V SA/Wa 2450/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-12
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, które nastąpiło po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji, powinny być ustalane według przepisów dotychczasowych czy nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.?Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, które nastąpiło po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji (tj. po wydaniu wyroku), podlegają przepisom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., nawet jeśli postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Rozporządzenie to reguluje zasady ustalania wynagrodzenia adwokata z urzędu, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz za czynności w postępowaniu zażaleniowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi B. S. w postępowaniu ze skargi K. O. na postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2015 r. przyznano stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym, ustanawiając adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r. WSA w Warszawie oddalił skargę. Następnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz za postępowanie zażaleniowe dotyczące opłaty kancelaryjnej.Rozstrzygnięcie
Zasądzono ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata B. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 451,20 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. O. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... lutego 2015 r. Nr ... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną p o s t a n a w i a : zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata B. S., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 451,20 zł (czterysta pięćdziesiąt jeden złotych i dwadzieścia groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) oraz tytułem niezbędnych i udokumentowanych wydatków adwokata kwotę 8,40 zł (osiem złotych i czterdzieści groszy).
Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. O.
Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2016 r. wezwano skarżącą stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, sporządzony na wniosek pełnomocnika.
W dniu 11 marca 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej sporządził zażalenie na zarządzenie z dnia 3 lutego o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej oraz opinię o barku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, do której załączył potwierdzenia jej przesłania stronie skarżącej oraz Dziekanowi ORA w W..
Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.
Zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. uwzględniono zażalenie na zarządzenie z dnia 3 lutego 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej i uchylono to zarządzenie.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r. pełnomocnik wystąpił o zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.
Rozpoznając wnioski należało zważyć, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801; zwane dalej: "rozporządzeniem"). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 23, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
Wobec tego, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone w pierwszej instancji wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r., do rozpoznania wniosków pełnomocnika z dnia 11 marca 2016 r. oraz z dnia 19 kwietnia 2016 r. zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia. Chodzi bowiem o nieopłaconą pomoc prawną udzieloną przez pełnomocnika z urzędu po zakończeniu postępowania w pierwszej instancji (opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem).
Wnioski pełnomocnika są zasadne i podlegają uwzględnieniu.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata.
W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, opłata maksymalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Przedmiotem niniejszej sprawy było oddalenie skargi na czynność egzekucyjną, zatem zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzania, opłata maksymalna wynosi 480 zł.
Wobec tego, iż adwokat został ustanowiony w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, przyznać należało na jego rzecz wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 50% opłaty maksymalnej, tj. w wysokości 240 zł.
Z kolei w postępowaniu zażaleniowym opłata maksymalna wynosi – stosowanie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia – 240 zł.
Zasady ustalenia należnego w sprawie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, określone zostały w § 4 rozporządzenia. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Natomiast szczegółowe przesłanki, jakimi należy kierować się przy ustalaniu konkretnej opłaty, omówiono w ust. 2 tego przepisu.
Biorąc zatem pod uwagę wytyczne zawarte w § 4 ust. 2 rozporządzenia, należało mieć na względzie to, iż zażalenie złożone przez pełnomocnika było oczywiście zasadne, bowiem strona została uprzednio zwolniona w całości od kosztów sądowych, co skutkowało uwzględnieniem zażalenia przez sąd pierwszej instancji. W ocenie referendarza sądowego ustalając zatem opłatę za postępowanie zażaleniowe nie można było przyjąć stawki maksymalnej lecz należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia, tj. w wysokości 120 zł.
Reasumując stwierdzić należało, iż na wynagrodzenie adwokata ustanowionego w niniejszej sprawie z urzędu złożyły się następujące koszty: opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 240 zł oraz opłata w postępowaniu zażaleniowym w wysokości 120 zł. Łączna kwota należnego wynagrodzenia wyniosła zatem 360 zł.
Obliczone w ten sposób wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług, o czym stanowi § 4 ust. 3 rozporządzenia.
Ponadto wyznaczony w sprawie adwokat udokumentował swoje wydatki w postaci nadania dwóch przesyłek pocztowych obejmujących odpisy opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – każdy z wydatków po 4,20 zł (k. 78-79 akt sądowych) – które to wydatki zasądzono – stosowanie do § 2 pkt 2 rozporządzenia – jako koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały uiszczone w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło