V SA/Wa 2426/12

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy M.M. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a podstawę jego miesięcznego utrzymania stanowi renta inwalidzka i emerytura w łącznej kwocie 2.900 zł. Na skarżącym ciąży obowiązek alimentacji w wysokości 1.976 zł. Wskazał ponadto, że w dniu [...] czerwca 2007 r. podpisał z żoną umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową. Skarżący jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Poza domem może poruszać się jedynie pod opieką innej osoby. Wskazał, że ponosi wysokie koszty leczenia i rehabilitacji i jest właścicielem samochodu osobowego F., rocznik [...], o wartości około 5.000 zł. Do wniosku skarżący załączył kopie legitymacji osoby niepełnosprawnej i kopie decyzji ZUS z [...] marca 2012 r. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów posiadanych przez Sąd. W odpowiedzi skarżący nadesłał do Sądu kserokopie zeznań podatkowych (PIT-37) za lata 2010 - 2011 i wyciągi z rachunków bankowych za wskazany w wezwaniu okres 3 miesięcy. Oświadczył, że mieszka w S. w mieszkaniu należącym do jego żony. Zajmuje tam pokój z prawem używania kuchni i łazienki. Skarżący opłaca abonament telewizyjny, wywóz śmieci, internet oraz energię elektryczną (w części). Nie korzysta z jakiejkolwiek pomocy rodziny, znajomych, opieki społecznej. W związku z wątpliwościami, które powstały po nadesłaniu dokumentów wskazanych w wezwaniu z 7 listopada 2012r., skarżący został ponownie wezwany do uzupełnienia złożonych dokumentów, poprzez przedstawienie odpisów ewentualnych umów (np. umowy zlecenia, umowy o dzieło, inne umowy) zawartych przez skarżącego w związku z działalnością wykonywaną osobiście, odpisu orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność, odpisu umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność majątkową małżonków, odpisu decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości opłacanego przez skarżącego, dokumentów potwierdzających ponoszenie przez skarżącego kosztów leczenia, w tym wydatków na leki i rehabilitację. Skarżący został również wezwany do wyjaśnienia, czy w związku z opłacaniem podatku od nieruchomości, jest właścicielem jakiejkolwiek nieruchomości, czy otrzymuje jakiekolwiek dochody w związku z posiadanym certyfikatem rzeczoznawcy samochodowego oraz wskazanie rodzaju działalności wykonywanej osobiście, z tytułu której uzyskiwał dochody w latach 2010-2011 i wyjaśnienie, czy nadal tę działalność prowadzi. Skarżący został wezwany również do wskazania, kto jest odbiorcą alimentów, na jakiej podstawie są one płacone oraz nadesłanie odpisu wyroku Sądu orzekającego alimenty. Powinien również wyjaśnić, jakie są związki finansowe z żoną, jeśli pomimo deklarowanej rozdzielności majątkowej małżonkowie wzajemnie przelewają środki pieniężne na swoje konta bankowe (zgodnie z przedstawionymi wyciągami bankowymi), czy skarżący posiada jakiekolwiek kolekcje (monety, książki, obrazy, inne przedmioty), a jeśli tak, jaka jest ich wartość oraz wyjaśnienie, co jest przedmiotem transakcji skarżącego ze S.N. oraz E.A. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie z 22 listopada 2012 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek należy mieć na uwadze zarówno wysokość kosztów sądowych od uiszczenia których jest uzależniona realizacja prawa skarżącego do Sądu, wysokość dochodów, posiadany majątek, jak również kwoty niezbędnych wydatków składających się na bieżące utrzymanie. Zwrócić uwagę należy, że w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i przedstawienia dokumentów potwierdzających wykazywane przez niego okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na pełną ocenę jego sytuacji majątkowej. Skarżący odpowiedział na wezwanie. Do Sądu wpłynęły między innymi wyciągi z rachunków bankowych skarżącego. W trakcie ich analizy pojawiły się jednak wątpliwości dotyczące prawdziwości i rzetelności składanych wyjaśnień. Z przedstawionych wyciągów wynika bowiem, że skarżący opłaca podatek od nieruchomości, pomimo że nie wskazał na formularzu PPF posiadania jakichkolwiek nieruchomości. Ponadto, pomimo deklarowanej przez skarżącego i podpisanej umowy o rozdzielności majątkowej, małżonkowie wzajemnie przelewają środki pieniężne na swoje konta bankowe. Nadesłane wyciągi wskazują również, że skarżący realizuje zakupy w S.N. Sp. z o.o., E.A., D.M. I. Sp. z o.o. W związku z powyższym skarżący został poproszony o wyjaśnienie, co jest przedmiotem realizowanych w każdym miesiącu transakcji i czy nabywane przedmioty posiadają wartość materialną (ewentualnie jaką). Następna kwestia wymagająca dodatkowych wyjaśnień była związana z faktem uiszczenia w dniu [...] września 2012 r. na rzecz Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego opłaty za wznowienie ważności certyfikatu. W związku z powyższym skarżący został wezwany do wyjaśnienia, czy otrzymuje jakiekolwiek dochody w związku z posiadanym certyfikatem rzeczoznawcy samochodowego. Ponadto w związku z wykazaniem w zeznaniach podatkowych za lata 2010 – 2011 dochodu z działalności wykonywanej osobiście, skarżący został wezwany do wyjaśnienia, jaką działalność w tym okresie prowadził i czy prowadzi ją nadal. Skarżący nie wyjaśnił również, kto jest odbiorcą płaconych alimentów oraz nie nadesłał odpisu wyroku Sądu orzekającego alimenty, podobnie jak nie nadesłał odpisu orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność oraz odpisu umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność majątkową. Skarżący nie wskazał również i nie udokumentował wysokości wydatków na jego bieżące utrzymanie, w tym na leczenie i rehabilitację. Podkreślić należy, że wszystkie dane, o które skarżący został poproszony w wezwaniach z 7 listopada 2012 r. i z 22 listopada 2012 r. są niezbędne do oceny, czy skarżący spełnia przesłankę do zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w wysokości 400 zł. Mając na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę prawidłowo (w pełni wykonane), uznać należy, że skarżący nie wykazał, iż ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Nieudzielenie pełnej odpowiedzi na postawione pytania (w formularzu i dodatkowych wezwaniach), uniemożliwia dokonanie oceny możliwości poniesienia przez skarżącego kosztów sądowych. Oświadczeniem o przedstawionej treści skarżący uniemożliwił porównanie wysokości kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym i jego możliwości płatniczych. Podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Niezależnie od nieudzielania wyjaśnień we wszystkich kwestiach wskazanych w wezwaniu i nieprzedstawienia dokumentów, o które skarżący był wzywany zauważyć należy, że skarżący nie jest pozbawiony dochodu, otrzymuje bowiem świadczenie emerytalne i rentowe. Ponadto, skarżący nie wyjaśnił jakiego rodzaju działalność gospodarczą wykonywał w latach poprzednich uzyskując z tego tytułu dochód oraz, czy nadal tę działalność wykonuje. Wskazał, że jego dochody są obciążone z tytułu świadczenia alimentacyjnego ([...] zł), ale nie wyjaśnił, kto jest odbiorcą alimentów oraz nie nadesłał odpisu wyroku Sądu orzekającego alimenty. W związku z pojawiającymi się wątpliwościami co do sytuacji rodzinnej, majątkowej oraz uzyskiwanych dochodów (nieusuniętymi pomimo dwukrotnego wezwania), nie jest możliwe dokonanie prawidłowej oceny, czy skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.