V SA/Wa 2426/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na podmiot wykonujący przewóz drogowy V. Sp. z o.o. z siedzibą w B. karę pieniężną w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] grudnia 2009r. uzupełnionym w dniu [...] stycznia 2010r. V. Sp. z o.o. wniosła o rozłożenie na raty i umorzenie w części nałożonej kary pieniężnej, wskazując, iż zastosowane represje są niewspółmierne do winy. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku decyzją z dnia [...] maja 2010 r. o nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił umorzenia wnioskodawcy kary pieniężnej w części i jednocześnie rozłożył jej spłatę na raty. W uzasadnieniu organ wskazał, m.in., iż podniesione we wniosku okoliczności uprawdopodobniają zaistnienie przesłanek rozłożenia na raty, bowiem jednorazowa spłata całej kwoty w wysokości [...] zł mogłaby zagrozić stabilności finansowej prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Natomiast przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty: zaświadczenie o uzyskanych dochodach za rok 2007 oraz 2008, decyzje o czasowym wycofaniu pojazdów oraz nakazy zapłaty w postępowaniu upominawczym na rzecz przedsiębiorcy są niewystarczające do wystąpienia przesłanki do umorzenia nałożonej kary. Główny Inspektor Transportu Drogowego – orzekający w wyniku złożenia przez wnioskodawcę odwołania – decyzją z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części dotyczącej odmowy umorzenia części należności pieniężnej. Na powyższą decyzję organu odwoławczego w dniu [...] września 2010r. V. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie decyzji organu I instancji w części odmawiającej umorzenia części należności pieniężnej. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm. – dalej "k.p.a.") poprzez zaniechanie wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie przy wydawaniu decyzji właściwych przepisów, w szczególności art.42 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2005r. Nr 249, poz.2104 ze zm.), mających zastosowanie w sprawie na mocy art.115 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. z 2009r. Nr 157, poz.1241 ze zm.) W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie podniesienia wymaga, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Skarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w ramach tzw. uznania administracyjnego, co uzasadnia by w pierwszej kolejności dokonać oceny działań podejmowanych przez organ administracyjny w postępowaniu z wniosku skarżącego, jak również prawidłowości zastosowanych przepisów proceduralnych. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania jest – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. – tylko takie ich naruszenie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, a co więcej wpływ istotny. W ocenie Sądu stan faktyczny, na gruncie którego orzekały organy administracyjne, został ustalony w sprawie prawidłowo. Analiza akt postępowania nie potwierdza, aby zapadłe decyzje wydano w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, charakteryzującego się brakiem staranności, które miałoby w konsekwencji doprowadzić do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez błędną interpretację zebranych dowodów. Organ prowadzący postępowanie dopełnił powinności: tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena zebranych w sprawie dowodów, w tym analiza materiałów obrazujących sytuację materialną skarżącej, znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona zgodna z prawem. Argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego zauważyć należy, iż zgodnie z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji art. 42 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., Nr 249, poz. 2104 ze zm.) – należności pieniężne, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, przypadające państwowym jednostkom budżetowym, państwowym zakładom budżetowym, państwowym gospodarstwom pomocniczym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości lub w części, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty, z zastrzeżeniem ust. 7, gdy: 1) osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiła ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej wysokość 6.000 zł; 2) osoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 3) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; 4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż należności są nieściągalne. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z ww. przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Przepis art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych jest bowiem oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego" (posługuje się sformułowaniem "mogą być umarzane"), co oznacza, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który nawet w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 42 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy może, ale nie musi, umorzyć należności. Innymi słowy odmowa umorzenia należności nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (por. uchwała SN z 6 maja 2004 r., sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285; uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2737/06, LEX 302417). Mając na uwadze zarówno stan faktyczny jak i stan prawny niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż organ w postępowaniu administracyjnym słusznie uznał, iż nie zachodzi żadna z obligatoryjnych przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Jak wskazano powyżej organ administracyjny prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. W toku prowadzonego postępowania strona była wzywana do przedłożenia dokumentów potwierdzających okoliczność wystąpienia przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie. Z dokumentacji nadesłanej w odpowiedzi na wezwania organu wynika, że skarżąca w 2007r. uzyskała dochód w wysokości [...] zł, z kolei w roku podatkowym 2008r. strona uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Słusznie organy uznały, iż uzyskiwane dochody dają podstawę do stwierdzenia, iż skarżąca posiada środki pieniężne, które dają jej możliwość zaspokojenia istniejącej należności. Ponadto nadesłana przez skarżącą deklaracja dot. podatku od środków transportowych za 2010r. wraz z załącznikami oraz bilans sporządzony za lata 2007 i 2008, wskazują, że posiada liczne aktywa, w tym środki trwałe, takie jak budynki, lokale oraz liczne środki transportu. Na koniec 2008 roku aktywa wynosiły [...] zł. Orzekające w niniejszej sprawie organy miały więc podstawę do stwierdzenia, że posiadany przez spółkę majątek gwarantuje, że ewentualna egzekucja z jej majątku okaże się skuteczna. Na koniec Sąd zauważa, iż odmowa umorzenia należności pieniężnej nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej – zobowiązany może więc występować o umorzenie należności tak długo, jak długo należności te istnieją (por. wyrok NSA z 18 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 398-399/99, LEX nr 40399). Jakkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy o finansach publicznych. Wnioskodawca będzie musiał jednak wykazać, iż w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, które uzasadniają ponowne złożenie wniosku. Wskazać także należy, iż od 1 stycznia 2010 r. zaczęła obowiązywać ustawa o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. Nr 157, poz. 1240), która zastąpiła dotychczas obowiązującą ustawę z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2010r. przyjęły bardziej liberalne dla wnioskodawców kryteria do umorzenia wnioskowanych należności. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż organ II instancji konwalidował nieprawidłowe powołanie się przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na przepisy ustawy o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku