V SA/Wa 246/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-19
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Andrzej Kania, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doszło do naruszenia przepisów prawa przy wydaniu decyzji zobowiązującej beneficjenta do zwrotu dofinansowania ze środków unijnych z powodu niezrealizowania projektu zgodnie z umową i dokumentacją aplikacyjną, w szczególności w zakresie stworzenia systemu B2B?Ratio decidendi
Sąd uznał, że beneficjent nie zrealizował celu projektu polegającego na stworzeniu systemu B2B, a zamiast tego stworzył system o charakterze B2C, co stanowiło naruszenie umowy o dofinansowanie i podstawę do żądania zwrotu środków. Sąd stwierdził również, że doszło do naruszenia zasad racjonalnej gospodarki finansowej oraz uczciwej konkurencji przy wyborze wykonawców, co dodatkowo uzasadniało zwrot dofinansowania.Stan faktyczny
Beneficjent podpisał umowę o dofinansowanie na realizację projektu polegającego na stworzeniu systemu B2B. Kontrola wykazała, że system nie spełniał wymogów systemu B2B, a jego architektura miała charakter B2C. Dodatkowo stwierdzono przeszacowanie wartości systemu i nieracjonalne wydatki, a także powiązania osobowe między beneficjentem a wykonawcami. Decyzją organu I instancji zobowiązano beneficjenta do zwrotu dofinansowania. Minister Rozwoju i Finansów uchylił decyzję w części dotyczącej odsetek, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. Beneficjent złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, ustawy o finansach publicznych oraz rozporządzeń dotyczących funduszy unijnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) listopada 2016 r., nr (...) w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych wraz z odsetkami oddala skargę.
Przedmiotem skargi S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z [...] listopada 2016 r. nr [...] uchylająca decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z [...] maja 2016 r., znak: [...] zobowiązującej do zwrotu środków, pochodzących z umowy o dofinansowanie nr [...] na realizację projektu pn. "[...] ", w wysokości 745.256,65 zł wraz z odsetkami, w części dotyczącej określenia okresów, za jakie powinny zostać naliczone odsetki i w tym zakresie orzekająca co do istoty oraz utrzymująca ww. decyzję w pozostałym zakresie.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
S. S. prowadzący działalność pod nazwą [...] (zwany dalej Skarżącym, Beneficjentem) podpisał z Polską Agencją Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (zwana dalej PARP) umowę o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na realizację projektu pn.: "[...]".
[...] maja 2012 r., [...] Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o., która pełni funkcję Regionalnej Instytucji Finansującej, dalej: "RIF", przeprowadziła kontrolę u Beneficjenta, której zakres obejmował weryfikację poniesionych przez Beneficjenta wydatków, sprawdzenie, czy towary i usługi zostały rzeczywiście dostarczone oraz, czy zadeklarowane wydatki zostały rzeczywiście poniesione zgodnie z umową o dofinansowanie, sprawdzenie spójności informacji zawartych we wnioskach o płatność i sprawozdaniach ze stanem faktycznym oraz weryfikację zgodności poniesionych wydatków z prawem wspólnotowym i krajowym, w tym z wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków, a także potwierdzenie, czy Beneficjent (który nie był zobowiązany do stosowania ustawy prawo zamówień publicznych) dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty z zachowaniem zasad przejrzystości, uczciwej konkurencji i równości oferentów. Zakres przedmiotowej kontroli nie obejmował natomiast informatycznej weryfikacji stworzonego przez Beneficjenta systemu informatycznego, w tym sprawdzenia, czy system wykonany został zgodnie z założeniami wynikającymi z dokumentacji aplikacyjnej. Kontrola przeprowadzona przez RIF [...] maja 2012 r. zakończyła się ostatecznie wynikiem pozytywnym. Beneficjent podpisał Informację pokontrolną [...] czerwca 2012 r.
Z uwagi na fakt, że w projekcie Beneficjenta, jako jednostka nadrzędna, została wskazana [...] Sp. z o.o., dalej: "[...] Sp. z o.o.", z którą Beneficjent zamierzał realizować swój projekt i integrować system B2B, a która sama także złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach działania 8.2 POIG, lecz z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości umowa o dofinansowanie zawarta z [...] Sp. z o.o. została przez PARP rozwiązana, PARP stwierdziła, iż powyższe okoliczności mogą rzutować na realizację projektu przez Beneficjenta. W związku z tym, PARP zdecydowała o dokonaniu oceny systemu informatycznego stworzonego przez Beneficjenta sprawdzenia, czy Beneficjent osiągnął założone cele projektu oraz utrzymał trwałość efektów realizacji projektu, czy system informatyczny stworzony przez Beneficjenta spełnia cechy systemu B2B oraz, czy wykonany został zgodnie z opisem określonym we wniosku o dofinansowanie z zachowaniem zasad wskazanych w umowie o dofinansowanie.
W tym celu organ powołał eksperta W. C., biegłego sądowego z zakresu informatyki i teleinformatyki przy Sądzie Okręgowym w [...], dalej: "ekspert - biegły sądowy", w celu uzyskania opinii na temat projektu realizowanego przez Beneficjenta.
Z przeprowadzonej weryfikacji systemu informatycznego ekspert - biegły sądowy sporządził pisemną opinię z [...] grudnia 2014 r., w której stwierdził, że projekt nie został zrealizowany w sposób zgodny z umową o dofinansowanie oraz dokumentacją aplikacyjną. Przede wszystkim ekspert ustalił, że stworzony przez Beneficjenta system informatyczny nie spełnia wymagań przewidzianych dla systemu B2B. Nadto, wymiana danych w systemie następuje w sposób całkowicie odmienny od opisanego we wniosku o dofinansowanie, a zaimplementowana architektura logiczna jest sprzeczna z dokumentacją aplikacyjną. Dodatkowo, w sporządzonej opinii ekspert - biegły sądowy stwierdził także znaczące przeszacowania wartości stworzonego w ramach projektu systemu informatycznego oraz związanej z nim dokumentacji w stosunku do dofinansowania otrzymanego na ten cel.
W związku z powyższym organ wezwał Skarżącego do zwrotu dofinasowania.
W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nie zgodził się z ustaleniami organu i przedstawił swoje stanowisko oraz dokonał wyjaśnień, co do stworzonego systemu informatycznego, a także przedstawił zarzuty co do bezstronności biegłego Podniósł również, ze biegły wypowiedział się w kwestiach wykraczających poza jego kompetencje (kwestia korzystania z modułów programu oraz wyceny systemu).
W związku z merytorycznymi uwagami Strony w zakresie funkcjonowania systemu informatycznego, Organ I instancji zwrócił się do eksperta - biegłego sądowego, który sporządził opinię z [...] grudnia 2014 r., o odniesienie się do wyjaśnień Strony. Jednakże, po zapoznaniu się z argumentami Beneficjenta, ekspert - biegły sądowy podtrzymał ustalenia przedstawione w opinii z [...] grudnia 2014 r. (zob. pismo eksperta - biegłego sądowego z [...] lutego 2016 r.).
Jednocześnie, przychylając się do wniosku Strony o przeprowadzenie dowodu z opinii innego eksperta w zakresie informatyki i teleinformatyki, PARP powołała kolejnego eksperta z zakresu informatyki i teleinformatyki, tj. dr. inż. M. K., dalej: "ekspert". Powołany ekspert, [...] marca 2016 r., wydał w sprawie opinię, w której potwierdził ustalenia eksperta - biegłego sądowego w zakresie niespełniania przez system Beneficjenta wymagań systemu B2B oraz, że stworzona przez niego architektura ma zdecydowanie charakter systemu B2C, a także wyraził stanowisko na temat wymiany danych oraz wyceny systemu Beneficjenta metodą COCOMO II.
W związku z powyższym decyzją z [...] maja 2016 r., znak: [...] Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości zobowiązała Skarżącego do zwrotu kwoty dofinasowania w kwocie 745.256,65 zł.
Skarżący odwołał się od powyższej decyzji.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] listopada 2016 r. Minister Rozwoju i Finansów uchylił decyzje organu I instancji w części dotyczącej dotyczącej określenia okresów, za jakie powinny zostać naliczone odsetki i w tym zakresie orzekł co do istoty oraz utrzymał ww. decyzję w pozostałym zakresie.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszym przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 207 ust. 1 ufp, bowiem doszło do wykorzystania przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem (art. 207 ust. 1 pkt 1 ufp), a także z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp (art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp). Z akt sprawy wynika bowiem, że Beneficjent nie zrealizował projektu w sposób zgodny z umową o dofinansowanie i dokumentacją aplikacyjną, bowiem stworzony przez niego system informatyczny nie jest systemem B2B, lecz jest charakterystyczny dla systemów B2C. Wskutek tego, Beneficjent nie zrealizował celu projektu, jakim było stworzenie platformy B2B dla [...], co doprowadziło do naruszenia § 3 ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 umowy o dofinansowanie. Nadto, wskutek stworzenia systemu informatycznego, który nie posiada cech systemu B2B, Beneficjent naruszył również § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie, bowiem nie osiągnął zakładanych w projekcie wskaźników (Beneficjent obowiązany był m.in. wdrożyć system B2B, czego jednak nie zrealizował). Realizując projekt, Beneficjent dopuścił się także nieracjonalnego i ekonomicznie nieuzasadnionego ponoszenia wydatków [m.in. zakup usługi doradczej od [...] Sp. z o.o. (usługa dotycząca reinżynieringu procesów biznesowych), zakup modułów, które nie są wykorzystywane i uzasadnione], co doprowadziło do naruszenia przez Beneficjenta § 6 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 umowy o dofinansowanie. Co więcej, w niniejszym przypadku doszło do znaczącego przeszacowania wartości stworzonego w ramach projektu systemu informatycznego oraz związanej z nim dokumentacji w stosunku do wartości otrzymanego przez Beneficjenta na ten cel dofinansowania, co stanowi o naruszeniu przez niego § 6 ust. 1 umowy o dofinansowanie. Dodatkowo, dokonując zakupów w ramach projektu, wskutek stwierdzenia powiązań osobowych łączących Beneficjenta oraz wybranych w postępowaniach ofertowych wykonawców - [...] Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. Sp. k., Beneficjent doprowadził do naruszenia zasady uczciwej konkurencji oraz zaniechania wypełnienia obowiązku dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji jakiegokolwiek podmiotu objętego umową o dofinansowanie w związku z jej realizacją, do czego był zobowiązany na podstawie § 12 ust. 2 umowy o dofinansowanie. W świetle tychże ustaleń, bezsprzeczne jest stwierdzenie zaistnienia w sprawie przesłanki wykorzystania przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem (nie został osiągnięty przez Beneficjenta cel projektu), a także przesłanki wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp (Beneficjent naruszył postanowienia umowy o dofinansowanie, wskazane w niniejszej decyzji), co uzasadnia dochodzenie od Beneficjenta, w trybie art. 207 ufp, zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. S. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77, art. 80 KPA, polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzeniu wszystkich jej istotnych okoliczności oraz nieuwzględnieniu w toku postępowania słusznego interesu Beneficjenta,
2. art. 15 KPA wyrażające się w bezkrytycznym przyjęciu przez organ II instancji ustaleń organu I instancji i zaniechanie dokonania własnych ustaleń,
3. art. 84 § 2 KPA w zw. z art. 24 KPA, poprzez zaniechanie wyłączenia ekspertów wyznaczonych przez organ I instancji, pomimo wystąpienia ku temu przesłanek,
4. art. 10 § 1 KPA. w zw. z art. 79 § 1 i 2 KPA. w zw. z art. 9 KPA. w zw. z art. 7 KPA. w zw. z art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 138 § 2 KPA poprzez utrzymanie przez Ministra w mocy decyzji Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] maja 2016 roku [...], podczas gdy została wydana ona z uchybieniem przepisów obowiązującego prawa,
5. art. 207 ust. 1 Ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm.) (dalej "ufp") polegające na błędnej jego wykładni, prowadzącej do nietrafnego przyjęcia, że środki finansowe wypłacone Beneficjentowi w ramach realizacji projektu zostały wykorzystane przez niego niezgodnie z przeznaczeniem oraz na utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej zwrot wypłaconych Beneficjentowi środków, pomimo braku podstaw do dochodzenia ich zwrotu od Beneficjenta;
6. art. 184 ufp, polegające na błędnej jego wykładni, skutkującej nietrafnym przyjęciem, że Beneficjent naruszył procedury wykorzystania środków finansowych, określone w zawartej pomiędzy Beneficjentem a PARP umową o dofinansowanie;
7. art. 2 pkt. 7 Rozporządzenia Rady WE nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r, ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 126-/1999, przez błędną jego wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że Beneficjent dopuścił się naruszenia przepisu prawa na szkodę budżetu Unii Europejskiej, podczas gdy do nieprawidłowości w rozumieniu ww. przepisu może dojść wyłącznie w sytuacji naruszenia konkretnego przepisu prawa wspólnotowego, przy jednoczesnym spowodowaniu skutku w postaci szkody w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego;
8. § 3 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 roku w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (dalej "Rozporządzenie"), polegające na jego błędnej wykładni, prowadzącej do nietrafnego przyjęcia, że projekt stworzony przez Beneficjenta nie spełnia cech systemu Business to Business (dalej "B2B"), pomimo niewykazania na czym polega niezgodność wytworzonego przez Beneficjenta systemu z prawną definicją systemu B2B;
9. § 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia, przez błędną jego wykładnię prowadzącą do nietrafnego przyjęcia, że wsparcie zostało udzielone niezgodnie z przeznaczeniem środków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, pomimo, że zgodnie z tym zapisem dofinansowanie ze środków unijnych może zostać udzielone na realizację projektów o charakterze technicznym, informatycznym i organizacyjnym, które prowadzą do realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej, a taki właśnie cel został zrealizowany przez Beneficjenta;
W odpowiedzi na skargę organ potrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym
w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1368 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.".
Skarga nie jest zasadna.
W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 Ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm.) (dalej "ufp").
Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Jak wskazuje się w judykaturze, wykorzystaniem środków niezgodnie z przeznaczeniem jest zapłata za zrealizowane zadania inne niż te, na które środki przyznano, czyli sfinansowanie zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki przekazano, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Termin "przeznaczenie" oznacza określenie, któremu ma służyć dana rzecz, przekazanie dla kogoś, na czyjś użytek, zastosowanie (zob. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lutego 2015 r. IIl SA/Wr 886/14).
Wskazać należy, że Skarżący jednoznacznie wskazał, iż zrealizuje projekt zakładający stworzenie platformy B2B.
Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organy obu instancji stanu faktycznego opartego o postępowanie dowodowe, w tym w szczególności o opinie ekspertów, Skarżący nie zrealizował celu projektu, gdyż stworzony przez niego system nie jest systemem B2B, lecz nosi znamiona systemu B2C. Powyższe potwierdza również opinia z [...] grudnia 2014 r., w której ekspert - biegły sądowy stwierdził m. in., że wymiana danych w systemie stworzonym przez Skarżącego odbywa się w sposób odmienny niż wskazano w dokumentacji aplikacyjnej.
Wyjaśnić należy, iż Skarżący założył, że każdy z partnerów posiada własną bazę danych i własny system CRM, zaś stworzony system informatyczny będzie integrował te systemy. Natomiast ocena systemu Skarżącego wykazała, że każdy z partnerów za pośrednictwem przeglądarki internetowej łączy się do jednej, wspólnej bazy należącej do Beneficjenta. Dodatkowo, replikacja danych w systemie jest procesem powielania danych np. z jednego serwera na drugi, zaś system B2B powinien realizować procesy wymiany danych pomiędzy przedsiębiorcami. W kwestii niespełniania przez stworzony przez Skarżącego system cech systemu B2B wypowiedział się także drugi ekspert w opinii z [...] marca 2016 r., który podkreślił, że Skarżący stworzył system, który jedynie powiela dane (replikuje). Tymczasem podstawą systemu B2B jest przepływ danych pomiędzy różnymi systemami partnerów. W opinii eksperta replikacja nie może być w żadnej mierze' podstawą przepływu danych w systemie B2B. Replikację najczęściej wykorzystuje się archiwizacji systemu, przepływu danych, a w konsekwencji do podniesienia poziomu bezpieczeństwa. W praktyce IT niedopuszczalne jest duplikowanie danych, gdyż może spowodować brak ich spójności i wprowadza eh nadmiarowość (redundancję). Duplikacja dopuszczalna jest jedynie dla podniesienia bezpieczeństwa. W przedmiotowej opinii ekspert potwierdził również, że prezentowana przez Skarżącego architektura systemu ma zdecydowanie charakter B2C, a nie B2B, o czym świadczy fakt przeniesienia całości systemu na centralny serwer, gdy z drugiej strony znajduje się jedynie system operacyjny i przeglądarka. Wskazane ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości świadczą o niezrealizowaniu przez Skarżącego celu projektu polegającego na stworzeniu systemu B2B przez co naruszył on postanowienie § 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 2 umowy o dofinansowanie. Beneficjent naruszył także § 8 ust. 1 tej umowy, gdyż nie realizując celu projektu nie osiągnął wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie. W związku z powyższym, nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia 207 ust. 1 pkt 1 ufp, albowiem wystąpiła przesłanka wynikająca z tego przepisu, co aktualizuje obowiązek podjęcia działań zmierzających do odzyskania wypłaconej Beneficjentowi dotacji.
Ponadto, zdaniem Organu II Instancji, wbrew stanowisku Skarżącego, wskazane okoliczności prowadzą do konstatacji, że spełniona została również przesłanka wykorzystania środków z naruszeniem procedur o których mowa w art. 184 ufp, co zobowiązuje do dochodzenia od Skarżącego zwrotu dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Podkreślenia w tym zakresie wymaga fakt, że orzecznictwo sądowoadministracyjne w przeważającej mierze uznaje umowę o dofinansowanie jako źródło procedur określonych w art. 184 ufp i których naruszenie przy wykorzystaniu środków, stanowi przesłankę do wydania decyzji orzekającej obowiązek zwrotu.
Natomiast nie budzi wątpliwości, że Skarżący, nie przestrzegał umowy o dofinansowanie, o czym świadczy m. in. fakt, iż nie zrealizował projektu w zakresie rzeczowo-finansowym, nie osiągając jego celu, do czego zobowiązał się na podstawie § 2 i § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnego przyjęcia, że postanowienia umowy licencyjnej wyłączają możliwość współpracy Beneficjenta z partnerami za pośrednictwem systemu, w ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący wskazał, iż za pośrednictwem stworzonego systemu następuje wymiana informacji pomiędzy partnerami i nim, który pozostaje wyłącznym jego dysponentem. Jedynie on posiada dostęp do kodu źródłowego, dysponuje jego egzemplarzami i jest podmiotem udzielonej licencji. Partnerzy pomimo, iż uczestniczą w wymianie danych za pośrednictwem systemu, to nie są jego dysponentami, ani go nie zakupili, a postanowienia umowy licencyjnej zostały sformułowane w sposób zgodny z celami, dla których licencja została udzielona.
Jednakże zauważyć należy, że ekspert – biegły sądowy w opinii z [...] grudnia 2014 r., wskazał, że treść umowy licencyjnej oraz jej warunki na oprogramowanie umożliwiają Skarżącemu jedynie na korzystanie z programu dla własnych potrzeb, bez możliwości udostępnienia lub odsprzedaży innym podmiotom. W konsekwencji zakupiony przez Skarżącego system informatyczny z uwagi na postanowienia licencyjne, nie może legalnie współpracować z podmiotami trzecimi. Co więcej, jak wskazał ekspert - biegły sądowy, takie funkcjonowanie systemu skutecznie pozbawiło go waloru współpracy pomiędzy Skarżącym, a jednostką nadrzędną, a tym samym system, z uwagi na postanowienia licencyjne, nie spełnia wymagań systemu B2B.
Podzielić również należy zdanie organów, iż system nie został stworzony zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki finansowej, tym samym Skarżący naruszył § 6 ust. 2 umowy o dofinansowanie. Jak dowiodło przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, usługa doradcza wykonana przez [...] Sp. z o.o. zrealizowana została z punktu widzenia specyfiki funkcjonowania innego podmiotu tj. [...] sp. z o.o., a nie potrzeb Skarżącego. Okoliczność ta wskazuje, iż ww. wydatek nie jest racjonalny. Ponadto, jak wynika ustaleń eksperta, nie wszystkie moduły zakupione w ramach projektu były niezbędne do prawidłowej realizacji projektu. Dotyczy to modułu magazynowo-sprzedażowego, modułu analityczno-raportowego, modułu zarządzania oraz modułu zarządzania obiegiem dokumentów. Na brak racjonalności i niezbędności wydatków dla realizacji projektu wskazują również ustalenia ekspertów, zgodnie z którymi doszło do znaczącego przeszacowania wartości stworzonego w ramach projektu systemu informatycznego raz związanej z nim dokumentacji w stosunku do wartości otrzymanego przez Skarżącego na ten cel dofinansowania.
W sprawie doszło również do naruszenia zasad uczciwej konkurencji.
Skarżący uważa, iż zatrudnienie P. M. i A. S. przy jednoczesnej współpracy [...] Sp. z o.o. Sp. k. z nim nie stanowi naruszenia § 12 umowy o dofinansowanie, ani ustawowych procedur udzielania dofinansowania.
Wskazać należy, że zgodnie z § 12 ust. 2 umowy o dofinansowanie Skarżący zobowiązał się do ponoszenia wszystkich wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem z zachowaniem zasady uczciwej konkurencji, efektywności, jawności i przejrzystości oraz zobowiązał się dołożyć wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności w wypełnianiu funkcji jakiegokolwiek podmiotu objętego umową w związku z jej realizacją.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że powyższych zasad Skarżący nie przestrzegał, gdyż jego oraz Spółkę [...] Sp. z o.o. Sp. k., jak również Spółkę [...] Sp. z o.o., do których skierowane zostały zapytania ofertowe, łączyły powiązania osobowe. Skarżący dokonywał zakupów w Spółkach, której członkami zarządu są jego pracownicy. Z jednej strony osoby te w imieniu Spółek składały oferty w odpowiedzi na zapytania ofertowe Skarżącego, natomiast z drugiej, jako jego pracownicy, zaangażowani byli w realizację projektu, a co za tym idzie mogły dysponować wiedzą o tym jak przygotować ofertę, aby to oferty ww. Spółek zostały uznane za najkorzystniejsze.
Sąd odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 pkt 7 Rozporządzenia nr 1083/2006 przez błędną jego wykładnie prowadzącą do przyjęcia, że Beneficjent dopuścił się naruszenia przepisu prawa na szkodę budżetu Unii Europejskiej, podczas gdy do nieprawidłowości, w rozumieniu tego przepisu, może dojść wyłącznie w sytuacji naruszenia konkretnego przepisu prawa wspólnotowego przy jednoczesnym spowodowaniu skutku w postaci szkody w budżecie ogólnym UE w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, wskazuje, że "nieprawidłowością" w rozumieniu powołanego przepisu jest ,,jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania ze strony podmiotu gospodarczego, która powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego". Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 24 maja 2016 r. (V SA/Wa 4450/15) definicja ta obejmuje wszystkie, więc również nawet nieznaczne naruszenia, jeżeli powodują lub mogli spowodować szkodę dla unijnego budżetu. Użycie trybu warunkowego oznacza, że definicja ta obejmuje również potencjalne szkody dla unijnego budżetu.
W okolicznościach niniejszej sprawy doszło do niezrealizowania przez Skarżącego celu projektu w sposób określony w umowie o dofinansować gdyż nie został stworzony system B2B. Oznacza to, że poniesione przez Beneficjenta wydatki, które zostały wykazane do rozliczenia w złożonych wnioskach o płatność, zostały ujęte jako wydatki kwalifikowalne które nie mogą jednakże zostać za takie uznane, gdyż przekazane Skarżącemu wsparcie nie przyczyniło się do realizacji projektu zgodnie z umową o dofinansowanie. W związku z tym, Sąd uznaje zarzut ten za niezasadny.
W sprawie nie doszło również do naruszenia § 3 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 sierpnia 2008 r. w sprawie udzielenia przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki elektronicznej W ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, polegającego na jego błędnej wykładni, prowadzącej do nietrafnego przyjęcia, że projekt stworzony przez Skarżącego nie spełnia cech systemu- B2B, pomimo niewykazania, na czym polega niezgodność wytworzonego przez Skarżącego systemu z prawną definicją systemu B2B oraz § 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ww. Rozporządzenia przez jego błędną wykładnię prowadzącą do nietrafnego przyjęcia, że wsparcie zostało udzielone niezgodnie z przeznaczeniem środków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 pomimo, że zgodnie z tym zapisem dofinansowanie ze środków unijnych może zostać udzielone na realizację projektów o charakterze technicznym, informatycznym i organizacyjnym, które prowadzą do realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej, a taki właśnie cel - zdaniem Skarżącego - został zrealizowany.
Wyjaśnić należy, że Skarżący, jako strona związana postanowieniami umowy o dofinansowanie, powinien stworzyć system informatyczny B2B, pozwalający na wzajemną (dwukierunkową) wymianę danych. Podkreślenia wymaga, że podstawę działania takiego systemu stanowi przepływ danych pomiędzy różnymi systemami, gdy tymczasem zastosowana przez Skarżącego replikacja nie może być podstawą przepływu danych w systemie B2B (co potwierdziły opinie biegłych). Ponieważ Skarżący takiego systemu nie stworzył, wbrew opisowi i założeniom określonych we wniosku o dofinansowanie, to nie można uznać za trafne stanowiska, iż ww. rozporządzenie nie określa jak należy rozumieć system informatyczny. Podkreślić należy, że wykonany przez Skarżącego system nie jest systemem B2B, na którego realizację zostało przyznane dofinansowanie, co oznacza, że cel projektu nie został osiągnięty.
Sąd stwierdza również, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Podnieść należy, że w sprawie rozpatrzono cały materiał dowodowy wyciągając z niego właściwe wnioski, dające podstawę do dokonania stosownych ustaleń i podjęcia rozstrzygnięcia. Z tego względu brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, aby doszło do naruszenia któregokolwiek z powyższych przepisów. Podkreślenia wymaga, iż organ nie pominął żadnego dowodu, a strona miała zagwarantowaną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, o czym została pouczona.
Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 15 k.p.a. wyrażającym się w bezkrytycznym przyjęciu w postępowaniu drugoinstancyjnym ustaleń Organu I instancji i zaniechanie dokonania własnych ustaleń.
Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy w sposób wszechstronny przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające celem rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zauważyć należy, że ww. organ zwrócił się do Skarżącego o przekazanie dodatkowych dokumentów i udzielenie wyjaśnień w sprawie, co świadczy niewątpliwie o tym, iż całkowicie nietrafny jest ww. zarzut Skarżącego.
Zdaniem Sądu nie doszło również do naruszenia art. 84 § 2 k.p.a. w zw. z art. 24 k.p.a. poprzez zaniechanie wyłączenia ekspertów wyznaczonych przez Organ l instancji, pomimo wystąpienia ku temu przesłanek.
Podnieść należy, że zgodnie z ww. artykułem biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24 k.p.a., zawierającym enumeratywnie wymienione przesłanki dotyczące wyłączenia pracownika. Przepis art. 24 k.p.a. odnosi się wprost do pracownika organu, zatem jego zastosowanie do wyłączenia biegłego możliwe jest tylko odpowiednio. Zasadę wyłączenia biegłego, opartą na przytoczonej normie prawnej, należy rozumieć tak, że nie może brać udziału w sprawie w charakterze biegłego osoba, która uprzednio występowała w niej jako inny uczestnik postępowania, organ, świadek, strona lub jej reprezentant, itd. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 23 listopada 2007 r. II SA/Kr 965/06). W przypadku, gdyby przyjąć argumentację Skarżącego za uprawnioną to biegły nie mógłby być powołany w żadnej sprawie z uwagi na pozostawanie w stosunku zależności z organem, która wynikałaby choćby z zawartej umowy na wykonanie opinii.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PARP, podczas gdy została ona wydana z uchybieniem przepisów obowiązującego prawa.
Zadaniem Sądu postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było z poszanowaniem ww. zasad. W szczególności, Skarżący miał zagwarantowaną możliwość czynnego udziału w postępowaniu, w tym w zakresie prowadzonego postępowania dowodowego. Podkreślenia wymaga, że organy umożliwił Skarżącemu zapoznaniem się z materiałem dowodowym (w tym opinią biegłego), a także uwzględniły jego wniosek o powołanie drugiego biegłego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło