V SA/Wa 2432/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant ref. staż. - Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...], ustalił S.J. do zwrotu kwotę nienależnie pobranych za lata 2007 i 2008 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w wysokości 5.042,69 zł. W dniu [...] sierpnia 2010 r. do organu wpłynął wniosek S. J. o umorzenie nienależnie pobranych płatności ustalonych powyższą decyzją. Decyzją z dnia [...] września 2011 r., nr [...], Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił umorzenia powołując przepisy § 3 ust.1 pkt 5, § 4 ust.1, § 6 i § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadającym agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. 2010r., nr 258, poz. 1747). W uzasadnieniu organ wskazał, iż ustalona S.J. kwota przekracza 100 euro a równocześnie w sprawie nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. S.J. jest bowiem użytkownikiem gospodarstwa rolnego, z tytułu którego otrzymuje z Agencji dopłaty bezpośrednie i ONW. Pismem z dnia [...] października 2011 r. S.J. złożył odwołanie, po rozpoznaniu którego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie umorzenia. Organ II instancji uzupełnił materiał dowodowy w sprawie w postaci ustaleń wywiadu środowiskowego dotyczącego sytuacji bytowej Strony i wziął pod uwagę okoliczność, iż S. J. dokonał spłaty w wysokości 775 zł z tytułu należności ONW za 2008 r. Nie znajdując podstaw do umorzenia pozostałej do spłaty kwoty 4.200 zł, organ wskazał Stronie drogę ubiegania się o odroczenie spłaty w całości lub części albo o rozłożenie płatności na raty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 S.J. wnosił o ponowne przeanalizowanie jego sytuacji życiowej i finansowej. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 października 2012 r., sygn. 964/12, stwierdził nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. wskazując na fakt, iż decyzje przyznające płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego skierowane były do M.J. i to ona była Stroną w sprawie. Decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010 r. ustalająca S.J. do zwrotu kwotę nienależnie pobranych za lata 2007 i 2008 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - była nieprawidłowa, bowiem nie została skierowana do osoby będącej Stroną w sprawie a to stanowi przyczynę stwierdzenia nieważności takiej decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego. Tego stanowiska nie podzielił Naczelny Sąd Administracyjny, który po rozpoznaniu sprawy na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku WSA w Warszawie z dnia [...] października 2012 r., sygn. V SA/Wa 964/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Zdaniem NSA Sąd I instancji wadliwie zastosował art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, chociaż powinien rozpoznać skargę na decyzję wydaną w postępowaniu wszczętym wnioskiem S. J. o umorzenie należności ustalonych decyzją ostateczną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010 r. W zaleceniach dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie NSA wskazał, iż Sąd I instancji dokona oceny zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę i mając na uwadze treść art. 190 prawa o | |postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zważył co następuje: | |Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących Sądowi Administracyjnemu, tj. kontroli działalności | |administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona, zaskarżona decyzja nie| |narusza prawa. | |Stosownie do art. 209 ust.1 ustawy z dna 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych należności i wierzytelności przypadające agencjom | |płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej mogą być, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, umarzane w całości lub w części, a ich | |spłata odraczana lub rozkładana na raty. | |Szczegółowe zasady i tryb umarzania tych należności zostały określone w wydanym na podstawie art. 209 ust. 2 ustawy o finansach | |publicznych rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub | |rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Przypadki, w których może | |nastąpić umorzenie należności zostały wymienione w § 3 ust. 1 i w § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2010 r. | |Stosownie do § 3 ust.1 rozporządzenia Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i Prezes Agencji Rynku Rolnego, zwani | |dalej "prezesem agencji płatniczej", mogą z urzędu umarzać w całości lub w części należności z tytułu wypłaconych przez te agencje | |środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego | |Gwarancji oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, a także z | |tytułu zabezpieczeń i kar nieobjętych klasyfikacją budżetową Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu | |Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli wystąpi jedna z następujących przesłanek: | |1) należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego albo upadłościowego; | |2) dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiając ruchomości niepodlegające egzekucji na | |podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty | |stanowiącej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym umorzenie, ogłoszonego | |przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do celów naliczania | |odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych; | |3) dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by | |egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; | |4) kwota należności nie przekracza wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; | |5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji | |tej należności; | |6) postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. | |Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo przywołał przytoczone wyżej | |przepisy rozporządzenia oraz rozważył czy w sprawie nie zostały spełnione przesłanki, które umożliwiałyby umorzenie zadłużenia | |Wnioskodawcy. Organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy w zakresie mającym znaczenie dla rozpoznana wniosku Strony, | |tj. w oparciu o wyniki wywiadu środowiskowego przyjął, iż Skarżący jest użytkownikiem gospodarstwa rolnego, co stanowi jego źródło | |utrzymania. Pobiera zasiłek pielęgnacyjny, prowadzi punkt wymiany butli gazowych przynoszący znikomy dochód, posiada samochód F. z [...] | |r. W tych warunkach spłacił kwotę 775 zł z tytułu ustalonych do zwrotu należności. | |Prawidłowo również MRiRW wyjaśnił, że koszty dochodzenia i egzekucji należności określane są stosunkowo, proporcjonalnie do | |egzekwowanej kwoty i w rozpoznawanej sprawie są bardzo niewysokie, tak że brak jest podstaw do przyjęcia, że zachodzi uzasadnione | |przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności | |W oparciu o tak ustalony stan faktyczny MRiRW stwierdził, a Sąd to stanowisko podziela, że w sprawie nie zaszła przesłanka umorzenia | |określona w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. | |Pozostałe przesłanki umorzenia wymienione w § 3 ust.1 rozporządzenia nie mogły mieć w sprawie zastosowania. Dłużnik żyje, nie było w | |stosunku do niego prowadzone postępowanie egzekucyjne, likwidacyjne ani upadłościowe, kwota należności jest w sposób oczywisty większa | |niż koszty upomnienia. | |Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia prezes agencji płatniczej umarza z urzędu należności, o ile należność w ramach jednego programu | |pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z | |rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. Organ orzekający prawidłowo ustalił, że w sprawie brak podstaw do | |umorzenia zadłużenia w oparciu o tę przesłankę, ponieważ należność mogłaby być umorzona jeżeli wynosiłaby ok. 395 zł. | |Odnosząc się do argumentów Strony, tj. do trudnej sytuacji majątkowej i trudnej sytuacji zdrowotnej, Sąd wyjaśnia, że okoliczności te | |nie mogą być podstawą umorzenia posiadanego przez Skarżącego zadłużenia, ponieważ przepisy takiej możliwości nie przewidują. Względy | |społeczne albo gospodarcze oraz możliwości płatnicze dłużnika mogą być tylko, stosownie do § 7 rozporządzenia, podstawą odroczenia | |terminu spłaty należności lub rozłożenia jej na raty. | |Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi, oddalił skargę. |