V SA/Wa 2452/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-28

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, obejmująca niskie dochody z emerytury, utrzymanie bezrobotnego syna, spłatę długów spadkowych i kosztów remontu domu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że trudna sytuacja materialna skarżącej, wynikająca z niskich dochodów, konieczności utrzymania bezrobotnego syna, spłaty zobowiązań spadkowych i kosztów remontu domu, stanowi podstawę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oznacza to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 PPSA, zapewniając tym samym stronie prawo do sądu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wynikającą m.in. z niskiej emerytury, utrzymania bezrobotnego syna, spłaty długów spadkowych i kosztów remontu domu. Mimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji, sąd uznał przedstawione dowody za wystarczające do oceny sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, co obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T.P. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie: odmowa zawieszenia postępowania odwoławczego p o s t a n a w i a: - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj.: 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy T.P. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W obszernym uzasadnieniu wniosku skarżąca szczegółowo opisała swoją sytuację osobistą, rodzinną i finansową. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, użytkuje dom mieszkalny (około [...] m.kw.) po zmarłym synu, jej drugi syn – Z.P. - nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje dochodów. Podstawą utrzymania rodziny jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł. Skarżąca dziedziczy ½ udziału w spadku (w tym darowizna 5/16 udziału od syna Z.), ale nie osiąga ze spadków żadnych dochodów. Skarżąca utrzymuje bezrobotnego syna. Wymieniła zobowiązania finansowe, którymi jest obciążona oraz wydatki, które ponosi. Skarżąca wskazała, że spłaca długi spadkowe, z tytułu zaciągniętych przez zmarłego syna pożyczek oraz nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Z powodu trudnej sytuacji finansowej spłata zaległych składek została rozłożona na raty, podobnie jak spłata zasądzonych kosztów sądowych. Ponadto skarżąca ponosi koszty utrzymania odziedziczonego domu, w tym koszty jego remontu. (wymiana okien, malowanie, remont centralnego ogrzewania). Skarżąca do kosztów bieżącego utrzymania zaliczyła wydatki na leki, koszty dojazdów do przychodni lekarskich, energie elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek zakup opału na zimę. Pozostała kwota wystarcza jedynie na zakup żywności oraz niezbędnych środków czystości. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie lekarskie, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w K. stwierdzające, że Z.P.jest zarejestrowaną osobą bezrobotna i pobierał czterokrotnie stypendium przeznaczeniem na szkolenia, kserokopie wyroków sądowych, decyzji w sprawie wymiaru emerytury oraz w prawie udzielenia ulg w spłacie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, kserokopie faktur i rachunków (wydatki na remont domu, wydatki na media) oraz kserokopie dowodów spłaty zaległych składek ubezpieczeniowych, kredytu i kosztów sądowych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 22 listopada 2012 r. wezwano skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Odpowiadając na wezwanie skarżąca przedstawiła kserokopię umowy kredytowej, postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, zeznania podatkowe PIT-40 za lata 2010-2011. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada rachunków bankowych, lokat i kont dewizowych, środki pieniężne na przeprowadzenie remontu domu uzyskała z kredytu bankowego oraz pożyczyła od rodziny. Powtórzyła, że jedynym źródłem utrzymania jest emerytura rolnicza, jej syn jest osobą bezrobotną i nie może znaleźć pracy, pomimo że aktywnie jej szuka. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej "p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności oraz złożone oświadczenia dotyczące posiadanego majątku oraz uzyskiwanych dochodów należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącej jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (w całości). Wysokość dochodów dwuosobowego gospodarstwa domowego (zgodnie z załączoną decyzją w sprawie wymiaru emerytury – [...] zł ) - z uwzględnieniem wskazanych we wniosku kosztów utrzymania oraz zobowiązań finansowych skarżącej pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny składającej się z dwóch osób. Skarżąca ponosi koszty leczenia, spłaca zaległe składki na ubezpieczenie społeczne rolników, koszty sądowe oraz utrzymuje bezrobotnego Syna. Nie posiada również majątku oraz oszczędności pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na koszty postępowania sądowego. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącej prawa do sądu należało uznać, iż zarówno udział adwokata w sprawie jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło