V SA/Wa 2421/14

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłościowej [...] "W." Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Syndyk masy upadłościowej [...] "W." Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. złożył - na urzędowym formularzu PPPr - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż 26 maja 2014 r. ogłoszono upadłość [...] "W." Sp. z o.o., a jedynym majątkiem masy upadłości jest złożona na rachunku bakowym kwota 28 416,47 zł przeznaczona na pokrycie koniecznych i niezbędnych kosztów postępowania likwidacyjnego oraz na wykonanie planu podziału dla wierzycieli. Syndyk podniósł, iż kwota wpisu 600 zł jest tak znaczna, że może uniemożliwić ukończenie postępowania na skutek wykonania planu podziału, a postawić syndyka przed koniecznością zgłoszenia wniosku o jego umorzenie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej ustawa p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego strony ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Literalna wykładnia omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu referendarza sądowego lub sądu rozpoznającego wniosek. Ponadto wskazać należy, iż instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny, udzielenie natomiast stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Analiza przedmiotowego wniosku oraz nadesłanej dokumentacji (odpis z KRS, postanowienie SR w Opolu z 26.05.2014 r. sygn. akt V GU 18/14) pozwala stwierdzić, że sytuacja finansowa [...] "W." nosi znamiona wyjątkowości. Podkreślić należy, iż zasadność wniosku rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązany ponieść Skarżący w postępowaniu (m.in. wpis sądowy od skargi w wysokości 6011 zł) z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe. Oceniając wniosek wzięto pod uwagę fakt, iż [...] "W." sp. z o.o. została zlikwidowana i nie posiada wystarczających środków pieniężnych na rachunku bankowym oraz wystarczającego majątku na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.