V SA/Wa 2440/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi Gminnej Mleczarni w P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Gminnej Mleczarni w P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem złożonym dnia [...] grudnia 2009 r. w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa G. M. w P. sp. z o.o. wystąpiła o przyznanie pomocy w ramach działania 123 "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej". Ponieważ wniosek zawierał uchybienia strona została wezwana do złożenia wyjaśnień oraz uzupełnienia dokumentów i dnia [...] lutego 2010 r. złożyła wniosek poprawiony. Następnie ARiMR przystąpiła do ustalania czy wnioskodawca posiada status MŚP ( Mikro, Małe, Średnie Przedsiębiorstwo ). W tym celu ARiMR wystąpiła do Fundacji Rozwoju Regionu P., posiadającej w spółce G. M. w P. ponad 50% udziałów , z pytaniem czy Fundacja zalicza się do jednego z podmiotów wymienionych w art.3 ust.4 lit.a lub c Zalecenia Komisji 2003/361/WE. Agencja wystąpiła również do Urzędu Gminy P. z pytaniem o liczbę mieszkańców Gminy oraz jej roczny budżet, uzasadniając pytanie faktem posiadania przez Gminę "100% udziałów w Fundacji". Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Fundacja Rozwoju Regionalnego P. poinformowała Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, iż pomimo posiadania ponad 25% kapitału i głosów w G. M. w P. sp. z o.o., Fundacja nie angażuje się w żaden sposób w zarządzanie Spółką, posiada natomiast jednego przedstawiciela w Radzie Nadzorczej Spółki. Poinformowała również, że Fundacja nie jest organem publicznym, jest natomiast inwestorem instytucjonalnym, w tym funduszem rozwoju regionalnego w rozumieniu art.3 ust.2 pkt c Zalecenia Komisji 2003/361/WE. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. Wójt Gminy P. poinformował ARiMR, że liczba mieszkańców gminy według stanu na dzień 31 grudnia 2009 r. wynosiła [...] osób, a w 2009r.budżet gminy wyniósł: dochody - [...] zł, wydatki – [...] zł. Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała wnioskodawcę o odmowie przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w §2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z §2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia o pomoc może ubiegać się podmiot, który prowadzi przedsiębiorstwo określone w art. 28 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005". ARiMR stwierdziła, że G. M. w P. nie spełnia kryterium przedsiębiorstwa MŚP, ponieważ Fundacja Rozwoju Regionu P. posiada więcej niż 50% udziałów w kapitale zakładowym wnioskodawcy oraz ponad 50% głosów, założycielem i fundatorem Fundacji jest Gmina P., a zgodnie z art.3 ust.4 Zalecenia Komisji z dnia 6 maja 2003 r. (2003/361/WE) poza przypadkami określonymi w ust.2 tego artykułu przedsiębiorstwo nie może być uznane za małe lub średnie, jeżeli 25% lub więcej kapitału lub głosów jest kontrolowane bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie przez jeden lub kilka podmiotów publicznych. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. G. M. w P. sp. z o.o. wezwała Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na błędnym , w ocenie strony uznaniu, że Fundacja Rozwoju Regionu P. jest podmiotem publicznym. Pismem z dnia [...] września 2010 r. ARiMR poinformowała wnioskodawcę, że nie doszło do naruszenia prawa przez ARiMR, ponieważ G. M. w P. nie może zostać uznana za małe lub średnie przedsiębiorstwo, w świetle art.3 ust.4 ww. Zalecenia, z tego względu, że ponad 25% praw głosu w spółce kontrolują wspólnie pośrednio organy publiczne. Fundacja Rozwoju Regionu P. posiada ponad 96% udziałów w spółce. Zgodnie z §22 statutu Fundacji w skład rady Fundacji wchodzi 7 osób, w tym co najmniej 3 osoby są powoływane przez przedstawicieli organów państwowych. Do zakresu działania Rady Fundacji należy powoływanie i odwoływanie członków zarządu Spółki. Wobec powyższego organy publiczne posiadają w Spółce ponad 42 % głosów. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie ARiMR z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, wskazując, że jest ono wadliwe i narusza przepis §2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Podniosła, że Fundacja Rozwoju Regionu P. nie jest podmiotem publicznym kontrolującym Spółkę. Fundacja została powołana przez Gminę P., ale stanowi osobę prawną o samodzielnym charakterze nie będącą w strukturach systemu samorządowego. Żaden z organów Gminy P. nie posiada wpływu na funkcjonowanie Fundacji. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2011 r. skarżąca wskazała, że statut Fundacji został zmieniony . Podniosła również, że ani Gmina ani Wójt nie są organami Państwa w rozumieniu definicji Małych i Średnich Przedsiębiorstw zawartej w Zaleceniu Komisji 2003/361/WE, ponieważ gminy są organami samorządu terytorialnego i nie wykonują władzy państwa. W odpowiedzi na skargę Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Dokonując w niniejszej sprawie oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, Sąd nie będąc związany zarzutami skargi (art. 134 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa i winno zostać uchylone. Na wstępie należy wyjaśnić, że z przepisów krajowych do spraw związanych z przyznawaniem dofinansowania w ramach działania "zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" zastosowanie mają: - Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64,poz.427 ze zm.), zwana dalej "ustawą"; - Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.Nr 200, poz.1444 ze zm.), zwane dalej "rozporządzeniem". Z przepisów unijnych zastosowanie w sprawie ma przede wszystkim rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), zwane dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005" oraz zalecenie Komisji 2003/361/WE. Zgodnie z §2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia o pomoc może ubiegać się podmiot, który prowadzi przedsiębiorstwo określone w art. 28 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Artykuł 28 rozporządzenia 1698/2005 nosi tytuł "Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych". Ust. 3 tego przepisu stanowi między innymi, że wsparcie udzielane na mocy art.28 ust.1 ogranicza się do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE. Warunki do uznania bądź braku możliwości uznania przedsiębiorstwa za MŚP zostały sformułowane w załączniku do zalecenia Komisji 2003/361/WE. Art.3 ust.4 załącznika stanowi, że poza przypadkami określonymi w ust. 2 akapit drugi przedsiębiorstwo nie może być uznane za małe lub średnie przedsiębiorstwo, jeżeli 25 % lub więcej kapitału lub praw głosu jest kontrolowane bezpośrednio lub pośrednio, łącznie lub indywidualnie, przez jeden lub więcej organów publicznych. Natomiast ust.2 akapit 2 stanowi, że przedsiębiorstwo może zostać zakwalifikowane jako niezależne i w związku z tym niemające żadnych przedsiębiorstw partnerskich, jeśli ta wartość progowa wynosząca 25 % została osiągnięta lub przekroczona przez następujących inwestorów, pod warunkiem że inwestorzy ci nie są związani, w rozumieniu ust. 3, ani indywidualnie ani łącznie, z przedmiotowym przedsiębiorstwem: a) publiczne korporacje inwestycyjne, spółki kapitałowe podwyższonego ryzyka, osoby fizyczne lub grupy osób prowadzące regularną działalność inwestycyjną podwyższonego ryzyka, które inwestują kapitał własny w firmy nienotowane na giełdzie ("anioły biznesu"), pod warunkiem że cała kwota inwestycji tych aniołów biznesu w to samo przedsiębiorstwo nie przekroczy 1.250.000 EUR; b) szkoły wyższe lub niedziałające dla zysku lub przeznaczające zysk na cele statutowe ośrodki badawcze; c) inwestorzy instytucjonalni łącznie z regionalnymi funduszami rozwoju; d) autonomiczne władze lokalne z rocznym budżetem nieprzekraczającym 10 milionów EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej 5.000. Natomiast zgodnie z ust.3 powiązane przedsiębiorstwa , to przedsiębiorstwa, które mają którąkolwiek z następujących relacji ze sobą nawzajem: a) przedsiębiorstwo posiada większość praw głosu akcjonariuszy lub wspólników w innym przedsiębiorstwie; b) przedsiębiorstwo ma prawo powoływać odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa; c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo zgodnie z umową zawartą z tym przedsiębiorstwem lub postanowieniami zawartymi w jego akcie założycielskim; d) przedsiębiorstwo , które jest akcjonariuszem lub wspólnikiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi akcjonariuszami lub wspólnikami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu akcjonariuszy lub udziałowców w tym przedsiębiorstwie. Reasumując , przedsiębiorstwo może zostać uznane za niezależne nawet jeżeli 25% głosów lub kapitału zostanie przekroczone, jeżeli przekroczenie to dotyczy inwestorów wymienionych w ust.2 i jeżeli równocześnie udział głosów lub kapitału podmiotów publicznych nie przekroczy 50%. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy przedstawia się następująco: Skarżąca G. M. w P. jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, w której 1 911 udziałów o łącznej wartości [...] zł posiada Fundacja Rozwoju Regionu P. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi [...] zł (odpis z KRS). W związku z powyższym, co prawidłowo ustaliła ARiMR, Fundacja posiada ponad 96% udziałów w Spółce. Przyczyną uznania, że skarżąca Spółka nie spełnia wymogu bycia MŚP było przyjęcie przez ARiMR, że ponieważ Fundacja posiada więcej niż 50% udziałów w kapitale zakładowym skarżącej spółki oraz ponad 50% głosów, a założycielem Fundacji jest Gmina P., to ponad 25% głosów w Spółce kontrolują pośrednio organy publiczne. Przyjęcie, że z ww. powodów Spółka nie spełnia kryteriów bycia MŚP jest błędne. Z samego faktu, że założycielem Fundacji jest Gmina P. nie wynika jeszcze, że Fundacja jest podmiotem publicznym w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE. Fundator mógłby bowiem nie mieć żadnego wpływu na działalność i decyzje podejmowane przez Fundację. W rozpoznawanej sprawie należało zbadać wpływ organów publicznych na działania Fundacji, w tym na wykonywanie przez nią prawa głosu na zgromadzeniu wspólników skarżącej spółki. Zgodnie z §22 statutu Fundacji w skład Rady Fundacji wchodzi siedem osób powoływanych na okres 4 lat, przy czym po jednym członku Fundacji powołuje: a/Burmistrz Miasta i Gminy C., b/Burmistrz Miasta i Gminy D., c/Wójt Gminy P., d/Zarząd Fundacji Dom Seniora im. Sue Ryder w P., e/Zarząd Stowarzyszenia Oświatowo Wychowawczego w P., f/Zarząd Towarzystwa Przyjaciół P., g/Zarząd Stowarzyszenia Pomoc Niepełnosprawnym w O. Zgodnie z §26 statutu Rada Fundacji wybiera członków zarządu Fundacji. Jak wynika z powyższego zapisu trzech ( pkt a-c) na siedmiu członków Rady Fundacji jest powoływanych przez organy publiczne, co oznacza, że 42,85% praw głosu posiadają w Radzie Fundacji organy publiczne, co też prawidłowo ustaliła ARiMR w piśmie z dnia [...] września 2010 r. Do kompetencji Rady Fundacji należy powoływanie członków Zarządu Fundacji. Do Zarządu należy podejmowanie decyzji we wszystkich sprawach nie zastrzeżonych do kompetencji Rady Fundacji. Do Zarządu będzie też należało wykonywanie prawa głosu na zgromadzeniu wspólników spółki z o.o. G. M. w P. Powyższe ustalenia nakazują przyjąć, że organy publiczne mają pośrednio 42,85% głosów na zgromadzeniu wspólników spółki z o.o. G. M. w P. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że podmioty wymienione w ust.2 akapit 2 załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE, w tym wymienione pod lit.d autonomiczne władze lokalne o budżecie rocznym poniżej 10 mln. EUR i obejmujące zakresem działania mniej niż 5 000 mieszkańców mogą posiadać ponad 25% udziałów lub praw głosu w przedsiębiorstwie bez utraty przez to przedsiębiorstwo statusu MŚP, pod warunkiem, że nie są przedsiębiorstwami powiązanymi, tj. nie posiadają więcej niż 50% udziałów lub głosów. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego organy samorządu terytorialnego (stanowiące w świetle przepisów zalecenia Komisji 2003/361/WE organy publiczne) posiadają pośrednio 42,85% głosów na zgromadzeniu wspólników skarżącej Spółki, dlatego przed rozstrzygnięciem czy wnioskodawca G. S. M. w P. sp. z o.o. jest w rozumieniu ww. zalecenia Komisji 2003/361/WE MŚP należy ustalić, czy każdy z organów publicznych uprawnionych do powoływania członków Rady Fundacji (pkt a-c) spełnia lub nie warunki określone w art.3 ust.2 pkt d załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE. Rozpoznając sprawę ponownie Agencja restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokona ustaleń stanu faktycznego i jego oceny z uwzględnieniem przedstawionego wyżej stanowiska Sądu. Wobec złożenia przez skarżącą do akt sprawy zmienionego statutu Fundacji, organ orzekający ustali w jakiej dacie nastąpiła zmiana statutu polegająca na tym , że członkowie Rady Fundacji nie będą już powoływani przez Burmistrza Miasta i Gminy C. i Burmistrza Miasta i Gminy D. W związku z powyższym uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało dokonane z naruszeniem przepisu art.3 ust.2 4 załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE, Sąd na podstawie przepisu art. 145§1 pkt1a p.p.s.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie . O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.