V SA/Wa 2422/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-19
Skład orzekający: Beata Krajewska, Irena Kudiura, Krystyna Madalińska-Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może umorzyć postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o pozwolenie na zastosowanie procedury dopuszczenia do obrotu z ostatecznym przeznaczeniem, jeśli przepisy celne nie określają terminu na złożenie takiego wniosku?Ratio decidendi
Organ celny słusznie umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o pozwolenie na zastosowanie procedury dopuszczenia do obrotu z ostatecznym przeznaczeniem, ponieważ instytucja przywrócenia terminu dotyczy wyłącznie terminów procesowych, a nie materialnoprawnych. Wniosek o pozwolenie na zastosowanie preferencyjnego traktowania taryfowego ma charakter materialnoprawny, a brak ściśle określonego terminu na jego złożenie (poza wymogiem złożenia go najpóźniej w chwili zgłoszenia celnego) wyklucza możliwość przywrócenia terminu.Stan faktyczny
A. D. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu samolot, do którego zastosowano stawkę celną 0% na podstawie świadectwa zdolności do lotu. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie określenia należności celnych, kwestionując zastosowanie preferencji. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania o pozwolenie na ostateczne przeznaczenie samolotu. Naczelnik odmówił przywrócenia terminu, uznając, że nie ma takiego terminu do złożenia wniosku. Dyrektor Izby Celnej uchylił postanowienie i umorzył postępowanie, uznając sprawę za bezprzedmiotową z uwagi na brak podstawy prawnej do merytorycznego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A. D. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu oraz umorzenia postępowania w sprawie; oddala skargę
A. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci samolotu [...] nr seryjny [...]. Powyższe zgłoszenie zostało zarejestrowane pod nr [...]. Do określenia kwoty długu celnego zastosowano stawkę celną w wysokości 0%.
Postanowieniem nr [...]z dnia [...].02.2007r. Naczelnik Urzędu Celnego[...]w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia należności wynikających z długu celnego powstałego w wyniku zastosowania nie wynikających z przepisów celnych preferencji w postaci taryfowego zawieszenia cła, do przywozu samolotu [...] nr seryjny [...]. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie zastosowano zawieszenie cła, związane z przedstawieniem świadectwa zdolności do lotu. Zawieszenie to może dotyczyć elementów, części składowych i innych towarów przeznaczonych do zamontowania lub wykorzystania w cywilnych statkach powietrznych, dla których zostało wystawione świadectwo zdolności do lotu przez upoważnioną instytucję.
W piśmie z dnia 12.03.2007r. Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania oraz o udzielenie jej pozwolenia na ostateczne przeznaczenie samolotu [...] nr seryjny [...].
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].04.2007r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. orzekł o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na zastosowanie procedury dopuszczenia do wolnego obrotu z ostatecznym przeznaczeniem dla samolotu [...] nr seryjny [...]. W uzasadnieniu organ l instancji podniósł, iż przepisach regulujących kwestię złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na zastosowanie procedury dopuszczenia do wolnego obrotu z ostatecznym przeznaczeniem nie ma określonego terminu na złożenie takiego wniosku. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. podkreślił, że jeżeli pozwolenie miałoby uprawniać do zastosowania zerowej stawki celnej, to wniosek o jego wydanie winien być złożony albo przed dokonaniem zgłoszenia celnego albo w tym dniu wraz ze zgłoszeniem celnym.
W wyniku rozpoznania zażalenia strony na powyższe odstanowienie Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu odwoławczego taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, gdyż sprawy nie można rozstrzygnąć merytorycznie z uwagi na brak podstawy prawnej załatwienia sprawy co do jej istoty. Dyrektor podzielił pogląd organu I instancji , że, w przepisach celnych brak jest określenia terminu, w którym powinien zostać złożony wniosek o udzielenie pozwolenia o dopuszczenie do obrotu towarów z końcowym przeznaczeniem. Jeżeli więc przepisy celne nie określają wprost takiego terminu, to nie jest możliwe jego przywrócenie. Z regulacji dotyczących zastosowania obniżonych lub zerowych stawek celnych ze względu na końcowe przeznaczenie towarów wynika, że podmiot obejmujący towar procedurą winien legitymować się pozwoleniem już w chwili dokonania zgłoszenia. Przepisy nie określają natomiast, kiedy wniosek powinien zostać złożony. Zdaniem organu instytucja przywrócenia terminu, uregulowana w art. 162 Ordynacji podatkowej, dotyczy tych wypadków, gdzie przepisy prawa wyznaczają termin na dokonanie określonej czynności, a termin ten nie został dochowany. Natomiast, jeżeli w przepisach prawa nie został określony termin na dokonanie określonej czynności, to trudno w takiej sytuacji mówić o uchybieniu terminowi. Nie jest bowiem możliwe wskazanie dnia, od którego strona uchybia temu terminowi.
Od powyższego rozstrzygnięcia A. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów procedury , a zwłaszcza:
1. art. 162 i 208 Ordynacji podatkowej na skutek błędnego uznania, że skoro "w przepisach celnych brak jest określenia terminu w którym powinien zostać złożony wniosek o udzielenie pozwolenia o dopuszczenie do obrotu towarów z końcowym przeznaczeniem", to nie jest możliwe wyznaczenie przez organ celny dodatkowego terminu na podstawie art. 162 ordynacji podatkowej do wykonania wymienionych czynności, lecz należy w takiej sytuacji umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 208 tej ordynacji,
2. art.121,122,125 i 139 Ordynacji podatkowej na skutek popełnienia przez organ celny rażących błędów i uchybień mających istotne znaczenie dała poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych na skutek: nie poinformowania strony skarżącej (ustnie lub pisemnie) w czasie zgłoszenia w dniu [...].06.2005r. do procedury dopuszczenia do obrotu towarów w postaci samolotu [...] o konieczności złożenia wraz ze zgłoszeniem celnym, stosownego pozwolenia na ostateczne przeznaczenie samolotu [...] oraz przewlekłego prowadzenia w tej sprawie postępowania celnego od [...].06.2005r.( które zgodnie z treścią art. 139 Ordynacji podatkowej powinno być zakończone w ciągu miesiąca).
Dyrektor Izby Celnej w W. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celny ( Dz.U. nr 68, poz. 622 ze zm.), ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.) oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla pojęcia czynności procesowej przez stroną (strony) lub uczestników postępowania. Instytucji tej nie można stosować do terminów materialnoprawnych, ma bowiem wyłącznie zastosowanie do terminów procesowych i to terminów dokonania czynności procesowych (np. terminu złożenia odwołania). Nie ma zatem w zakresie terminów procesowych zastosowania do terminów określających datę czynności (np. termin rozprawy). Zastosowanie instytucji przywrócenia terminu tylko do terminów procesowych podkreślił NSA m.in. w wyroku z 24.10.1994 r., SA/Ka 1230/94, z dnia 27.02.1998 r. I SA/Łd 1155/96 ( publ. LEX nr 32755 ) oraz z dnia 23.05.1995r. SA/Wr 2337/94 ( LEX nr 26916 )
Taki charakter - właśnie materialnoprawny, a nie procesowy ma wniosek złożony w trybie określonym w art. 292 ust.1-3 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady EWG nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993r. z późn. zm. , Polskie wydanie specjalne rozdz. 2 t. 6 ) . Jest warunkiem uzyskania uprawnienia materialnoprawnego - przyznania uprzywilejowanego traktowania taryfowego czyli jego złożenie wywołuje skutki materialnoprawne. Termin do jego złożenia nie jest ściśle określony - podkreślały organy celne obu instancji - zgłaszający winien go złożyć najpóźniej w chwili dokonywania zgłoszenia celnego , nie ma więc terminu początkowego, Jest to sposób określania terminu możliwy jedynie przy terminach materialnoprawnych, zaś całkowicie niemożliwy przy przywracanych terminach procesowych. Dlatego też Dyrektor Izby Celnej słusznie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe powołując się na treść art. 208 § 3 Ordynacji podatkowej.
Nietrafne są także zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, a w szczególności dotyczące przewlekłości postępowania. Zarzucanie organom celnym przewlekłości postępowania polega na niezrozumieniu przez skarżącego instytucji zgłoszenia celnego. Za prawidłowość danych podanych w zgłoszeniu celnym odpowiada zgłaszający ( art. 64 Wspólnotowego Kodeksu Celnego ). Z kolei zgodnie z postanowieniami art. 78 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być prowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Zgodnie zaś z art. 78 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego lub po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorą pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Powyższe czynności mogą być przeprowadzone przez organy celne w każdym czasie, a jedynym ograniczeniem są postanowienia art. 221 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, zgodnie z którym powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat od dnia powstania długu celnego oraz postanowienia art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca raku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Powyższe oznacza, że wbrew twierdzeniom skarżącego, postępowanie w sprawie nie toczy się od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego tj. od dnia [...] czerwca 2005r. , a zostało wszczęte postanowieniem z [...] lutego 2007r. w ramach którego A.D. złożył w dniu 16 marca 2007r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o nadanie ostatecznego przeznaczenia celnego, a który to został rozstrzygnięty postanowieniem z [...].04.2007r.
Z tych względów w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło