V SA/Wa 2464/12

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2012 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie: stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy Z.K. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a podstawę jego miesięcznego utrzymania stanowi świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł (netto) oraz wynagrodzenie z tytułu świadczenia pracy (1/[...] etatu) w wysokości [...] zł. Skarżący do swojego majątku zaliczył mieszkanie o powierzchni [...] m. kw. oraz samochód R.L., rocznik [...]. Oświadczył ponadto, że nie posiada ziemi oraz płaci alimenty w miesięcznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest emerytowanym nauczycielem, zrezygnował z uprawy ziemi i nie otrzymuje płatności rolniczych. Do wniosku skarżący załączył wyciąg z rachunku bankowego z [...] października 2012 r., który dokumentuje wpływ na jego konto świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł oraz z dnia [...] listopada 2012 r. potwierdzający przelew [...] zł z tytułu - jak wskazano w tytule przelewu – "alimenty za mc październik". Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i informacji posiadanych przez Sąd. W odpowiedzi skarżący nadesłał do Sądu pismo (data nadania - [...] grudnia 2012r.), w którym poinformował ponownie, że nie jest właścicielem gospodarstwa, od dwóch lat nie uprawia ziemi i nie pobiera z tego tytułu dopłat. Oświadczył, że nie posiada lokat bankowych oraz lokat i kont dewizowych, a jedynie debet w banku M. w wysokości [...] zł. Wyjaśnił również, że wpłaca na konto byłej żony miesięcznie [...] zł tytułem alimentów przyznanych jego córkom. Dodał, że jest na emeryturze od sześciu lat, okresowo uzyskuje dochody ze zbiórki złomu, korzysta również z pomocy opieki społecznej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek należy mieć na uwadze zarówno wysokość kosztów sądowych od uiszczenia których jest uzależniona realizacja prawa skarżącego do Sądu, wysokość dochodów oraz majątku posiadanego przez skarżącego, jak również kwoty niezbędnych wydatków składających się na bieżące utrzymanie. Zwrócić uwagę należy, że w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i przedstawienia dokumentów potwierdzających wykazywane przez niego okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Skarżący nie dopełnił jednak w sposób należyty, ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący odpowiedział na wezwanie Sądu, ale nie dostarczył wszystkich informacji i dokumentów, o które był wzywany na podstawie art. 255 p.p.s.a. W konsekwencji, nie jest możliwe dokonanie oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący i ustalenie, czy skarżący spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy. Skarżący nie nadesłał wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych za wskazany w wezwaniu okres 3 miesięcy. Do formularza PPF załączył jedynie wyciągi bankowe potwierdzające dokonywanie pojedynczych transakcji tj. polecenie przelewu kwoty [...] zł tytułem alimentów oraz potwierdzenie wpływu na konto bankowe świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Skarżący nie przedstawił również odpisów zeznań podatkowych, odpisu orzeczenia Sądu w przedmiocie orzeczenia o wysokości alimentów. Nie wskazał również i nie udokumentował wysokości wydatków na bieżące utrzymanie. Skarżący wyjaśnił natomiast, że nie otrzymuje dopłat rolniczych i nie posiada gospodarstwa rolnego, nie posiada lokat bankowych oraz kont i lokat dewizowych, a jedynie debet w banku M. (czego skarżący nie udokumentował). Dodał, że próbuje "dorobić" do emerytury, np. zbiera złom oraz korzysta z opieki społecznej. Na okoliczność korzystania z pomocy społecznej, skarżący nie przestawił jednak żadnych dokumentów (np. zaświadczenia ośrodka udzielającego pomocy albo decyzji w przedmiocie jej przyznania). Podkreślić należy, że wszystkie dane, o które skarżący został poproszony w wezwaniu z [...] listopada 2012 r. są niezbędne do oceny możliwości finansowych. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę prawidłowo (w pełni wykonane), uznać należy, że skarżący nie wykazał, iż ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Nieudzielenie pełnej odpowiedzi na postawione pytania (w formularzu i dodatkowym wezwaniu), uniemożliwia dokonanie oceny możliwości ponoszenia przez niego kosztów sądowych. Oświadczeniem o przedstawionej treści skarżący uniemożliwił porównanie wysokości kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym i możliwości płatniczych. Podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niezależnie od nieudzielania wyjaśnień we wszystkich kwestiach wskazanych w wezwaniu i nieprzedstawienia dokumentów, o które skarżący był wzywany zauważyć należy, że skarżący nie jest pozbawiony dochodu, otrzymuje bowiem świadczenie emerytalne. Ponadto we wniosku wskazał, że otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pracy w wymiarze 1/[...] etatu oraz posiada majątek: mieszkanie oraz samochód. Wskazał, że jego dochody są obciążone z tytułu świadczenia alimentacyjnego, ale w związku z nieprzedstawieniem dokumentów, które mogłyby potwierdzić rzeczywiste dochody i posiadane środki pieniężne (albo ich brak), nie jest możliwe dokonanie prawidłowej oceny, czy skarżacy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.