V SA/Wa 2460/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-21
Skład orzekający: Andrzej Kania, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Piotr Piszczek (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwrot nienależnie pobranej pomocy finansowej z Europejskiego Funduszu Rybackiego, przyznanej na podstawie umowy cywilnoprawnej, podlega reżimowi administracyjnemu, a także czy beneficjent spełnił warunki do jej otrzymania, w świetle złożenia fałszywych dokumentów i oświadczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że środki z Europejskiego Funduszu Rybackiego są środkami publicznymi, a ich zwrot podlega przepisom ustawy o finansach publicznych, co uzasadnia administracyjny tryb postępowania. Stwierdzono, że skarżący nie spełnił warunków do otrzymania pomocy, ponieważ złożył fałszywe oświadczenia i dokumenty dotyczące statusu armatora i posiadania licencji połowowej, co zostało potwierdzone wyrokiem sądu karnego. W konsekwencji, decyzja o określeniu kwoty do zwrotu była zgodna z prawem.Stan faktyczny
P. J. zawarł umowę z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) na pomoc finansową z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej. Złożył zaświadczenie o nieprowadzeniu działalności połowowej, które okazało się niezgodne z prawdą, a jego treść różniła się od oryginału. ARiMR wypowiedziała umowę i wszczęła postępowanie o zwrot nienależnie pobranej kwoty 56 820 zł. W toku sprawy karnej P. J. został prawomocnie skazany za oszustwo i fałszowanie dokumentów w celu uzyskania tej pomocy. Skarżący kwestionował administracyjny tryb zwrotu środków oraz zarzucał, że spełniał warunki do otrzymania pomocy, a kwestia armatora nie miała znaczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant - st. spec. Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty pomocy finansowej; oddala skargę
1. W dniu 25 listopada 2008 r. została podpisana pomiędzy Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa a P. J., umowa Nr [...], na mocy której P.J. otrzymał pomoc finansową w ramach środka "Pomoc publiczna z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej", zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 744/2008 z dnia 24 lipca 2008 r. ustanawiającego tymczasowe szczególne działanie mające na celu wspieranie restrukturyzacji flot rybackich Wspólnoty Europejskiej dotkniętych kryzysem gospodarczym (Dz. Urz. UE L. 202 z 31.07.2008, str. 1), oraz zgodnie z warunkami i w trybie przyznawania tej pomocy określonymi w ww. umowie. Przyznana pomoc finansowa opiewała na kwotę 56 820,00 zł.
Zgodnie z postanowieniami § 3 pkt 1 umowy Beneficjent zobowiązał się do złożenia w terminie do dnia 1 lutego 2009 r., w [...] Oddziale Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokumentów potwierdzających nieprowadzenie działalności połowowej, w dniach o których mowa w § 2 pkt 3 i 4, w tym zaświadczenia wydanego przez okręgowego inspektora rybołówstwa morskiego właściwego dla portu macierzystego statku rybackiego, o nieprowadzeniu działalności połowowej.
2. P. J. złożył w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR zaświadczenie Inspektoratu Rybołówstwa Morskiego w [...] o nieprowadzeniu statkiem rybackim [...] działalności połowowej w dniach od 1 do 6 października 2008 r. oraz w okresie od dnia 11 października 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. W związku z powziętymi wątpliwościami co do wiarygodności ww. zaświadczenia, pismem z dnia [...] lutego 2009 r., znak [...],[...] OR ARiRM zwrócił się do IRM w [...] o potwierdzenie wydania oraz weryfikację prawdziwości ww. dokumentu.
W odpowiedzi, pismem z dnia [...] marca 2009 r., znak [...], IRM w [...] potwierdził fakt wydania w dniu [...] stycznia 2009 r. zaświadczenia o nieprowadzeniu działalności połowowej przy użyciu statku rybackiego [...], jednakże zwrócił uwagę na rozbieżność, w zakresie osoby armatora, pomiędzy treścią zaświadczenia zarchiwizowanego w biurze IRM w [...], a treścią zaświadczenia złożonego przez P. J. w [...] OR ARiMR
W związku z powyższym, pismem z dnia [...] listopada 2009 r., znak [...], Pomorski OR ARiMR zawiadomił Prokuratora Rejonowego w [...] o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
3. Na podstawie § 5 ust. 2 oraz w związku z § 5 ust. 1 pkt 2 umowy z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej, pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...], Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wypowiedziała ww. umowę. Jako podstawę wypowiedzenia ww. umowy wskazano złożenie przez Beneficjenta fałszywych dokumentów, o których mowa w § 3 pkt 1 umowy.
4. W dniu [...] listopada 2011 r. została wydana decyzja. Nr [...], określająca kwotę przypadającą do zwrotu przez P.J.. Decyzja powyższa została podpisana przez Kierownika Biura Wsparcia Inwestycyjnego Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR bez posiadania stosownego upoważnienia, w związku z tym w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. Decyzją z dnia 18 października 2012 r., znak [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stwierdził nieważność decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] listopada 2011 r. Następnie, decyzją datowaną na dzień [...] listopada 2011 r., znak [...], Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa określił kwotę przypadającą do zwrotu.
Pismem z dnia 28 listopada 2012 r. adw. J.M. reprezentujący P. J. złożył odwołanie od decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w którym wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Po rozpatrzeniu ww. odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
5. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], określił kwotę przypadającą do zwrotu ustalając jej wysokość na 56 820 zł.
Od powyższej decyzji, w dniu 22 czerwca 2013 r., Strona złożyła odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosząc ojej uchylenie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...], utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Strony, w trybie art. 40 § 2 kpa, w dniu 4 września 2013 r.
6. Pismem z dnia 1 października 2013 r. Strona wniosła za pośrednictwem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której postulowała uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego, rozpoznania. Dodatkowo Strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego związanych z wniesieniem skargi do WSA w Warszawie.
W skardze Strona zarzuciła:
I. Błędny tryb procedowania, albowiem dotacja została określona w umowie cywilnoprawnej i właściwa do dochodzenia jej wykonania zwrotu otrzymanych pieniędzy jest droga sądowa poprzez powództwo cywilne;
II. Naruszenie prawa materialnego w postaci:
a) art. 7 Kodeksu morskiego (Dz.U. z 2013 r. poz.758 ze zm.) poprzez jego pominięcie, a z którego to wynika kto jest armatorem statku;
b) art. 10, 12, 15 i 16 ustawy z dnia 19.02.2004 roku o rybołówstwie (Dz.U. Nr 62, poz.574 ze zm.) poprzez ich pominięcie, a z których to przepisów wynika, iż utrata przymiotu armatora i zaprzestanie przez osobę wymienioną w treści licencji połowowej wykonywania rybołówstwa nie powodowała cofnięcia licencji, a tym samym P. J. przysługiwała pomoc finansowa.
III. Naruszenie prawa procesowego w postaci:
a) naruszenie art. 6, 7 i 77 K.p.a. poprzez nienależyte załatwienie sprawy - z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu wnioskodawcy, w tym poprzez nienależyte rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego - na niekorzyść P.J.;
b) naruszenie art. 36 § 1 i 2 k.p.a. i art. 29 ustawy o ARiMR (Dz.U. Nr 98, poz.634 ze zm.) poprzez nie informowanie strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminieokreślonym w art. 35 k.p.a.; ostatnia wiadomość od organu pochodzi z 8 kwietnia 2013 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.
IV. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na: uznaniu, iż P. J. nie przysługiwała dotacja tylko z tego powodu, iż przedłożył nieoryginalne zaświadczenie o nie wykonywaniu działalności połowowej, podczas gdy oświadczenie to jedynie potwierdza stan faktyczny, że dany statek nie wykonywał działalności połowowej, a warunki umowy nie zostały złamane.
W motywach wskazano, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją z dnia [...].08.2013 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].06.2013r. na podstawie której określono P. J. kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 56.820,00 zł. W ocenie Skarżącego obie decyzje zostały wydane w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny oraz z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności dostrzeżono, iż wobec specyfiki sytuacji w drugiej połowie 2008 roku i braku stosownych przepisów administracyjnych – wsparcie finansowe zostało przyznane w drodze cywilnoprawnej umowy (nie decyzji administracyjnej, jak się to odbywa obecnie). Tryb administracyjny orzekania o zwrocie dotacji nie jest więc zasadny.
W dalszej kolejności wskazano iż zapadła decyzja organu I instancji jest błędna. Przede wszystkim organ pominął zapisy ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie. W niej wskazano, iż wszystkie wnioski dotyczące np. wpisu do rejestru statków rybackich były dokonywane przez właściciela. O zmianie właściciela w tym rejestrze należy zawiadomić Ministra za pośrednictwem okręgowego inspektora rybołówstwa w terminie 30 dni (art. 10 ustawy). Licencje połowowe również były wydawane na wniosek armatora, licencja na statek rybacki (nie na osobę) była wydawana na czas nieokreślony (art. 12). Podobnie zezwolenie połowowe było wydawane - też na wniosek armatora - na statek rybacki (nie na osobę), (art. 16).
Trzeba wskazać – zdaniem skarżącego - iż utrata przymiotu armatora i zaprzestanie przez osobę wymienioną w treści licencji połowowej wykonywania rybołówstwa nie powodowała cofnięcia licencji; przypadki cofnięcia licencji zostały wskazane w art. 15 tej ustawy.
Ustawa o rybołówstwie nie definiuje jednak pojęcia armatora - czyni to kodeks morski w art. 7; armatorem jest ten, kto we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem morskim.
Dla prawidłowej oceny zachowania strony należało zatem ustalić:
- czy strona uważała, że przysługuje jej status armatora (skoro wykonywał we własnym imieniu żeglugę - czyli wypełniał znamiona z art. 7 kodeksu morskiego);
- czy strona uważała, ze licencje przyznawane są statkowi, czy konkretnej osobie I czy uważała, że może wykonywać działalność (dokonywać połowów) na podstawie licencji wystawionych na poprzedniego właściciela (ustawa o rybołówstwie dopuszczała przecież taką możliwość).
Odpowiedź na powyższe pytanie - zdaniem Skarżącego - doprowadzić musiałaby organ do stwierdzenia, iż strona była armatorem i że posiadała prawo dysponowania licencją połowową – czyli posiadała licencję połowową. To z kolei skutkować musiałoby stwierdzeniem, że zgodnie z prawem zawarła umowę i złożyła na jej podstawie prawdziwe oświadczenia.
Przedłożenie oryginalnych zaświadczeń nie zmieniłoby nic w zaistniałej sytuacji, ponieważ istotą zaświadczenia było tylko potwierdzenie, iż konkretny statek nie wykonywał działalności połowowej. Z warunków i trybu przyznawania pomocy wynika, że zaświadczenie nie jest warunkiem otrzymania pomocy; warunkiem pomocy natomiast jest jedynie brak prowadzenia działalności połowowej - co strona bez najmniejszych wątpliwości spełniła.
Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż prawocnicy ARMiR doskonale zdawali sobie sprawę z tego, kto jest wpisanym w rejestrze MRiRW armatorem i na czyją rzecz wydane są licencje połowowe.
Pokreślenia wymaga, iż pomoc publiczna (jedyny raz) dla rybaków była wypłacana na podstawie umowy cywilnoprawnej. Jeżeli więc druga strona umowy - ARiMR - doskonale sobie zdawała sprawę z tego, iż P. J. nie jest właścicielem licencji połowowych - nie ma zatem mowy o wprowadzeniu kontrahenta w błąd.
W ocenie skarżącego nie ma najmniejszej wątpliwości, iż okoliczność kto jest armatorem statków nie ma istotnego znaczenia dla uzyskania subwencji, a zatem skoro sama subwencja mandantowi się należała, to powinna ją uzyskać jego matka – J.A..
7. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne – podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tegoż aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonych w ustawie, kontrolę działalności publicznej obejmującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwianiem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny, bowiem dokonuje - w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych - kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność tego organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.
II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
III. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.
IV. Odnosząc się do zarzutu błędnego trybu procedowania należy wskazać, że zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, warunki i tryb zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej określa ww. ustawa. Zgodnie z art. 27 ust. 3 ww. ustawy do pomocy pobranej nienależnie lub wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych dotyczące zwrotu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej i innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, które nie podlegają zwrotowi.
Ponadto zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 744/2008 z dnia 24 lipca 2008 r. ustanawiającego tymczasowe szczególne działanie mające na celu wspieranie restrukturyzacji flot rybackich Wspólnoty Europejskiej dotkniętych kryzysem gospodarczym, to rozporządzenie ustanawia szczególne działanie Wspólnoty mające na celu zapewnienie wyjątkowego i tymczasowego wsparcia osobom i przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w sektorze rybołówstwa, które dotknął kryzys gospodarczy spowodowany wzrostem cen ropy naftowej w 2008 r. To szczególne działanie przyjmuje formę specjalnego systemu w ramach Europejskiego Funduszu Rybackiego (zwanego dalej "EFR").
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu mogą korzystać ze wsparcia finansowego z EFR w granicach środków na zobowiązania ustalonych na okres 2007-2013.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. rozporządzenia oprócz środków przewidzianych w art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1198/2006, EFR może uczestniczyć w finansowaniu środków pomocowych na rzecz tymczasowego zaprzestania działalności połowowej, przeznaczonych dla rybaków i właścicieli statków rybackich, wdrażanych na maksymalny okres trzech miesięcy między dniem 1 lipca 2008 r. a dniem 31 grudnia 2009 r., pod warunkiem, że tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej rozpoczyna się przed dniem 31 grudnia 2009 r.; przedsiębiorstwa będące beneficjentami poddane są do dnia 1 stycznia 2009 r. środkom restrukturyzacyjnym, takim jak programy na rzecz dostosowania floty, plany dostosowania nakładu połowowego, krajowe plany wycofania z eksploatacji, plany połowowe lub inne środki restrukturyzacyjne/modernizacyjne.
Dodatkowo zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych środkami publicznymi są środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia Wolnym Handlu (EFTA).
Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do środków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się środki pochodzące z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rybackiego, z wyłączeniem środków, o których mowa w pkt 5 lit. a i b.
Zgodnie z art. 207 ust. 1 ww. ustawy w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1. wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem,
2. wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3. pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.
Zgodnie z art. 207 ust. 8 ww. ustawy w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do:
1. zwrotu środków lub
2. do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o których mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
Zgodnie z art. 207 ust. 9 ww. ustawy po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 1 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, uwzględnieniem ust. 2.
Zgodnie z § 5 ust. 3 i 4 umowy Nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej z dnia [...] listopada 2008 r. w przypadku nieprawidłowego określenia przez Agencję kwoty pomocy finansowej, agencja wzywa beneficjenta do zwrotu nienależnej części wypłaconej pomocy finansowej a beneficjent zobowiązuje się do jej zwrotu w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia wezwania. Od części pomocy, o której mowa ust. 3. będą naliczane odsetki jak dla zaległości podatkowych od dnia, w którym upłynie termin zapłaty wskazany w wezwaniu do zapłaty, jeżeli kwota podlegająca zwrotowi nie zostanie zwrócona w wyznaczonym w wezwaniu terminie.
Uwzględniając powyższe należy wskazać, że zakres art. 207 ustawy o finansach publicznych obejmuje środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Pojęcie środków europejskich obejmuje również środki pochodzące z Europejskiego Funduszu Rybackiego (art. 5 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt. 2). W przypadku wykorzystania środków pochodzących z płatności ze środków europejskich lub współfinansowania krajowego, niezgodnie z przeznaczeniem, a także naruszeniem procedur lub pobrania ww. środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, art. 207 ustawy o finansach publicznych przewiduje jednolite zasady dotyczące zwrotu tych środków.
V. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieinformowanie Strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 29 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 35 k.p.a. należy wskazać, że wprawdzie od dnia 8 kwietnia 2013 r. organ pierwszej instancji nie podjął żadnych czynności w przedmiotowej sprawie, nie informując przy tym strony o niezałatwieniu ww. sprawy w terminie oraz nie podał przyczyny zwłoki jak również, nie wskazał nowego terminu jej załatwienia, jednak, jak wynika to z akt sprawy, Strona przed wydaniem niniejszej decyzji nie skorzystała ze środka przewidzianego w art. 37 1 k.p.a. Końcowo należy nadmienić, że naruszenie dyrektyw zawartych w k.p.a. nie wpłynęło na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
VI. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przez organ I instancji powołanych przez Stronę przepisów ustawy - Kodeks morski oraz ustawy o rybołówstwie, należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ustawy o rybołówstwie (zwaną dalej "u.o.ryb.") wykonywanie rybołówstwa morskiego przez armatora odbywa się przy użyciu
statku rybackiego wpisanego do rejestru statków rybackich, posiadającego licencje połowową oraz specjalne zezwolenie połowowe.
Statek rybacki o polskiej przynależności jest wpisywany, na pisemny wniosek właściciela tego statku, do rejestru statków rybackich. Wniosek o wpis do ww. rejestru zawiera, m.in. imię, nazwisko, określenie miejsca zamieszkania i adres albo nazwę, określenie siedziby i adres właściciela statku i armatora statku rybackiego (art. 6 u.o.ryb.). Wszelkie zmiany danych zawartych w rejestrze - w tym dane armatora statku rybackiego - właściciel statku rybackiego zgłasza do ministra właściwego do spraw rybołówstwa [...], w terminie 30 dni od dnia ich powstania (art. 10 u.o.ryb.). Natomiast licencja połowowa wydawana jest przez ministra właściwego do spraw rybołówstwa na wniosek armatora statku rybackiego. Również ww. wniosek zawiera imię, nazwisko, określenie miejsca zamieszkania i adres albo nazwę, określenie siedziby i adres armatora (art. 12 u.o.ryb.).
VII. W przedmiotowej sprawie, zgodnie z § 2 pkt 1, 2 i 6 umowy o pomocy finansowej Strona oświadczyła, że jest armatorem statku [...] i posiada licencję połowową nr [...] oraz znane są jej warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej określone w załączniku nr 1 do umowy.
Należy jednak wskazać, że zgodnie z Licencją połowową nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. uprawnioną do wykorzystania, określonej w tej licencji, zdolności połowowej do wykonywania rybołówstwa morskiego przy użyciu statku rybackiego [...], była wyłącznie J. A., zam. przy ul. [...] w [...] a nie, jak oświadczył w ww. umowie, P. J.. Natomiast licencja połowowa Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., tj. wydana na poprzedniego właściciela, utraciła ważność. Zatem nie można zgodzić się ze stanowiskiem Strony, zgodnie z którym wykonywanie przez Stronę działalności (dokonywanie połowów) na podstawie licencji wystawionych na poprzedniego właściciela można uznać za sytuację, w której Strona posiadała prawo dysponowania licencją połowową i była tym samym armatorem statku rybackiego [...] w rozumieniu przepisów o rybołówstwie.
VIII. Ponadto wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. [...], P. J. został uznany winnym tego, że "w okresie od 25 listopada 2008 r. do stycznia 2009 r. w [...] i [...] działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu uzyskania dla siebie pomocy publicznej z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej w kwocie 113 640.00 złotych w dniu 25 listopada 2008 r. złożył w ARiMR - Oddziale Regionalnym w [...] w umowach z tego samego dnia nieprawdziwe pisemne oświadczenia dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu, wskazując, że jest armatorem statków [...] i [...] wpisanych do rejestru statków rybackich prowadzonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pod numerami [...] i [...] oraz, że posiada licencje połowowe o nr [...] i [...], czym doprowadził Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Warszawie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, tj. udzielenia pomocy publicznej z tytułu tymczasowego zaprzestania działalności połowowej w kwocie 113 640,00 złotych, a następnie podrobił w celu użycia jako autentyczne przy użyciu skanera i kolorowej drukarki zaświadczenia stwierdzające, że jako armator statków rybackich [...] i [...] w okresie od 01.10.2008 r. do 08.10.2008 r. i od 13.10.2008 r. do 31.12.2008 r. nie prowadził działalności połowowej i tak podrobione zaświadczenia przedłożył w ARiMR - Oddziale Regionalnym w [...], to jest przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k."
Wyrokiem z dnia [...] września 2012 r., Sygn. akt [...], Sąd Okręgowy W [...] utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie [...], uznając apelację za oczywiście bezzasadną.
IX. Uwzględniając powyższe oraz treść § 5 ust. 1 pkt 2 i 3 Umowy, zgodnie z którym beneficjent zobowiązuje się do zwrotu pomocy finansowej w przypadku złożenia niezgodnych ze stanem faktycznym oświadczeń, o których mowa w § 2 lub złożenia fałszywych lub potwierdzających nieprawdę dokumentów, w szczególności dokumentów, u których mowa w § 3 pkt 1 i 2 oraz w § 13, nie można również uznać zasadnym zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji powołanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
X. Mając na względzie treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło