V SA/Wa 242/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione i umorzenie postępowania oddala skargę J.S. (dalej: "Strona", "Zobowiązany", "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS" lub "organ odwoławczy") z [...] listopada 2018 r. nr [...], którym uchylił postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "Naczelnik US" lub "organ I instancji") z [...] września 2018 r. nr [...], w całości i umorzył postępowanie w I instancji jako bezprzedmiotowe. Z przedstawionych wraz ze skargą do kontroli Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] września 2017 r. wierzyciel – P. [...] S.A., wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości z tytułu opłaty abonamentowej za okres 1-12/2012, 1-12/2013, 1-2/2014, 1-4/2015. Ww. tytułowi wykonawczemu komornik skarbowy nadał klauzulę wykonalności, która stanowiła podstawę wszczęcia egzekucji do składników majątkowych należących do Zobowiązanego. W dniu [...] października 2017 r. Strona złożyła pismo w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które zostało zakwalifikowane jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W dniu [...] listopada 2017 r. organ egzekucyjny przekazał przedmiotowe zarzuty celem zajęcia stanowiska przez wierzyciela. Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej – P. [...] S.A., uznał zarzuty wniesione przez J. S. w większości za bezzasadne. Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. podtrzymano w mocy postanowienie z [...] stycznia 2018 r. Wskazano, że zarzut przedawnienia obowiązku został uznany za zasadny, odnośnie okresu [...]. Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z [...] września 2018 r. nr [...], Naczelnik US postanowił uznać za nieuzasadnione zarzuty, o których mowa w: - art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", tj. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku za okres 1-12/2013 r., 1-12/2014 r., 1-4/2015 r., - art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo % wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, - art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., tj. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 ww. ustawy; za uzasadniony uznać zarzut, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku za okres 1-12/2012 r. Jak wyjaśnił Naczelnik US, ustosunkowując się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, rejestracja odbiorników rtv używanych pod adresem: ul. [...], zgłoszona została przez J.S. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka opłat rtv, stanowiąca dowód zarejestrowania w dniu [...] sierpnia 2008 r. przedmiotowych odbiorników i służyła do dokonywania opłat. Zatem P. [...] S.A. jest uprawniona do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej ww. obowiązku. Dalej, ustosunkowując się do zarzutu braku doręczenia upomnienia, organ I instancji wskazał, iż wierzyciel – P. [...] S.A. dopełniając obowiązku poinformowała o zaległościach na indywidualnym numerze identyfikacyjnym, gdyż w [...] maja 2015 r. wysłała upomnienie (przesyłkę doręczono zastępczo w dniu [...] czerwca 2015 r.). Nadto, Naczelnik US odnosząc się do zarzutu dotyczącego przedawnienia zaległości za okres 2012 r. uznał, że w dniu złożenia pisma, tj. [...] października 2017 r. ww. okres był wymagalny (jego przedawnienie nastąpiło z końcem 2017 r.). Organ egzekucyjny nie zastosował skutecznego środka egzekucyjnego przerywającego bieg terminu przedawnienia przed końcem 2017 r., zatem przedmiotowy tytuł wykonawczy został ograniczony do wymagalnych okresów. Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Strona złożyła w dniu 9 października 2018 r. zażalenie, i podobnie jak w piśmie z 27 października 2017 r. zarzuciła brak wymagalności, przedawnienie zaległości za okres 1 stycznia 2012 r. oraz brak doręczenia upomnienia. Wobec powyższego Strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec uznania wskazywanego obowiązku za nieistniejący. Dyrektor IAS, rozpatrując podniesione w zażaleniu argumenty Strony, postanowieniem z [...] listopada 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, uchylił postanowienie Naczelnika US w całości i umorzył postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe. Jak wskazał organ odwoławczy, zarzuty zgłoszone pismem z [...] października 2017 r. przez Zobowiązanego do Naczelnika US, zostały wniesione po upływie 7 dniowego terminu liczonego od dnia, w którym doręczono odpisy tytułów wykonawczych. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że tytuł wykonawczy nr [...] został doręczony Stronie w dniu [...] października 2017 r., zatem 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów upływał z dniem [...] października 2017 r. Przedmiotowe zarzuty natomiast zostały wniesione w dniu [...] listopada 2017 r., a zatem 7 dni po upływie przewidzianego prawem terminu. Dyrektor IAS podkreślił, że z uwagi na fakt uchybienia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku J.S., organ egzekucyjny winien był wydać rozstrzygnięcie formalne (co do terminu wniesienia zarzutów), a nie merytoryczne (co do ich faktycznej zasadności). W takim przypadku nie ma bowiem podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionych zarzutów. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a. jest konsekwencją bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, której to postępowanie dotyczyło. W związku z tym, że zarzuty wniesione przez J.S. w dniu [...] listopada 2017 r. (a więc po terminie) nie mogły zostać rozpatrzone merytorycznie jako zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie podniesione przez Zobowiązanego okoliczności mogą być przedmiotem postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z 7 stycznia 2019 r. J.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec uznania wykazywanego obowiązku za nieistniejący. Wskazał na brak wymagalności obowiązku, przedawnienie zaległości za okres 1 stycznia 2012 r. oraz brak doręczenia upomnienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując na brak wymagalności obowiązku, przedawnienie zaległości za okres 1 stycznia 2012 r. oraz brak doręczenia upomnienia. Powołane przez Skarżącego podstawy formalnie mieszczą się w katalogu przyczyn wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogą być podstawą zarzutów. Sąd wskazuje, że na mocy art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić takie zarzuty w terminie siedmiu dni od doręczenia mu tytułu wykonawczego. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt, tytuł wykonawczy nr [...], został doręczony Skarżącemu w dniu [...] października 2017 r., zatem 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów upływał z dniem [...] października 2017 r. Przedmiotowe zarzuty natomiast zostały wniesione przez Skarżącego w dniu [...] listopada 2017 r., a zatem 7 dni po upływie przewidzianego prawem terminu. |W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że Skarżący wniósł zarzuty z uchybieniem terminu do ich złożenia. | | | |Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 w związku z art. 33 § 1 i 34 u.p.e.a., uchybienie terminu do złożenia zarzutów powoduje bezskuteczność | |czynności zobowiązanego polegającej na zgłoszeniu do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. | |Naczelnik US nie był zatem, jak słusznie wskazał Dyrektor IAS, uprawniony do merytorycznego rozpatrzenia zarzutów. Tylko skutecznie | |wniesione zarzuty mogły bowiem uruchomić działanie organu w zakresie ich merytorycznego rozpoznania. | |Jednocześnie Sąd wskazuje, że na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a | |jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu oznacza to, że w każdym przypadku gdy zarzutów nie | |można uwzględnić, bądź z powodu ich niezasadności, bądź z powodu niespełnienia wymogów formalnych do ich wniesienia, (np. uchybienia | |terminowi do ich wniesienia), należy odmówić ich uwzględnienia. | |Ze względu na uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji był zobowiązany do odmowy | |uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt III | |SA/Łd 19/08). Organ egzekucyjny nie miał zatem podstaw do merytorycznego rozpoznania wniesionych po upływie terminu zarzutów. Zaskarżone | |postanowienie Dyrektora IAS jest zatem prawidłowe. | Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.