V SA/Wa 2430/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant - Beata Trawińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...].05.2005r Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania E. L. uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w przepisach ustawy z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. z 1996r Nr 87 poz. 395). W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, że Strona nie spełniła przesłanki z art.2 pkt 2 wskazanej wyżej ustawy, gdyż nie była deportowana na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. L. wskazał, że jego matka była wywieziona na roboty przymusowe do III Rzeszy we wrześniu 1941r, on urodził się w dniu [...] listopada 1944r w B. ([...]), a do okresu 6 miesięcy brakuje mu tylko 1-2 dni. Ponadto podniósł, że otrzymał świadczenie od F."[...]". Podkreślił, że jego zdaniem, należy do jego represji doliczyć represje jego matki w okresie ciąży. Decyzją z dnia [...].07.2005r Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego. Organ wskazał, że zgodnie z art.2 pkt 2 lit.a ustawy z dnia 31 maja 1996r represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939r., na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945. Strona rozpoczęła represję na deportacji od dnia [...].11.1944r (data urodzenia), a zakończyła w dniu [...].04.1945r, ponieważ zajęcie miejscowości D. pow. M. (tam przebywała) przez wojska koalicji antyhitlerowskiej nastąpiło właśnie w tym dniu. Datę końcową represji Prezes Urzędu ustalił na podstawie publikacji ,,United States Army in World War II. Special Studies. Chronology 1941/1945 pod redakcją Mary H.Williams, Washington 1960. Zatem, w ocenie Organu, represja Strony trwał krócej niż minimalny okres 6 miesięcy przewidziany w wymienionej wyżej ustawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. L. podniósł, że jego zdaniem do ustawowego okresu 6 miesięcy represji brakuje mu tylko 2 dni, kwestionował oparcie się przez Kierownika Urzędu przy ustalaniu końcowej daty represji na wymienionej przez Organ [...] publikacji, gdyż - jego zdaniem- datą końcową jest dzień zakończenia wojny, to jest 8 maja 1945r .Podkreślił , że samo wyzwolenie danego obszaru przez wojska koalicji antyhitlerowskiej nie dawało gwarancji bezpieczeństwa bez zakończenia wojny. Skarżący powołał się także na art.5 Kodeksu cywilnego, który, jego zdaniem ma tu zastosowanie. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że przysługuje mu uprawnienie do świadczenia pieniężnego z ustawy z dnia 23 lipca 1996r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że matka Skarżącego P. S. pracowała w gospodarstwie [...] D. w okresie od jesieni 1942r do maja 1945r. E. L. urodził się w B. ([...]) w dniu [...] listopada 1944r. Wyzwolenie miejscowości D. przez wojska koalicji antyhitlerowskiej nastąpiło 14 kwietnia 1945r. Nie ma podstaw, zdaniem Sądu, do podważenia tej daty wynikającej z poważnego źródła historycznego, jakim jest, "United States Army in World War II. Special Studies. Chronology 1941/1945-- pod redakcją Mary H.Williams, Washington 1960. Zatem Skarżący przebywał w D. i podlegał represji w rozumieniu ustawy z dnia 31 maja 1946r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę (Dz.U. z 1996r Nr 87 poz.395)- przez okres 5 miesięcy i 3 dni. Wymieniona ustawa wymaga, aby represja trwała przez okres co najmniej 6 miesięcy (art. 2 pkt 2) - wówczas możliwe jest przyznanie świadczenia pieniężnego. Ustawodawca nie przewidział możliwości zaliczenia okresu represji jakiej doznawała matka będąc w ciąży do okresu represji dziecka już po jego urodzeniu. Należy pamiętać, ze Ustawodawca w art. 8 Kodeksu cywilnego ( ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r z późn. zmianami) określił, że każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną, a więc ma właściwość polegającą na zdolności do tego, aby być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa cywilnego. Oznacza to, ze o nabyciu zdolności prawnej przez osobę fizyczną można mówić jedynie w przypadku urodzenia się dziecka żywego. Odnośnie zdolności prawnej dziecka poczętego, a jeszcze nieurodzonego (nasciturusa) stanowią wyraźne przepisy - art. 927 § 2 i art. 972 Kodeksu cywilnego, odnoszące się do dziedziczenia i zapisu. oraz art.446 1 Kodeksu cywilnego dotyczący naprawienia szkód doznanych przed urodzeniem. Należy więc uważać, ze są to wyraźnie określone przypadki, kiedy nasciturus ma zdolność prawną , będące wyjątkiem od generalnej zasady wynikającej z art. 8 Kodeksu cywilnego. W ustawie z dnia 31 marca 1996r jest wyraźny przepis wymagający aby deportacja trwała przez okres co najmniej 6 miesięcy i dotyczy on z pewnością osoby żyjącej. Przyjęcie koncepcji możliwości doliczania do tego okresu części lub całości życia prenatalnego dziecka poczętego prowadziłoby do sytuacji sprzecznej z duchem ustawy i nastręczało trudności w obliczaniu tego okresu. Gdyby bowiem na przykład przyjąć, że kobieta będąc w ciąży przebywała równo 6 miesięcy na deportacji, po czym została zwolniona, a dziecko urodziło się 2 miesiące później, należałoby badać, czy poród był przedwczesny czy też nie i czy na pewno nasciturus podlegał represji przez wymagany przez ustawę minimalny okres. Poza tym mogłoby się zdarzyć, że dziecko nienarodzone byłoby w korzystniejszej sytuacji niż faktycznie podlegająca represji jego matka. Zdaniem Sądu podstawą roszczenia określonego przez ustawę z dnia 31 maja 1996r o świadczeniu pieniężnym... nie może być norma społeczna ogólna wyrażona w art. 5 Kodeksu cywilnego, a jedynie jest nią wymieniona wyżej ustawa . Jednocześnie należy pamiętać, że F. ,, [...]" przyznając jednorazową pomoc finansową kierowała się odrębnymi przepisami, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270) należało oddalić skargę jako niezasadną.