V SA/Wa 2411/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-20
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Matylda Arnold - Rogiewicz, Beata Blankiewicz - Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty kontroli i certyfikacji produkcji ekologicznej, opłacone przez podmiot trzeci w okresie, za który składany jest wniosek o płatność, mogą zostać uznane za kwalifikowane do refundacji w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że koszty kontroli i certyfikacji produkcji ekologicznej, opłacone przez podmiot trzeci w okresie, za który składany jest wniosek o płatność, nie mogą być uznane za kwalifikowane do refundacji. Zgodnie z przepisami, beneficjent musi sam ponieść te koszty w okresie objętym wnioskiem, co oznacza, że musi być obciążony tym wydatkiem i go opłacić. Samo zobowiązanie do zwrotu kosztów w przyszłości, po otrzymaniu dotacji, nie spełnia wymogu "poniesienia kosztów" w rozumieniu przepisów.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o płatność za okres od 11 grudnia 2014 r. do 10 grudnia 2015 r. w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności". Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że koszty certyfikacji, udokumentowane fakturą z października 2015 r., nie zostały poniesione przez skarżącą w wymaganym okresie, gdyż fakturę opłaciła spółka trzecia, a skarżąca zobowiązała się do zwrotu kosztów po otrzymaniu dotacji. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Matylda Arnold - Rogiewicz, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę.
Przedmiotem skargi P. B. (dalej jako: "Skarżąca", "Strona"), jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Prezes ARiMR", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia [...] czerwca 2016 r, Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR (dalej jako: "Dyrektor Oddziału ARiMR", "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego PROW na lata 2007-2013 z tytułu uczestnictwa we wspólnotowym systemie jakości żywności - rolnictwo ekologiczne, za okres pomocy od dnia 11 grudnia 2014 r. do dnia 10 grudnia 2015 r., tj. za pierwszy rok korzystania z pomocy,
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] grudnia 2014 r., Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją nr [...] przyznał Stronie pomoc w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności", z tytułu uczestnictwa we wspólnotowym systemie jakości żywności - rolnictwo ekologiczne, w okresie pomocy od dnia 11 grudnia 2014 r. do dnia 10 grudnia 2019 r. w wysokości limitów kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 stanowiącym załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007 r. w sprawie Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (M.P. nr 94, poz. 1035).
W dniu 27 stycznia 2016 r., Skarżąca złożyła, w Oddziale ARiMR wniosek o płatność w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Do wniosku dołączono:
- certyfikat jakości żywności, ważny w okresie od dnia 12 października 2015 r. do dnia 4 kwietnia 2017 r.,
- zestawienie faktur lub równoważnych dokumentów księgowych dotyczących operacji w 12- miesięcznym okresie pomocy, którego dotyczy wniosek o płatność,
- fakturę VAT nr [...] z dnia [...] października 2014 r. wraz z potwierdzeniem dokonania przelewu z dnia [...] listopada 2014 r.
W dniu [...] lutego 2016 r., Strona złożyła zmianę do wniosku o płatność w ramach ww. działania, do którego dołączyła:
- certyfikat jakości żywności, ważny w okresie od dnia 12 października 2015 r. do dnia 4 kwietnia 2017 r,
- zestawienie faktur lub równoważnych dokumentów księgowych dotyczących operacji w 12- miesięcznym okresie pomocy, którego dotyczy wniosek o płatność,
- fakturę VAT nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wraz z potwierdzeniem dokonania w dniu [...] października 2015 r. przelewu przez [...] Spółkę z o.o.
W dniu [...] marca 2016 r. Dyrektor Oddziału ARiMR wystosował do Skarżącej wezwanie do złożenia wyjaśnień, w związku z przedstawioną fakturą VAT nr [...] z dnia [...] października 2015 r.
W odpowiedzi na wezwanie Strona złożyła pismo z wyjaśnieniem, do którego dołączyła fakturę VAT nr [...] z dnia [...] października 2015 r., potwierdzenie dokonania w dniu 27 października 2015 r. przelewu przez [...] sp. z o.o. oraz Porozumienie zawarte w [...] w dniu 1 maja 2014 r. pomiędzy: [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] , a Skarżącą (dalej jako "porozumienie z dnia [...] maja 2014 r.).
W dniu [...] kwietnia 2016 r. Dyrektor Oddziału ARiMR wydał decyzję [...], w której odmówił przyznania środków finansowych w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" z tytułu uczestnictwa we wspólnotowym systemie jakości żywności - rolnictwo ekologiczne, za okres pomocy od dnia 11 grudnia 2014 r. do dnia 10 grudnia 2015 r., tj. za pierwszy rok korzystania z pomocy
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Uzasadniając ww. Rozstrzygnięcie Prezes ARiMR wskazał, iż zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1 lit b, § 8 ust. 2 pkt 2 lit a, § 9 ust. 5 pkt 2 oraz pkt 4 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2008 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania " Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 162, z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie wykonawcze") warunkiem przyznania płatności z tytułu poniesionych kosztów kontroli i certyfikacji zgodności produkcji rolniczej prowadzonej metodami ekologicznymi jest poniesienie, w okresie którego dotyczy wniosek, ww. kosztów.
W ocenie organu II instancji prawidłowość powyższej interpretacji potwierdzają nałożone przez prawodawcę na beneficjenta działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności ust. 6 i 7 § 9 rozporządzenia wykonawczego obowiązki prowadzenia oddzielnej rachunkowości albo korzystanie z odpowiedniego kodu rachunkowego, z których to wynika jednoznacznie, iż to beneficjent, nie zaś osoba trzecia ma ponieść koszty, o refundację których ubiega się beneficjent składając wniosek o płatność w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności".
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Dyrektora Oddziału ARiMR kontrola administracyjna wykazała, iż koszty związane z certyfikacją zgodności produkcji rolniczej prowadzonej metodami ekologicznymi poniosła w dniu [...] października 2015 r. Spółka [...] Sp. z o.o. Z dołączonego do akt sprawy Porozumienia z dnia 1 maja 2014 r. (§ 2 pkt. 1 ww. porozumienia) wynika, iż opłatę za kontrolę i certyfikację zgodności produkcji rolniczej prowadzonej metodami ekologicznymi opłaci w dniu składania wniosku [...] Sp. z o. o., a następnie Strona opłatę tę zwróci wraz z wynagrodzeniem należnym [...] Sp. z o.o. za usługę, o której mowa w § 1 ww. porozumienia. Skarżąca zapłaci na podstawie refaktury koszty opłaty za kontrolę i certyfikację zgodności produkcji rolniczej prowadzonej metodami ekologicznymi w terminie nie dłuższym aniżeli 21 dni od dnia otrzymania dotacji z programu Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności (§ 2 pkt. 1 i 2 ww. porozumienia).
Zdaniem Prezesa ARiMR skarżąca przedkładając ww. porozumienie organowi wykazała, iż dopiero zamierza ponieść koszty kontroli, co oznacza, iż nie spełnia wymogów rozporządzenia wykonawczego, wskazanych w § 8 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia wykonawczego, z uwagi na nieponiesienie kosztów w okresie za który został złożony wniosek o płatność, tj. od dnia 11 grudnia 2014 r. do dnia 10 grudnia 2015 r. W związku zaś z powyższym koszt kontroli wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia [...] października 2015 r. nie kwalifikuje się do refundacji.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy podkreślił m.in., iż za koszty kwalifikowane, zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, należy uznać jedynie te, które zostały faktycznie poniesione przez stronę w okresie, za który jest składany wniosek o płatność. Jednakże jak wynika z akt niniejszej sprawy, Strona w okresie za który składany jest wniosek, nie poniosła kosztów kontroli, o których refundację ubiegała się składając w dniu 27 stycznia 2016 r. wniosek o płatność, a jedynie zobowiązała się do ich poniesienia, co wynika z treści porozumienia z dnia 1 maja 2014 r. Zaznaczył, zgodnie z którym powyższe potwierdza pogląd podnoszony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że zwrot "poniesione koszty" w kontekście przepisu § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, należy rozumieć w ten sposób, że zaliczeniu podlegały tylko koszty, które zostały określone (np. zostały wystawione faktury VAT) i opłacone w tym okresie, nie ma zaś znaczenia, że koszty te dotyczyły danego okresu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2629/10, wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt. V SA/Wa 1705/13 z dnia 18 lutego 2014 r., wyrok NSA, sygn. akt. II GSK 1513/14 z dnia 8 lipca 2015 r.)
W zakresie zarzutów naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 j.t. ze zm., dalej jako: k.p.a.), Prezes ARiMR nadmienił, że postępowanie w sprawie przyznania płatności regulowane ustawą z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, z późn. zm., dalej jako "ustawa PROW", "ustawa o wspieraniu") oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniem, jest postępowaniem szczególnym. Odrębności tego postępowania, w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego, szczegółowo wskazane w ust. 2 art. 21, wyrażają się również w tym, że jak wynika z ust. 3 art. 21 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Natomiast stosownie do treści art. 21 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy PROW organy ARiMR zobowiązane zostały do udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia czynny udział w postępowaniu Strona zaś w toku postępowania administracyjnego takich żądań nie przedstawiała.
Organ II instancji zaznaczył również, iż przepisy prawa krajowego i wspólnotowego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.
Nadmieniono również, iż Skarżąca podpisała we wniosku o przyznanie pomocy, jak również we wniosku o płatność oświadczenie, iż zna zasady przyznawania i wypłaty płatności w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności". Zatem musiała wiedzieć, iż płatności o które wnioskuje w ramach ww. działania dotyczą zwrotu kosztów kwalifikowanych opłaconych w okresie pomocy, za który składany jest wniosek o płatność.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w szczególności przepisów rozporządzenia wykonawczego.
2. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w tym przepisów Rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014r. Ustanawiającego zasady stosowania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności , a także przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 (w tym między innymi art. 11 )
3. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 8 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez przyjęcie, że wydatki beneficjenta z tytułu obciążających go kosztów kontroli, po której wydaje się certyfikat potwierdzający prowadzenie produkcji ekologicznej nie mogły być zaliczone do kosztów poniesionych w okresie za który składany jest wniosek o płatność.
4. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 9 ust. 5 pkt. 4 lit. a) rozporządzenia wykonawczego poprzez przyjęcie, że beneficjent nie spełnił warunków w/w Rozporządzenia i że jego wniosek nie kwalifikuje się do przyznania płatności z uwagi na niespełnienie wymogów Rozporządzenia.
5. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez naruszenie:
1. przepisu art. 21 ust. 2 ustawy PROW,
2. przepisu art. 77 k.p.a. poprzez nienależyte zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie,
3. przepisu art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe (dowolne, niezgodne z prawem, bezprawne) dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego,
4. przepisu art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie słusznego interesu społecznego i interesu obywateli.
5. przepisu art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie
6. naruszenie przepisów dotyczących zasad postępowania, w tym naczelnych zasad postępowania administracyjnego, takich jak:
a) zasada praworządności (art. 6 k.p.a)
b) zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.)
c) zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 k.p.a.)
d) zasada zasadności przesłanek (art. 11 k.p.a.)
Rozwijając treść zarzutów skargi skarżąca wskazała, m.in. iż organy obu instancji niesłusznie przyjęły, iż strona nie poniosła osobiście kosztu kontroli i certyfikacji zgodności produkcji rolniczej prowadzonej metodami ekologicznymi w okresie od dnia 11 grudnia 2014 r. do 10 grudnia 2015 r., gdyż koszt za stronę wyłożyła spółka [...] Sp. z.o.o, co oznacza, iż strona nie spełniła wymogów rozporządzenia wskazanych w § 9 ust. 5 lit. 4a rozporządzenia wykonawczego. Skarżąca podkreśliła, iż sporna faktura została wystawiona na jej imię nazwisko, a koszt został poniesiony, prawidłowo zewidencjonowany i udokumentowany odpowiednimi dokumentami księgowymi w wymaganym okresie. W ocenie skarżącej, żaden przepis prawa nie stanowi, aby koszt ten był poniesiony i zapłacony osobiście z własnych środków, a o zaliczeniu danego kosztu do kwalifikowalnych wydatków, powinna decydować nie data zapłaty wydatku przez samego beneficjenta, ale data, w której kwota określona w fakturze została opłacona w imieniu beneficjenta.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1369 ze zm. dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Podkreślenia wymaga również i to, że stosując przewidziane ustawą p.p.s.a. środki, w szczególności przepis art. 134 § 1, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów uznać należało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Nakreślając ramy prawne kontrolowanej sprawy wskazać należy, iż pomocy finansowa w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" udzielana jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, o czym postanowiono w jej art. 5 ust. 1 pkt 7.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w:
- rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także
- przepisach wykonawczych, wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Zgodnie z § 3 pkt 3 lit. c rozporządzenia, pomoc jest przyznawana producentowi rolnemu, który w przypadku uczestnictwa we wspólnotowych systemach jakości żywności wytwarza produkty rolnictwa ekologicznego zgodne z rozporządzeniem Rady (WE) nr 34/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającym rozporządzenie (EWG) nr 2092/91. Z kolei § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. b oraz ust. 3 rozporządzenia stanowią, że pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności obejmujących okresy kolejnych 12 miesięcy (...), zaś wysokość pomocy na każdy z 5 okresów pomocy wynosi, nie więcej niż 3.000 zł.
Stosownie natomiast do treści § 8 ust. 2 pkt 2 lit a rozporządzenia wykonawczego "Wysokość pomocy, za każdy z 5 okresów pomocy oblicza się na podstawie poniesionych w okresie, za który jest składany wniosek o płatność, kosztów kontroli, po przeprowadzeniu której wydaje się certyfikat, o którym mowa w rozporządzeniu nr 889/2008 w załączniku XII - w przypadku wspólnotowego systemu jakości żywności, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. c ".
Paragraf 9 ust. 5 pkt 2 oraz pkt 4 lit a rozporządzenia wykonawczego stanowi z kolei, iż " Do wniosku o płatność za dany okres dołącza się w przypadku wspólnotowego systemu jakości żywności, o którym mowa w § 3 pkt 3 lit. c - kopię ważnego certyfikatu, o którym mowa w rozporządzeniu nr 889/2008 w załączniku XII oraz kopie dowodów księgowych potwierdzających poniesienie kosztów o których mowa w § 8 ust. 2 pkt. 2.
Jak wynika zaś z § 9 ust. 6 i 7 rozporządzenia wykonawczego warunkiem przyznania pomocy za dany okres w pełnej wysokości, jest uwzględnienie poniesionych kosztów kwalifikowanych jest uwzględnienie wydatków w oddzielnym systemie rachunkowości albo zidentyfikowanie go z pomocą odpowiedniego kodu rachunkowości.
W niniejszej sprawie, decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Oddziału ARiMR przyznał pomoc w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" w systemie jakości żywności Produkcja ekologiczna produktów rolnych (Rolnictwo ekologiczne), w okresie od dnia 11 grudnia 2014 r. do 10 grudnia 2019 r. w wysokości limitów kwotowych określonych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, stanowiącym załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2007 r. (M. P. Nr 94, poz. 1035).
Następnie Skarżąca złożyła wniosek o płatność za pierwszy rok korzystania z pomocy, tj. za okres od dnia 11 grudnia 2014 r. do dnia 10 grudnia 2015 r., który został poddany kontroli administracyjnej i zakwestionowany w zakresie kosztów udokumentowanych fakturą VAT nr [...], wystawioną w dniu [...] października 2015 r. W konsekwencji powyższego, Dyrektor Oddziału ARiMR odmówił Stronie przyznania płatności za okres objęty ww. wnioskiem.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje zatem okoliczność, iż Skarżąca jest uprawniona do uzyskania pomocy w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" w okresie od 11 grudnia 2014 r. do 10 grudnia 2019 r.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy kosztem kwalifikowanym do pomocy jest taki wydatek, który zostały pokryty w imieniu beneficjenta przez inny podmiot w okresie, którego dotyczy wniosek o płatność.
Odnosząc się do powyższego, przypomnieć należy iż sporna faktura VAT została wystawiona w dniu [...] października 2015 r., a opłacona w dniu [...] października 2015 r. przez [...] Sp. z o.o. na mocy porozumienia z dnia 1 maja 2014 r., zawartego ze skarżącą. Zgodnie zaś z § 2 ust 2 w zw. z § 3 ust 1 ww. porozumienia Skarżąca zobowiązała się do zwrotu uiszczonego kosztu w terminie 21 dni od dnia otrzymania dotacji z programu Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności.
Rację mają zatem organu obu instancji, stwierdzając iż uiszczone w ten sposób wydatki nie mogą być uznane za kwalifikowalne w rozumieniu rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 2 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia, wysokość pomocy, za każdy z 5 okresów pomocy, oblicza się na podstawie poniesionych w okresie, za który jest składany wniosek o płatność, kosztów kontroli, po przeprowadzeniu której wydaje się certyfikat, o którym mowa w rozporządzeniu nr 889/2008, w załączniku XlI. Warunkiem przyznania płatności, jest zatem poniesienie danego kosztu w okresie, za który jest składany wniosek o płatność.
Zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, zwrot "poniesione koszty" należy interpretować w ten sposób, że słowo "poniesione" wskazuje jednoznacznie na tryb dokonany danej czynności i oznacza, że ktoś został tym kosztem obciążony. W znaczeniu zaś przepisu § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, zwrot ten należy tak rozumieć, że zaliczeniu podlegały tylko koszty, które zostały określone i opłacone w tym okresie. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2629/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2014 r, sygn. akt V SA/Wa 1705/13 dostępne w internetowej bazie danych pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy również podkreślić, iż treść ww. przepisu nie może być wykładana w oderwaniu od celu i treści całego aktu prawnego, w którym został on zawarty. Skoro zatem rozporządzenie wykonawcze określa szczegółowe zasady przyznawania i pomocy finansowej beneficjentom pomocy, to nie sposób uznać, iż zawarte w nim zasady mogą dotyczyć innych osób, którym pomoc ta nie została przyznana. W ocenie Sądu sformułowanie "poniesienie kosztów" w rozumieniu § 8 ust. 2 pkt 2 lit a rozporządzenia wykonawczego, oraz obowiązek uzyskiwania i przechowywania odpowiednich dokumentów księgowych wyrażone w § 9 ust. 5 pkt 2, pkt 4 lit a, pkt. 6 oraz pkt. 7 odnoszą się bezpośrednio do beneficjenta. To Skarżąca jako podmiot, który jest uprawniony do otrzymania pomocy, jest zobowiązana do wykazania iż została obciążona kosztami, które stanowią wydatki kwalifikowalne i koszty te pokryła. Należy przy tym podkreślić, iż ww. przepisy, co słusznie zauważyła zarówno Skarżąca, jak i organ, nie wprowadzają obowiązku pokrycia ww. kosztów z własnego majątku, w związku z czym organ w istocie nie bada z jakiego źródła zostały pokryte ww. koszty, a jedynie czy wyłożył je osobiście beneficjent. Strona mogła więc pokryć ten wydatek, ze środków uzyskanych np. z pożyczki lub darowizny.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie pogląd Skarżącej, iż kwalifikowalnym jest koszt kontroli, który został pokryty w okresie objętym wnioskiem, przez jakąkolwiek osobę. Przyjęcie takiego stanowiska skutkowałoby bowiem, iż beneficjent mógłby otrzymywać płatność, za wydatki na które nie poczynił nakładów w danym okresie, a w bliżej nieokreślonej przyszłości, co niewątpliwie sprzeczne byłoby z celem przedmiotowej pomocy, jakim jest wsparcie działalności beneficjenta w poszczególnych okresach płatności.
Dodać również należy, iż do podobnych wniosków prowadzi analiza definicji znaczenia pojęcia "koszty" zawarta w słowniku języka polskiego, zgodnie z którą koszty należy rozumieć jako "nakłady poniesione przez przedsiębiorstwo w celu wytworzenia określonego produktu" (słownik języka polskiego PWN, wersja elektroniczna dostępna na stronie internetowej https://sjp.pwn.pl/szukaj/koszty.html). Sformułowanie "poniesione koszty" użyte w § 8 ust. 2 pkt 2 lit a rozporządzenia wykonawczego, należy zatem rozumieć zgodnie z regułami wykładni językowej jako nakłady obciążające beneficjenta w związku z działalnością, która jest przedmiotem pomocy.
Wobec powyższego, wskazane w skardze zarzuty natury merytorycznej uznać należało za chybione.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż reguły obowiązujące w postępowaniach administracyjnych, prowadzonych przez organy ARiMR w sprawach płatności bezpośrednich i środków finansowych przyznawanych w ramach wspierania rozwoju obszarów wiejskich na podstawie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustawą o wspieraniu modyfikują regulacje zawarte w k.p.a., w części dotyczącej ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Jednym z takich przepisów jest art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy PROW, który w sposób istotny modyfikuje ogólną zasadę informowania stron postępowania. Zgodnie z jego treścią organy ARiMR zobowiązane zostały do udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W doktrynie przyjmuje się, iż obowiązek informacyjny organów został jednoznacznie ograniczony do tych przypadków, gdy strona zgłosi stosowne żądanie. Natomiast brak takiego żądania uniemożliwia podniesienie przez stronę zarzutu naruszenia obowiązku informacyjnego (por. E. Kremer, Szczegółowe zasady postępowania administracyjnego obowiązujące w sprawach prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 5(20)/2008, str. 36-47).
Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, iż organy dochowały ciążących na nich obowiązków. Postępowanie było prowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z k.p.a. i ustawy o wspieraniu, organ zapewnił stronie czynny udział, informując o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia co do zebranych dowodów (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz wzywając do złożenia wyjaśnień (art. 50 § 1 k.p.a.). W ocenie Sądu, materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi i stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. Wydane w sprawie decyzje zawierają prawidłowo powołane podstawy prawne, wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, nie noszą również znamion dowolności. Sąd nie dopatrzył się innych uchybień, które dawałyby podstawę do uwzględnienia skargi.
Wobec ustalenia, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło