V SA/Wa 243/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. Z. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... listopada 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Wraz ze skargą na decyzję Rady do Spraw Uchodźców skarżący wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż nie posiada na terytorium RP gospodarstwa domowego, majątku, przedmiotów wartościowych oraz żadnych zasobów pieniężnych. Nie posiada również żadnych środków za granicą, ani nie ma jakichkolwiek składników majątkowych w kraju ojczystym. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż jego jedynym źródłem utrzymania na terytorium RP jest świadczenie pieniężne w wysokości około ... zł na pokrycie we własnym zakresie kosztów pobytu, które otrzymuje na podstawie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Świadczenie to ma charakter pomocy społecznej dla osób ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy. Poza ww. pomocą skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu wykonywania pracy. Skarżący wynajmuje miejsce w pokoju i płaci z tego tytułu ... zł włączając wszystkie wydatki związane z czynszem i kosztami utrzymania. Skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, jego miesięczne wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oszacował na kwotę ... zł. Jest to kwota pozostała mu z otrzymywanych świadczeń społecznych. Do oświadczenia skarżący załączył kopię ww. przekazów pieniężnych oraz decyzję o przyznaniu pomocy cudzoziemcowi. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 300 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Nadesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia potwierdzają, iż jedynym źródłem utrzymania cudzoziemca jest pomoc społeczna, której wysokość pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.