V SA/Wa 2450/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-23
Skład orzekający: Andrzej Kania, Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, gdy beneficjent nie złożył wniosku o płatność w terminie z powodu oczekiwania na rozpatrzenie wniosku o zmianę założeń biznesplanu, a organ nie udzielił mu stosownych informacji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył obowiązek informacyjny wobec strony, wynikający z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, nie udzielając skarżącemu informacji o sposobie rozpatrzenia wniosku o zmianę założeń biznesplanu, co miało wpływ na jego dalsze działania i doprowadziło do niezłożenia wniosku o płatność w terminie. Brak tej informacji stanowił wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy.Stan faktyczny
Skarżący otrzymał decyzję o przyznaniu pomocy finansowej z zastrzeżeniem dopełnienia warunków. Następnie złożył wniosek o zmianę założeń biznesplanu, który nie został rozpatrzony przed upływem terminu na złożenie wniosku o płatność. Organ stwierdził wygaśnięcie decyzji o przyznaniu pomocy z powodu niezłożenia wniosku o płatność w terminie. Skarżący w skardze podniósł, że przyczyną niedopełnienia formalności był brak odpowiedzi z organu na jego wniosek o zmianę założeń biznesplanu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant ref. staż. - Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r., nr [...] znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] września 2011 r., wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania przez R.K. dalej: "skarżący", Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dalej "organ", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lipca 2011 r. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy z zastrzeżeniem dopełnienia warunków w tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom".
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Skarżący w dniu [...] września 2010 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Na podstawie przekazanych przez wnioskodawcę dokumentów stwierdzono, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie pomocy. Wobec powyższego Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., w której przyznał skarżącemu pomoc finansową w wysokości 75.000 zł w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków.
W dniu [...] lipca 2011 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej podnosząc w uzasadnieniu, iż strona nie złożyła w terminie 180 dni od daty doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. wniosku o płatność.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż niedopełnienie formalności spowodowane było oczekiwaniem na odpowiedź z ARiMR.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] września 2011 r., Prezes Agencji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Stwierdził, że zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 200, poz. 1443, z późn. zm.); dalej: "rozporządzenie" w przypadku niedopełnienia przez beneficjenta warunków, z zastrzeżeniem dopełnienia których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji, w drodze decyzji stwierdza wygaśnięcie tej decyzji. Wskazano, iż decyzja o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu pomocy jest wydawana również w przypadku gdy strona nie złoży wniosku o płatność w terminie określonym w § 16 ust. 1 rozporządzenia. płatności jest W przypadku wnioskodawcy ostateczny termin na złożenie wniosku o płatność upłynął w dniu 18 czerwca 2011 r. Strona nie złożyła w wymaganym terminie 180 dni od daty doręczenia decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. wniosku o płatność. Organ zaznaczył przy tym, iż termin 180 dni jest terminem prawa materialnego nie podlega przywróceniu.
W skardze z [...] października 2011 r. na decyzję z [...] września 2011 r. skarżący zauważył, że przyczyną nie złożenia dokumentów w terminie był brak odpowiedzi z M. Oddziału Regionalnego ARiMR na podanie z [...] marca 2011 r. o zatwierdzenie zmian w Planie Rozwoju Gospodarstwa, które warunkowały przejęcie gospodarstwa. Podkreślił, że nie mając odpowiedzi nie mógł dokonać przejęcia gospodarstwa i dopełnić dalszych warunków do złożenia wniosku o płatność.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną w myśl art. 134 p.p.s.a.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący nie złożył wniosku o płatność w terminie 180 dni od dnia doręczenia decyzji z [...] grudnia 2010 r. o przyznaniu pomocy. Należy wyjaśnić w powyższym kontekście, iż w dniu [...] marca 2011 r. wnioskodawca wystąpił do Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z wnioskiem o wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu, w tym również w zakresie powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym. Powyższy wniosek wpłynął do organu w terminie, który umożliwiał jego rozpatrzenie w terminach załatwienia sprawy wynikających z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". Wniosek skarżącego nie został jednak rozpatrzony przed upływem terminu złożenia wniosku o płatność.
Na marginesie zauważyć jedynie należy, iż w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy złożonych w roku 2011, zgodnie z § 21 ust. 6 rozporządzenia, wyrażenie zgody na zmianę założeń biznesplanu w zakresie powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym następuje w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Pomimo zwłoki w załatwieniu sprawy, która w przypadku wniosku skarżącego spowodowała brak możliwości realizacji założeń biznesplanu w zakresie planowanego rozwoju gospodarstwa, organ, wbrew normie wynikającej z art. 36 k.p.a., nie powiadomił strony o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, należy uznać, że brak informacji o sposobie rozpatrzenia wniosku o zmianę założeń biznesplanu, z uwagi na związane z tym następstwa dla toczącego się postępowania, skutkował naruszeniem obowiązku informacyjnego strony wynikającego z art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.), zgodnie z którym w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Powyższe uchybienie stanowi wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji administracyjnej formalnie nawet odpowiadającej prawu materialnemu. Ma to miejsce w szczególności wówczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że to właśnie błędna informacja lub jej brak spowodowały zachowanie strony przynoszące w rezultacie niekorzystne dla niej skutki. W orzecznictwie zwrócono uwagę, iż naruszenie zasady informowania strony przez organ administracji publicznej pozwala na uchylenie decyzji bez potrzeby mniej lub bardziej usilnego poszukiwania szczególnego przepisu, przeciw któremu wykroczyło działanie organu administracji (por. wyrok NSA z 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 41/10, orzeczenie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy skarżący żądał udzielenia mu stosownych informacji co do sposobu i formy podjęcia czynności w celu wypłaty płatności, a nie uzyskał w tym zakresie stosownej informacji, to organ uchybił art. 21 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy. Z wyjaśnień wnioskodawcy zawartych w odwołaniu wynika bowiem, iż jedyną informacją jaką uzyskał od organu była zapowiedź wyrażenia wkrótce zgody na zmianę założeń biznesplanu. Z informacji tej w żaden sposób nie wynikało jednak czy wnioskodawca nie dysponując zgodą organu będzie uprawniony do złożenia wniosku o płatność.
Należy wyjaśnić ponadto, iż zgodnie z § 16 ust. 2 rozporządzenia do wniosku o płatność dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja o przyznaniu pomocy – w przypadku, o którym mowa w § 15 ust. 3. Zgodnie z § 15 ust. 3 pkt 1 decyzję o przyznaniu pomocy wydaje się z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta, w terminie 180 dni od dnia doręczenia tej decyzji warunku nabycia lub wejścia w posiadanie gospodarstwa wskazanego w biznesplanie, spełniającego warunki, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i trzecie, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2. Nawet zatem przyjmując, wbrew twierdzeniom samego zainteresowanego, iż był on informowany przez organ o możliwości złożenia wniosku o przyznanie płatności bez czekania na odpowiedź w sprawie zmiany założeń biznesplanu (o czym świadczy treść, znajdującej się w aktach administracyjnych, notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu I instancji w dniu 3 sierpnia 2011 r.), to z uwagi na fakt, iż zmiana założeń biznesplanu dotyczyła również powierzchni użytków rolnych w gospodarstwie rolnym wskazanym w biznesplanie, należy uznać, że skarżącemu nie udzielono prawidłowej informacji w zakresie sposobu podjęcia czynności w celu wypłaty płatności.
Nie jest zatem uprawnione, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, stanowisko organu, iż podpisanie przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w którym znajduje się oświadczenie o znajomości zasad przyznawania i wypłaty pomocy warunków przyznania płatności, dowodzi, że był on świadomy ciążących na nim obowiązków w zakresie złożenia wniosku o płatność.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
-----------------------
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło