V SA/Wa 2431/04
WyrokWSA w Warszawie2004-12-01
Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Beata Krajewska, Barbara Mleczko-Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zinterpretował przepisy ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy, odmawiając przyznania świadczenia z powodu braku deportacji poza terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r., pomimo istnienia przesłanek do uznania pobytu w obozie za represję?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że interpretacja organu dotycząca warunku deportacji poza granice Polski była zbyt wąska. Organ pominął możliwość uznania pobytu w obozie za represję w rozumieniu ustawy o kombatantach, mimo istnienia rozporządzenia Rady Ministrów wymieniającego takie miejsca. Konieczne było uzupełnienie materiału dowodowego w celu wyjaśnienia okoliczności pobytu w obozie.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego dla osób deportowanych do pracy przymusowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie spełnił warunku deportacji poza terytorium Polski w granicach sprzed 1 września 1939 r., a miejscowość, do której został wywieziony, znajdowała się na terytorium Polski. Skarżący podnosił, że przebywał w obozie w D. przed deportacją. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i postępowania przez organ.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, a także stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędziowie WSA - Beata Krajewska (spr.), - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. S. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił J. S. przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, iż J. S. nie spełnia, określonego w art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich/Dz. U. Nr 87, poz.395 ze zm./, warunku deportacji poza terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r.
Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2004 r. potwierdzając, iż miejscowość S., do której Strona była wywieziona wraz z rodziną do pracy przymusowej znajdowała się na terytorium Polski w jej granicach sprzed 1 września 1939 r. zaś obóz w D., w którym J. S. wraz z rodziną był przetrzymywany przez kilka miesięcy bezpośrednio przed deportacją do powiatu O., w dostępnym Urzędowi opracowaniu "Obozy Hitlerowskie na ziemiach polskich 1939 – 1945" PWN 1979 - nie figuruje.
W skardze z dnia 19 sierpnia 2004 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2004 r. oraz potwierdził pobyt w obozie w D. i wywiezienie do pracy przymusowej.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, nie kwestionując okoliczności faktycznych wskazywanych przez Stronę, wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zasadnie organ administracji przyjął, iż miejscowość S. powiat O. znajdowała się przed 1 września 1939 r. w granicach państwa polskiego, co stanowi przesłankę negatywną do przyznania Stronie świadczenia. Zgodnie jednak z art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy ... , w jej rozumieniu, deportacją obok wywiezienia do pracy poza granice Polski sprzed 1 września 1939 r. /pkt 2/ jest także osadzenie w obozach z przyczyn m.in. narodowościowych /pkt 1/.
J. S. w toku postępowania administracyjnego podawał, iż od początku października 1940 r. przez około 2 – 3 miesiące przebywał, oznaczony numerem, w obozie w D. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych okoliczności tych nie wyjaśniał przyjmując, za powołanym w uzasadnieniu decyzji opracowaniem poświęconym obozom hitlerowskim na ziemiach polskich w latach 1939 – 1945, że D. nie jest tam wymienione. Czyniąc te ustalenia organ pominął Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzane osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości /Dz.U. Nr 106, poz. 1154/. Paragraf 5 w pkt 1 lit. b tego rozporządzenia wymienia D. jako inne miejsce odosobnienia, które z mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. Nr 42, poz.371/2002/ jest miejscem, w którym przebywanie było represją w rozumieniu tej ustawy.
Powyższe okoliczności winny być przez organ, w sposób zgodny z art.77 § 1 kpa, rozpatrzone po uzupełnieniu materiału dowodowego w kierunku wyjaśnienia okoliczności związanych z pobytem J. S. w obozie w D.
Stwierdzając, iż w sprawie niniejszej Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dopuścił się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz.1270/ uchylił zaskarżoną decyzję. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania stanowi art. 200 powołanego prawa a stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku jej art. 152.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło