V SA/Wa 2423/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Krajewska (spr.) Sędziowie: WSA Sławomir Kozik WSA Arkadiusz Tomczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. oddala skargę. W dniu [...] września 2010 r. M. Ś. złożyła w Ś. Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Do wniosku Strona dołączyła między innymi pisemne oświadczenie z dnia [...] października 2010 r. o sposobie uzupełnienia wykształcenia oraz Plan Rozwoju Gospodarstwa (biznesplan), w których wskazała okres uzupełnienia wykształcenia od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] lipca 2013 r. Strona zobowiązała się podjąć naukę w Centrum Edukacji C. w B. na kierunku: architektura krajobrazu i uzyskać tytuł zawodowy: architekt krajobrazu. Do wniosku M.Ś. dołączyła również zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia z dnia [...] września 2010 r., z którego wynika, iż nie figuruje ona w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników. W dniu [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję, nr [...], o przyznaniu M. Ś. pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości [...] zł, z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, o czego się zobowiązała. Decyzję doręczono w dniu [...] stycznia 2014 r. W dniu [...] czerwca 2011 r., do Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek M. Ś. o płatność w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Pomoc została wypłacona w dniu [...] września 2011 r., na konto bankowe wskazane przez Stronę. W piśmie z dnia [...] października 2012 r. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR przypomniał M. Ś. o obowiązku przedłożenia m.in. dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. do dnia [...] marca 2014 r. Jednocześnie Dyrektor poinformował o sankcjach wynikających z niespełnienia tego wymogu. Pismo zostało doręczone Stronie w dniu [...] października 2012 r. W piśmie z dnia [....] marca 2014 r., nazwanym "odwołaniem", Strona przedstawiła wyjaśnienie nieuzupełnienia wykształcenia w ciągu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. M. Ś. wskazała, że jest uczennicą Zaocznej Policealnej Szkoły "C." w C., na kierunku: Technik Turystyki Wiejskiej. Edukację rozpoczęła we wrześniu 2012 r., ale ukończyła tylko pierwszy semestr wybranego kierunku, ponieważ nie był on kontynuowany ze względu na zbyt małą liczbę uczniów. We wrześniu 2013 r., po półrocznej przerwie, podjęła naukę na kierunku: Technik Turystyki Wiejskiej. W styczniu 2014 r. przystąpiła do egzaminu zawodowego. Jego wyniki zostaną ogłoszone w dniu [...] marca 2014 r. Strona podkreśliła, iż w województwie [...] istnieją trudności w znalezieniu szkoły o kierunku rolniczym. Do pisma dołączyła Zaświadczenie nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., wystawione przez Zaoczną Policealną Szkołę "C." w C., potwierdzające, że jest słuchaczką szkoły na kierunku Technik Turystyki Wiejskiej, na trzecim semestrze w roku szkolnym 2013/2014. W dniu [...] kwietnia 2014 r., do Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło ,,Świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie" M. Ś. wystawione przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w J. w dniu [...] marca 2014 r., w zakresie kwalifikacji: "Prowadzenie działalności turystycznej na obszarach wiejskich". Pismem z dnia [...] maja 2014 r., Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował Stronę, że z dniem [...] kwietna 2014 r. uległy zmianie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007-2013 (Dz. U. 2014, Nr 201, z późn. zm.), tak zwanego rozporządzenia wykonawczego. Według nowych uregulowań Strona może powołać się i wykazać wystąpienie okoliczności, które spowodowały nieuzupełnienie wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. M. Ś. została wezwana do potwierdzenia zgłaszanych okoliczności w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania pisma z dnia [...] maja 2014 r., które zostało jej doręczone w dniu [...] maja 2014 r. M. Ś. nie udzieliła odpowiedzi na pismo z dnia [...] maja 2014 r. W piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że Strona nie uzupełniła wykształcenia w terminie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i poinformował ją o możliwości dokonania dobrowolnego zwrotu nienależnie pobranych płatności w wysokości 100% wypłaconej kwoty pomocy tj. [...] zł. W dniu [...] grudnia 2014 r., Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR wystosował do M. Ś. zawiadomienie, nr [...], o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom". W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie, w dniu [...] grudnia 2014 r., Strona złożyła w Ś. Oddziale Regionalnym ARiMR pismo z dnia [...] grudnia 2014 r., nazwane "odwołaniem", do którego dołączyła kopie dokumentów dotyczących jej wykształcenia a złożonych już do organu w marcu i w kwietniu 2014 r. W dniu [...] grudnia 2014 r., Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o ustaleniu M. Ś. kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom", w wysokości [...] zł. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji, dołączając jeszcze raz kopię swojego pisma z dnia [...] marca 2014 r., nazwanego "odwołaniem". Pismem z dnia [...] marca 2015 r.. Prezes ARiMR wezwał M. Ś. do złożenia wyjaśnień, w tym do dostarczenia kopii świadectw potwierdzających ukończenie przez nią szkoły średniej, zasadniczej lub innych dokumentów potwierdzających posiadane wykształcenie oraz dowodów potwierdzających, że posiada ona co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie (w przypadku posiadania wykształcenia średniego innego niż rolnicze) lub co najmniej 5- letni staż pracy (w przypadku posiadania wykształcenia zasadniczego zawodowego innego niż rolnicze). W odpowiedzi na to wezwanie, w dniu [...] marca 2015 r., M. Ś. powtórnie przedłożyła kopię "Świadectwa potwierdzającego kwalifikację w zawodzie" z dnia [...] marca 2014 r. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z dnia [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji podkreślił, iż zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 6 oraz § 19 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego termin na uzupełnienie wykształcenia przez M. Ś. upływał z dniem [...] stycznia 2014 r. a termin na dostarczenie dokumentu potwierdzającego tę okoliczność upływał w dniu [...] marca 2014 r. Organ wskazał na fakt, iż składając wniosek o przyznanie pomocy M. Ś. zadeklarowała w biznesplanie oraz w oświadczeniu o sposobie uzupełnienia wykształcenia, że spełni wymagania w zakresie wykształcenia do dnia [...] lipca 2013 r. i uzyska tytuł zawodowy architekta krajobrazu w Centrum Edukacji C. w B. Odnosząc się do złożonego przez Stronę w dniu [...] kwietnia 2014 r. "Świadectwa potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie", wystawionego w dniu [...] marca 2014 r., zgodnie z którym M. Ś. zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie w zakresie prowadzenia działalności turystycznej na obszarach wiejskich, tj. kwalifikację wyodrębnioną w zawodzie: technik turystyki wiejskiej Prezes Agencji stwierdził, iż na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256 poz. 2572, z późn. zm.) świadectwo to potwierdza wykształcenie zawodowe a nie średnie rolnicze. Według Tabeli 1 zatytułowanej: "Wykaz kwalifikacji oraz ich powiązania z zawodami i efektami kształcenia uporządkowane narastająco według oznaczeń kwalifikacji w ramach danego obszaru kształcenia", umieszczonej w Załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach (Dz. U. z 2012 r. poz. 184), aby uzyskać tytuł: technik turystyki wiejskiej, należy posiadać kwalifikacje oznaczone symbolami T.7, tj. "Prowadzenie działalności turystycznej na obszarach wiejskich" oraz T.8, tj. "Prowadzenie gospodarstwa agroturystycznego". Strona przedłożyła dokument poświadczający uzyskanie pierwszej z tych kwalifikacji oraz zaświadczenie wskazujące, że szkołę policealną ukończy prawdopodobnie w 2015 r. Zgodnie ze "Szczegółowym wykazem kierunków studiów, zawodów i specjalności oraz tytułów kwalifikacyjnych w zakresie rolnictwa, a także rodzajów dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia wykonawczego, złożone przez Stronę "Świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie" nie jest dokumentem, który potwierdza uzupełnienie kwalifikacji zawodowych, odpowiadającym wymaganiom działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Organ wskazał, iż w myśl ust. 2 pkt 15 powołanego załącznika "technik turystyki wiejskiej" wymieniony został jedynie w wykazie zawodów i specjalności wykształcenia rolniczego średniego zawodowego. Tytuł ten M. Ś., jak zaznaczył Prezes Agencji, mógłby przysługiwać po ukończeniu nauki w szkole, zgodnie z Zaświadczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., wystawionym przez Zaoczną Policealną Szkołę "C." w C., w 2015 r. (tj. w rok po upływie terminu na uzupełnienie wykształcenia). Złożone przez Stronę świadectwo, potwierdza natomiast uzyskanie jednej z kwalifikacji w zawodzie, niezbędnej do uzyskania wymienionego tytułu: technika turystyki wiejskiej. Na podstawie oświadczenia złożonego przez Stronę we wniosku o przyznanie pomocy na dzień [...] stycznia 2011 r. tj. dzień wydania decyzji przez Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu pomocy, M. Ś. posiadała wykształcenie średnie niezwiązane z rolnictwem oraz nie posiadała 3-letniego stażu pracy w rolnictwie (zgodnie z dołączonym do wniosku zaświadczeniem z KRUS znak: [...]). W wymaganym okresie 3 lat od dnia odebrania tej decyzji tj. do dnia [...] stycznia 2014 r., nie uzupełniła wykształcenia. Uzupełniła wykształcenie jedynie do zasadniczego zawodowego w dniu [...] marca 20.1.4 r. (wg dokumentu: "Świadectwo potwierdzające kwalifikację w zawodzie") a chcąc uzyskać tytuł technika turystyki wiejskiej, spełniający wymagania działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", powinna podnieść wykształcenie do średniego rolniczego. Z akt sprawy wynika zatem jednoznacznie, że M. Ś. nie dopełniła warunków wskazanych w przepisach § 18 ust. 1 pkt 6 oraz § 19 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego. Prezes Agencji odnosząc się do unormowań unijnych wskazał, iż zgodnie z art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 2006 r., z późn. zm.), państwa członkowskie mogą uznać w szczególności, wymienione w przepisie kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez Beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym Beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności. Ponadto § 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wyszczególnia dodatkowe kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których zwrot pomocy nie jest wymagany, w tym w pkt 2: "niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6, jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6". W myśl § 22 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, dokumentami potwierdzającymi zaistnienie okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są w szczególności: 1) zaświadczenie wydane przez dyrektora szkoły lub zaświadczenie z uczelni o zakończeniu lub przewidywanym zakończeniu nauki i uzyskaniu świadectwa lub dyplomu; 2) kopia wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego wraz z potwierdzeniem jego złożenia; 3) kopia deklaracji dotyczącej przystąpienia do egzaminu zawodowego wraz z potwierdzeniem jej złożenia. W ocenie organu w sprawie M. Ś. nie wystąpiły żadne okoliczności wskazane w przywołanych przepisach prawa. W dniu [...] maja 2014 r., Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował Stronę, że z dniem [...] kwietna 2014 r. prawodawca rozszerzył katalog zdarzeń kwalifikowanych jako siła wyższa lub wyjątkowe okoliczności, w przypadku wystąpienia których, zwrot pomocy nie jest wymagany. Strona, została wezwana do ich potwierdzenia w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania tej informacji. W piśmie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR zostały wyszczególnione dokumenty potwierdzające zaistnienie okoliczności, zgodnie z § 22 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego. M. Ś. nie udzieliła odpowiedzi na wskazane pismo. Zdaniem Prezesa ARiMR, zgodnie z § 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, w przypadku M. Ś. nie można stwierdzić, że: 1) wystąpiły niezależne od beneficjenta okoliczności, wynikające z cyklu nauczania lub związane z terminem egzaminu zawodowego; 2) beneficjent podjął naukę w wybranej przez siebie szkole w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy; 3) strona złożyła dokumenty potwierdzające fakt złożenia przed stronę wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego oraz deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego wraz z potwierdzeniem jej złożenia. Na podstawie dokumentów złożonych przez Stronę w trakcie całego postępowania przed organem I instancji nie można uznać, że uzupełnienie wykształcenia nastąpiło nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego, tj. do dnia [...] października 2014 r. Zważywszy na wszystkie okoliczności w sprawie, organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR wyrażone w decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], iż w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do zastosowania § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, nakazującego zwrot 100 % kwoty pomocy za nieuzupełnienie wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. M. Ś. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2014 r. Zaskarżonej decyzji M. Ś. zarzuciła naruszenie: 1. przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. 2014.201) i zmieniającego je rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2014 roku (Dz. U. 2014.501) - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżąca nie zdobyła i nie wykazała w wyznaczonym terminie, że uzupełniła wykształcenie zgodnie z obowiązującymi przepisami, 2. art. 6 k.p.a. - poprzez wydanie obu decyzji w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. 2014.201) i zmieniającego je rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2014 r., 3. art. 7 k.p.a. - poprzez całkowite pominięcie słusznego interesu Skarżącej i zobowiązanie jej do zwrotu otrzymanych świadczeń, pomimo spełnienia wszelkich warunków pomocy przez Skarżącą, 4. art. 8 k.p.a. - poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie Skarżącej do władzy publicznej, 5. art. 107 k.p.a. - poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji w szczególności poprzez brak szczegółowego uzasadnienia dlaczego organ wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu w postaci dokumentów oraz wbrew obowiązującym przepisom uznał, że Skarżąca nie uzupełniła swojego wykształcenia w sposób w jaki była do tego zobowiązana, a także poprzez nienależyte uzasadnienie prawne decyzji, w tym w szczególności w zakresie w/w rozporządzeń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W związku z powyższym M. Ś. wniosła o uchylenie obu zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi M. Ś. zajęła stanowisko, iż wypełniła wszelkie obowiązki spoczywające na niej w związku z otrzymaniem pomocy finansowej. Przedłożyła uzyskane świadectwo oraz informowała organ o trudnościach ze znalezieniem odpowiedniej placówki kształcącej w kierunkach związanych z rolnictwem. Uchybienie terminowi było całkowicie od niej niezależne a żądanie organu, by po wejściu w życie rozporządzenia zmieniającego ponownie wykazywała znane mu już z jej pisma okoliczności uważa za irracjonalne i pozbawione sensu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zajmując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zatem zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Rozpatrując sprawę w powyższych granicach Sąd stwierdził, iż skarga M. Ś. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wskazuje, iż przywoływany przez organ § 18 ust. 1 pkt 6, oraz § 19 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zostały wprost przeniesione do "Pouczenia" zawartego i stanowiącego integralna część decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], przyznającej M. Ś. pomoc finansowa w wysokości [...] zł. Pkt 4 Pouczenia stanowi, iż w związku z przyznaniem pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" Beneficjentka była zobowiązania do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia niniejszej decyzji (j) zaś z pkt. 5 (f) wynikało zobowiązanie do przedłożenia Agencji dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Sąd podkreśla, iż powyższe zobowiązania Skarżącej oraz skutki ich niedopełnienia były jednoznacznie sformułowane w pkt. 6 pouczenia odwołującym się do § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW na lata 2007-2013. W "Oświadczeniu o sposobie uzupełnienia wykształcenia" z dnia [...] października 2010 r. Skarżąca, odwołując się do wymogów stawianych w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r., zobowiązała się do uzupełnienia wykształcenia w okresie od dnia [...] października 2012 r. do dnia [...] lipca 2013 r. poprzez podjęcie nauki w Centrum Edukacji Copernicus w B. na kierunku: architektura krajobrazu i uzyskanie tytułu zawodowego architekta krajobrazu. Nie można zatem przyjąć, iż Skarżąca nie miała pełnej świadomości skutków podjętych zobowiązań. Sąd podkreśla, iż w toku postępowania administracyjnego organ działał zgodnie z podstawowa zasadą nakazującą prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a. oraz realizował zawarty w art. 9 k.p.a obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; czuwał nad tym, aby Strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielał jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Znalazło to wyraz przede wszystkim w doręczeniu Stronie w dniu [...] października 2012 r. pisma Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] października 2012 r., w którym organ przypominał M. Ś. o obowiązku przedłożenia m.in. dokumentu potwierdzającego uzupełnienie przez nią wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, tj. do dnia [...] marca 2014 r. Jednocześnie Dyrektor poinformował o sankcjach wynikających z niespełnienia tego wymogu. Wobec nie wywiązania się przez Skarżącą do dnia [...] marca 2014 r. z omawianych zobowiązań Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował ją, pismem z dnia [...] maja 2014 r., że z dniem [...] kwietna 2014 r. uległy zmianie przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 i według nowych uregulowań Strona może powołać się i wykazać wystąpienie okoliczności, które spowodowały nieuzupełnienie wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. W piśmie tym M. Ś. została wprost wezwana do potwierdzenia zgłaszanych okoliczności usprawiedliwiających opóźnienie w realizacji zobowiązania -w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania pisma – poprzez złożenie (poza znajdującymi się już w piśmie z [...] marca 2014 r. jej oświadczeniami i wyjaśnieniami) dokumentów potwierdzających powoływane okoliczności i dokumentów potwierdzających zaistnienie tych okoliczności. Przykładowo wskazano, iż dokumentami takimi mogą być zaświadczenia wydawane przez dyrektora szkoły lub przez uczelnię. Jest bezsporne i przyznane przez Skarżącą, iż na doręczone jej w dniu [...] maja 2014 r. pismo z dnia [...] maja 2014 r. nie udzieliła żadnej odpowiedzi uważając (to stanowisko zaprezentowała w skardze), że przesłane przez nią do Agencji pismo z dnia [...] marca 2014 r., w którym wyjaśniła okoliczności przerwania nauki rozpoczętej we wrześniu 2012 r., wskazała na trudności ze znalezieniem innej szkoły oraz opisała swoją sytuację aktualną na datę [...] marca 2014 r. – powinny być dla organu wystarczające. Takie samo stanowisko Skarżąca zajmowała w odwołaniu z dnia [...] stycznia 2015 r. od decyzji organu I instancji wskazując na uzyskane w dniu [...] marca 2014 r. "Świadectwo potwierdzające kwalifikacje w zawodzie" oraz niejako "odsyłając" do pisma wyjaśniającego z dnia [...] marca 2014 r. Uzupełnienie materiału dowodowego o żądane przez organ dokumenty, które mogłyby przyczynić się do pozytywnego zastosowania wobec niej rozporządzenia zmieniającego z dnia [...] kwietnia 2014 r. Skarżąca uznała za nielogiczne. Sąd podkreśla, iż brak udowodnienia przez Skarżącą stosownymi dokumentami, że okoliczności podnoszone przez nią w "piśmie – odwołaniu" z [...] marca 2014 r. rzeczywiście miały miejsce - zasadnie został uznany przez organ za podstawę niezastosowania w stosunku do niej § 22 w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 18 kwietnia 2014 r.), stanowiącym m. innymi § 22. 1. Innymi, niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006, kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, są: 2) niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6, jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6. 2. Dokumentami potwierdzającymi zaistnienie okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są w szczególności: 1) zaświadczenie wydane przez dyrektora szkoły lub zaświadczenie z uczelni o zakończeniu lub przewidywanym zakończeniu nauki i uzyskaniu świadectwa lub dyplomu; 2) kopia wniosku o dopuszczenie do egzaminu eksternistycznego zawodowego wraz z potwierdzeniem jego złożenia; 3) kopia deklaracji dotyczącej przystąpienia do egzaminu zawodowego wraz z potwierdzeniem jej złożenia.". Wbrew wezwaniu przez organ Skarżąca nie przedstawiła przykładowo : - zaświadczenia o rozpoczęciu nauki we wrześniu 2012 r. i ukończeniu I semestru, - zaświadczenia placówki o nie zorganizowaniu nauki na II semestrze wobec braku zainteresowanych kontynuowaniem nauki, - zaświadczenia zawierającego listę szkół i uczelni w województwie [...] prowadzących naukę w kierunkach rolniczych. W konsekwencji przyjęcie przez organ, iż w sprawie spełniona została przesłanka do zastosowania wobec Strony sankcji z § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW na lata 2007-2013. – Sąd uznał za prawidłowe. Sąd podziela także stanowisko organu, iż złożone przez Stronę Świadectwo z dnia [...] marca 2014 r. potwierdza uzyskanie w toku nauki, w trakcie 3-ciego semestru, dopiero jednej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie : Technik turystyki wiejskiej. Dla wypełnienia podjętego zobowiązania w zakresie uzupełnienia wykształcenia M. Ś. powinna przedstawić, po pełnym cyklu nauki tj. 4-ech semestrach, świadectwo ukończenia Zaocznej Policealnej Szkoły "C". Ten brak nie został przez Skarżącą uzupełniony i w toku całego postępowania zajmowała stanowisko, iż ze zobowiązania nałożonego na nią w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w C. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], przyznającej pomoc finansowa w wysokości [...] zł. wywiązała się, a niedotrzymanie terminu skutecznie wyjaśniła w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie, zarzucanego organowi w skardze, naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. 2014.201) i zmieniającego je rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2014 roku (Dz. U. 2014.501) - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie. Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty dotyczące naruszenia przez organ wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej działał na podstawie przepisów prawa (art.6), w toku postępowania stał na straży praworządności podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela (art.7), prowadził postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8) a uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni spełnia wymogi art. 107 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę w całości oddalił.