V SA/Wa 2451/12

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2012 r. Nr... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem. Nie posiada żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Ze względu na stan zdrowia jest osobą trwale niezdolną do pracy. Jej jedynym źródłem utrzymania jest renta rolnicza w wysokości ... zł miesięcznie. Mąż skarżącej nie posiada zatrudnienia ani innego źródła dochodu. Skarżąca wraz z mężem korzysta z pomocy rodziny. Żyją w skromnych warunkach w mieszkaniu zaadaptowanym z pomieszczenia gospodarczego. Skarżąca posiada zadłużenie wobec ARiMR w kwocie ... zł. Miesięczne koszty utrzymania Skarżącej i jej męża wynoszą ... zł (zakup żywności, środków czystości i ubrań). W dodatkowym oświadczeniu Skarżąca wskazała, iż nie posiada żadnych nieruchomości, lokal w którym zamieszkuje wraz z mężem należy do Skarbu Państwa. Za 2011 r. Skarżąca otrzymała dopłaty do gruntów w wysokości ... zł. Mąż skarżącej, oprócz samochodu z ... r., na który otrzymał pieniądze od rodziców, nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżąca do 2006 r. prowadziła gospodarstwo ..., obecnie nie uzyskuje z niego żadnych dochodów, pozostały jej tylko dwa stare ..., które nawet nie nadają się do sprzedaży. Skarżąca uzyskuje pomoc finansową od rodziców, którą przeznacza na opłacenie energii elektrycznej – w 2012 r. pomoc wyniosła ... zł. Koszt utrzymania mieszkania to jedynie opłaty za energię elektryczną w wysokości ... zł rocznie. Mieszkanie jest opalane drewnem zbieranym z pola, woda z własnej studni wybudowanej jeszcze w ... r. Skarżąca nadesłała kopie rachunków za prąd oraz wyciągi z rachunku bankowego Skarżącej potwierdzające, iż nie posiada ona żadnych oszczędności pieniężnych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r. , poz. 270) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazane dochody rodziny z uwzględnieniem kosztów mieszkaniowych, żywienia i ubrania pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżącej i jej męża. Skarżąca nie jest w stanie poczynić z nich oszczędności na opłacenie kosztów sądowych. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem Skarżącej prawa do sądu należało uznać, iż zwolnienie od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie ... zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych jest uzasadnione. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.