V SA/Wa 2462/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Ł. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2013 r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2010 oddala skargę Po rozpatrzeniu odwołania Ł. J. od decyzji Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. nr ... z dnia ... lipca 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. nr ... z dnia ... września 2010 r. o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2010 Prezes ARiMR decyzją z dnia... sierpnia 2013 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu ww. decyzji przywołano m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu ... maja 2010 r., Ł. J. złożył w siedzibie biura powiatowego ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności na rok 2010. W przedmiotowym wniosku zadeklarował do przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, ... działek rolnych, na które składały się grunty rolne położone w woj. W., powiecie g., gminie G., obrębie ewidencyjnym Zdziechowa. W dniu ... września 2010 r. do siedziby biura powiatowego ARiMR w G. wpłynęło oświadczenie Ł. J. dotyczące wycofania całego wniosku. Do ww. żądania dołączył on kopie wypisu ze sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy o dożywocie z dnia ... grudnia 2009 r. Z treści § 5 ww. umowy wynikało, "iż przenosi w trybie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (...) na rzecz swoich synów D. J. i J. J. – na współwłasność po połowie – własność zabudowanej nieruchomości o obszarze ... ha w zamian za dożywocie (...)". W związku z wycofaniem wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. wydał w dniu ... września 2010 r. decyzję nr ..., na mocy której umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania Ł. J. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Następnie w dniu ... czerwca 2013 r. strona skierowała do Prezesa ARiMR pismo w którym wskazała, iż wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. nr ... z dnia ...września 2010 r. (o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania płatności). W dniu ... lipca 2013 r., Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wydał decyzję nr ..., na mocy której odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W następstwie rozpoznania wniesionego od niej odwołania, Prezes ARiMR utrzymał ją w mocy. W dalszej kolejności zacytował treść art. 156 § 1 kpa oraz odniósł się do każdej z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o płatnościach, decyzję w sprawach dotyczących płatności wydaje właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. W związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji określona w treści art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Powyższe wynika z faktu, iż organem właściwym do wydania decyzji w sprawie Ł. J. był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. – organ który wydał w dniu ... września 2010 r. decyzję nr ... o umorzeniu postępowania w całości, którą skarżący chce wzruszyć. Odnosząc się do przesłanki określonej w treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wskazał iż w rozpatrywanym stanie faktyczny, nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu wydania jej bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa. Zarówno składając wniosek o przyznanie płatności, jak również składając wniosek o wycofanie żądania, strona potwierdza swą wolę poprzez złożenie odręcznego podpisu na stosownych formularzach, w których znajduje się ponadto oświadczenie, iż znane są jej zasady przyznawania płatności. Wycofanie wniosku stanowiącego żądanie wszczęcia postępowania pociąga za sobą konieczność wydania przez organ prowadzący postępowanie decyzji o jego umorzeniu. W rozpatrywanym stanie faktycznym nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości okoliczność wycofania przez Ł. J. w sposób skuteczny wniosku o przyznanie płatności. Tym samym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. nr ...z dnia ... września 2010 r. o umorzeniu w całości postępowania posiada podstawę prawną, nie będąc jednocześnie obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. W ocenie organu nie istnieje w przedmiotowej sprawie przesłanka stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 kpa, zgodnie z którym stwierdzeniu nieważności podlega decyzja administracyjna dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przechodząc do oceny decyzji (będącej przedmiotem wniosku strony) pod kątem obarczenia jej przesłanką stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 kpa, wskazano, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. o umorzeniu w całości postępowania została skierowana do Ł. J. a więc do osoby legitymującej się statusem strony w/w postępowania. Poza tym decyzja z dnia ... września 2010 r. stanowi rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie nie stanowiące orzeczenia co do jej istoty. Powyższe oznacza, iż nie nakładało ono żadnych praw i obowiązków – a w konsekwencji nie podlegało wykonaniu. Tym samym nie mogło być dotknięte kwalifikowanymi wadami prawnymi określonymi w art. 156 § 1 pkt 5 i 6 kpa. Organ przypomniał, że ostatnią z wymienionych w art. 156 § 1 kpa przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, jest wymieniona w pkt 7 w/w przepisu przesłanka obarczenia decyzji wadą powodująca jej nieważność z mocy prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji w tym trybie następuje na skutek wady, którą decyzja zawiera od chwili jej wydania, a która tkwi w elementach w/w decyzji. Nie będzie natomiast chodziło o wady związane z wykonaniem decyzji lub o skutki nią spowodowane. Stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 7 kpa uzależnione jest ponadto od istnienia przepisów odrębnych, które wskazują taki obowiązek tzw. Klauzule nieważności decyzji administracyjnych. W ocenie organu także i ta przesłanka nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od powyższego podkreślono, że decyzja Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. nr ... z dnia ... lipca 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego, które spełniałyby wymagania określone w treści powoływanego art. 107 § 3 kpa. W/w organ w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji w szczegółowy sposób odniósł się jedynie do przesłanki stwierdzenia nieważności wskazanej w treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa, w przypadku pozostałych przesłanek poprzestał na ogólnikowym stwierdzeniu, iż nie dopatrzył się ich istnienia. Ponadto rozważania na temat istniejącej bezprzedmiotowości postępowania oparł na treści przepisu art. 105 § 2 kpa, podczas gdy okoliczność ta wynika z treści § 1 w/w art. 105 kpa. Jednak pomimo w/w naruszenia prawa, rozstrzygnięcie zawarte w skarżonej decyzji w opinii Prezesa ARiMR jest prawidłowe i może zostać usunięte przez organ odwoławczy. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowo-administracyjnym, organ odwoławczy może sanować wadliwość uzasadnienia decyzji I instancji. Decyzję Prezesa ARiMR z dnia ... sierpnia 2013 r. zaskarżył Ł. J. W treści skargi nie sformułował on żadnego zarzutu naruszenia przez organ jakiegokolwiek przepisu prawa. Wyjaśnił jedynie, że wniosek o dopłaty na rok 2010 złożył omyłkowo i że dopłaty te powinni otrzymać jego dwaj synowie, którym przekazał gospodarstwo rolne i którzy wówczas o dopłaty te nie występowali. Skarżący podkreślił, iż złożony przez siebie wniosek wycofał pod wpływem sugestii Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, który uprzedził go o możliwości wstrzymania wypłaty renty inwalidzkiej będącej jedynym źródłem utrzymania skarżącego. Skarżący jest zdania, iż to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pozbawił nowo powstałe gospodarstwo rolne jego synów dopłat. Wspomniał również o złym stanie swojego zdrowia oraz o konieczności wydatkowania znacznych środków na leczenie. Podnosząc powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie w sprawie przyznania płatności (wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. w dniu ... września 2010 r.) W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie podkreślić jednak należy, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Należy również pamiętać o tym, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji w kontekście tego czy jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 – 7 kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która: 1/ wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2/ wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3/ dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4/ została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5/ była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6/ w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7/ zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podkreślenia wymaga, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania jej co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w omawianym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa to znaczy nie może rozpatrywać jej co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka zatem wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Przechodząc na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż Prezes ARiMR w sposób właściwy ocenił decyzję której dotyczył wniosek skarżącego o stwierdzenie jej nieważności. Decyzja ta była następstwem pisma skarżącego, którym cofnął swój wniosek o przyznanie płatności na 2010 rok. Trudno więc zarzucić organowi, iż ten bezzasadnie umorzył postępowanie w sprawie przyznania tychże płatności. Skarżący sam przyznaje, iż złożenie wniosku o którym mowa, było jego błędem. W poprzednim roku (2009) przekazał on bowiem w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników własność zabudowanej nieruchomości na rzecz swoich dwóch synów (w zamian za dożywocie). To, że sam wystąpił o dopłatę w roku 2010 nie było inspirowane przez organ bądź jakiegokolwiek innego urzędnika. W każdym razie skarżący takiego zarzutu nie stawia. Mało tego, sugestia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, iż wniosek o dopłaty winien wycofać albowiem straci świadczenie była w realiach zaistniałego stanu faktycznego prawidłowa. W związku z tym skarżący nie ma podstaw aby twierdzić, iż został oszukany (wprowadzony w błąd) czego skutkiem było pozbawienie dopłat jego synów (w roku 2010). Za taki stan rzeczy odpowiada wyłącznie on sam albowiem najpierw wystąpił z wnioskiem o dopłaty, a w obliczu utraty świadczenia rentowego wniosek ten cofnął. Konsekwencją cofnięcia tegoż wniosku była trafna decyzja organu o umorzeniu postepowania. Zdaniem tak organu jak i sądu nie została ona wydana w warunkach przewidzianych w art. 156 § 1 kpa. Brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych przez ten przepis, organ odwoławczy szczegółowo omawia, a jego rozważania w tej materii tut. sąd akceptuje. Z powyższych względów skarga oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.