżąca nie zrzekła się prawa do kwoty indywidualnej przyznanej z krajowej rezerwy. Organ zaznaczył, iż warunek zrzeczenia się pisemnie praw wynikających z decyzji w sprawie przyznania KI z krajowej rezerwy w celu uzyskania rekompensaty jest warunkiem koniecznym. Warunek ten powinien być spełniony najpóźniej z dniem wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia KI i przyznania rekompensaty, a więc z dniem złożenia wniosku o przyznanie rekompensaty. Argumentacja strony podniesiona w odwołaniu, iż nie została poinformowana o konieczności zrzeczenia się prawa do KI z KRKK w przypadku ubiegania się o przyznanie rekompensaty nie może zostać uwzględniona wobec precyzyjnego zapisu art. 15 ust. 5 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, który w sposób jednoznaczny przesądza o obowiązku zrzeczenia się prawa do kwoty indywidualnej z krajowej rezerwy w przypadku gdy strona chce ubiegać się o przyznanie rekompensaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. D. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa ARR i przyznanie jej rekompensaty. W uzasadnieniu wskazała, iż nie mogła złożyć wniosku o przyznanie rekompensaty mając cofniętą kwotę przez Dyrektora OTARR w K.. Ponadto podniosła, iż pismem z dnia ....10.2008 r. została wezwana do uzupełnienia wniosku wyłącznie o wskazanie rachunku bankowego, gdyż więcej uchybień - po weryfikacji formalno-prawnej - jej wniosku nie stwierdzono. W kocowej fazie okazało się jednak, iż wniosek złożyła z uchybieniem terminu i nie złożyła stosownego oświadczenia o zrzeczeniu się kwoty KI. Poddała zatem w wątpliwość sens przyjęcia i rozpatrywania jej wniosku w takim stanie formalno-prawnym. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Agencji Rynku Rolnego podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej; "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. W powyższym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do cofnięcia skarżącej indywidualnej ilości referencyjnej i przyznania rekompensaty, ponieważ Sąd bada wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, nie może natomiast orzekać w sposób merytoryczny, przyznając określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków. W świetle powyższego za pozbawiony podstaw prawnych należy uznać postulat zawarty w skardze o uchylenie decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego i przyznanie rekompensaty. Zasady przyznawania rekompensat za zaprzestanie produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz zrzeczenie się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej zostały uregulowane w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2081 ze zm.) – dalej: ustawy o organizacji rynku mleka. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m. in. art. 23a ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka, który stanowi, że dostawcy hurtowemu lub dostawcy bezpośredniemu, który zobowiąże się do zaprzestania produkcji i wprowadzania do obrotu mleka lub przetworów mlecznych oraz zrzeknie się prawa do indywidualnej ilości referencyjnej stanowiącej jego własność, przyznaje się z budżetu państwa, na jego wniosek, rekompensatę. W myśl natomiast art. 23 c ust. 1 decyzję w sprawie cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej, stanowiącej własność dostawcy w dniu wydania decyzji i przyznania rekompensaty, o której mowa w art. 23a ust. 1, wydaje, na wniosek dostawcy hurtowego lub dostawcy bezpośredniego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji w terminie do dnia 30 listopada roku kwotowego, w którym został złożony wniosek. Zgodnie z art. 23c ust. 6 ustawy o organizacji rynku mleka wniosek o przyznanie rekompensaty składa się od dnia 1 września do dnia 15 września danego roku kwotowego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Ponadto w myśl art. 15 ust. 5 ustawy o organizacji rynku mleka producent, który otrzymał indywidualną ilość referencyjną przyznaną z krajowej rezerwy przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich, w okresie 2 lat od dnia wydania niniejszej decyzji, nie może dokonać zbycia oraz oddać w używanie części lub całości indywidualnej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych lub dostawców bezpośrednich, oraz ubiegać się o przyznanie rekompensaty, o której mowa w art. 23a ust. 1, chyba że zrzeknie się pisemnie praw wynikających z decyzji w sprawie przyznania IIR. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie rekompensaty w dniu... października 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej), a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 23 c ust. 6 ustawy organizacji rynku mleka. W tym miejscu wskazać należy, iż termin ten jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Jedynie terminy zawite, a więc dotyczące czynności procesowych są przywracalne. Do terminów materialoprawnych nie mają więc zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 58-60) dotyczące możliwości przywrócenia terminu przewidzianego przez prawo dla dopełnienia określonej czynności procesowej. Ponadto uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, natomiast stosunek materialnoprawny nie może być w takiej sytuacji nawiązany. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż niespełnienie warunku terminowego złożenia wniosku przez producenta ma ten skutek, że producent ten nie może skorzystać z uprawnienia jakim jest uzyskanie rekompensaty w zamian za rezygnację z wprowadzania mleka i jego produktów do obrotu i rezygnację z IIR i obliguje organ do wydania decyzji odmownej w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż nie mogła wcześniej złożyć wniosku z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw, podzielić należy stanowisko organu, który wskazał, iż decyzja w sprawie cofnięcia KI wydana przez Dyrektora OT ARR w K. nie uprawomocniła się, gdyż skarżąca złożyła od niej odwołanie, zatem skarżąca de facto nadal posiadała kwotę indywidualną i mogła ubiegać się o rekompensatę, co oznacza, że miała możliwość złożenia wniosku o przyznanie rekompensaty w ustawowym terminie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej wskazać należy, iż organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, iż faktycznie z uwagi na złożenie wniosku z uchybieniem terminu niecelowym było wskazywanie - jako przesłanki odmowy przyznania rekompensaty - okoliczności, iż strona uzyskała kwotę indywidualną z krajowej rezerwy i przed dniem złożenia wniosku nie zrzekła się jej. Wykroczyło to bowiem poza konieczne ramy weryfikacji przedmiotowego wniosku. Fakt ten jednak nie miał wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Niemniej jednak organ słusznie zauważył, iż przepisy przewidujące możliwość zrzekania się kwoty indywidualnej w zamian za rekompensatę finansową są prawem powszechnie obowiązującym, zatem organ administracji publicznej nie poucza o nich z urzędu. Strona zaś ubiegająca się o przyznanie rekompensaty winna zachować należytą staranność przy prowadzeniu swoich spraw. W związku z powyższym Sąd uznał, że organ administracyjny słusznie odmówił Skarżącej cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej i przyznania rekompensaty. Za chybione Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty o charakterze procesowym, ponieważ organ podjął kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Natomiast brak jest w sprawie uchybień proceduralnych, które w sposób istotny mogłyby wpływać na wynik sprawy. W związku powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.