V SA/Wa 2469/08

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. B. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami wydalenia cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. D. B. K. wnosząc skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2008r. wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 14 października 2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowym, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 2.980 złotych (kwota obejmuje również dodatek opiekuńczy). Zainteresowana oświadczyła, iż posiada mieszkanie o powierzchni 37,5 m2 oraz jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych, których wartość, jej zdaniem, obecnie spada. Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych skarżąca nie posiada. Wskazała także, iż od 1987 roku utrzymuje się wyłącznie z emerytury i obecnie wymaga stałej opieki lekarskiej i pomocy osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 400 złotych należało uznać, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Odmawiając natomiast udzielenia wnioskodawczyni prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zauważyć należy, iż posiada ona stałe źródło dochodów w łącznej wysokości 2.980 zł. W tym stanie rzeczy, nie sposób uznać skarżącej za osobę, której sytuacja majątkowa nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych związanych m.in. z wniesieniem skargi. Podkreślić należy, iż prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków postępowania przed sądem nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu. Biorąc zatem pod uwagę oświadczenia skarżącej ilustrujące osiągane dochody, nie sposób uwzględnić jej wniosku w omawianym zakresie. Ponadto należy zauważyć, iż wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada również jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych (bez wskazania ich wysokości), które zdaniem referendarza mogą także zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Dlatego też nie można uznać skarżącej za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu przywołać należy utrwalone już orzecznictwo, zgodnie z którym, strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc winien więc poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Wnioskodawczyni winna zatem, jeżeli dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi, partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.