V SA/Wa 2470/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi Y. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... czerwca 2008 r. nr ... w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody ... nr ... w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi z 15 lipca 2008 r. wniesionej przez Y. B. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ... czerwca 2008 r. Nr ... utrzymująca w mocy decyzję Wojewody ... z ...kwietnia 2008 r. wydaną w przedmiocie cofnięcia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia ... listopada 2007 r. nr ... Wojewoda ... orzekł o udzieleniu Y. B. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 10 października 2009 r. W uzasadnieniu wskazał, iż jest to celowe, bowiem zachodzi okoliczność uzasadniająca zamieszkiwanie wnioskodawcy na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące, ze względu na wykonywaną pracę. W dniu ... września 2007 r. Wojewoda ... wydał bowiem Przyrzeczenie wydania zezwolenia na prace cudzoziemca na terytorium RP nr ... r. po rozpatrzeniu wniosku pracodawcy: A. Następnie decyzją z dnia ... grudnia 2007 r. nr ... Wojewoda ... stwierdził wygaśnięcie przyrzeczenia wydania zezwolenia nr ... z ....09.2007r. dla obywatela M. Y. B. w A. wskutek jego zwrotu przez pracodawcę. Przyrzeczenie wydania zezwolenia stało się bezprzedmiotowe i należało je wyeliminować z obrotu prawnego, tak by nie wywołało skutków prawnych, zwłaszcza dotyczących podstaw do legalizacji pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Pismem z dnia ... stycznia 2008 r. Wojewoda ... poinformował cudzoziemca, iż zamierza cofnąć zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone decyzją nr ... z ...11.2007 r. i na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazał, iż może on wypowiedzieć się, przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia 29 stycznia 2008 r. oświadczył, iż na podstawie wydanego mu pozwolenia na pracę miał podpisać umowę o pracę, jednakże pracodawca odmówił zatrudnienia, motywując ten fakt likwidacją prowadzonej działalności gospodarczej. W dobrej wierze oddał posiadane zezwolenie na pracę i postanowił rozpocząć prowadzenie spółki pod nazwą Y. Spółka komandytowa, której procedura rejestracyjna jest w toku. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zmianę podstawy jego pobytu na terenie Rzeczypospolitej. Pismem z dnia 19 lutego 2008 r. skarżący został zobowiązany do dostarczenia dokumentu w postaci odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców dotyczącego firmy Y. Spółka komandytowa z uwagi na fakt, iż było to niezbędne do zajęcia stanowiska w sprawie zmiany podstawy prawnej decyzji Wojewody ... z ... listopada 2007 r. orzekającej o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzją z dnia ... kwietnia 2008 r. nr ... Wojewoda ... powołując w podstawie prawnej art. 58 ust. 1 pkt 1 i art. 62 ust. 8 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o cofnięciu decyzji Wojewody ... nr ... z dnia ... listopada 2007 r. oraz zobowiązał cudzoziemca do zwrotu posiadanej karty pobytu PL nr ...niezwłocznie po doręczeniu niniejszej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżący nie doręczył żądanego dokumentu w postaci odpisu z KRS, zatem organ postanowił nie uwzględnić jego prośby zawartej w piśmie z dnia 29 stycznia 2008 r. i uznał, iż ustała przyczyna, dla której udzielono mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W odwołaniu od decyzji Wojewody ... skarżący podniósł m.in., iż spółka została zawiązana w dniu ... stycznia 2008 r., dokumenty rejestracyjne zostały złożone -celem rejestracji- do Sądu ... lutego 2008 r. W trakcie procedury rejestracyjnej okazało się, że spółka nie może być zarejestrowana w związku z odrzuceniem numeru PESEL przez system komputerowy. To spowodowało konieczność wyjaśnienia powyższego nieporozumienia w Urzędzie Miejskim w K. Okazało się, iż w systemie PESEL miał miejsce błąd polegający na nieprawidłowym wpisaniu do systemu danych osobowych cudzoziemca: w miejsce imienia – nazwiska Y. a w rubryce nazwiska- imienia B.. Dopiero w dniu 29 kwietnia 2009 r. skarżący otrzymał postanowienie o wpisie spółki komandytowej, w której jest komplementariuszem. Do odwołania skarżący załączył odpis z KRS. Decyzją z ... czerwca 2008 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wydał m.in. w oparciu o przepis art. 58 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu decyzji wskazał zaś, iż w jego ocenie zaskarżona decyzja Wojewody ... jest zasadna, gdyż ustała przyczyna, dla której udzielono cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W związku z powyższym zaistniała przesłanka z art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie organ wskazał, iż nie można uwzględnić faktu, iż aktualnie istnieje inne uzasadnienie pobytu strony w Polsce, a mianowicie prowadzona przez Stronę działalność gospodarcza w ramach Y. Sp. komandytowa. Organ podkreślił, iż jest to zupełnie inna przesłanka do udzielenia przedmiotowego zezwolenia w stosunku do okoliczności określonej w art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach i udzielenie w oparciu o nią zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powinno zostać rozważone w ramach nowego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek cudzoziemca. W takim postępowaniu organ I instancji zobligowany będzie zbadać przede wszystkim korzystność prowadzonej przez Stronę działalności dla polskiej gospodarki narodowej, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Y. B. zarzucił decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... czerwca 2008 r. naruszenie: • art. 6,7 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego; • art. 53 ust.1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż fakt wezwania przez organ administracji I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego o odpis aktualny z KRS dowodzi, że zmiana podstawy nie stanowiła przeszkody dla toczącego się postępowania, a twierdzenie organu odwoławczego, jakoby dla uzyskania legalnego pobytu był konieczny kolejny wniosek o udzielenie zezwolenia na czas oznaczony jest bezpodstawne. Zmiana podstawy pobytu w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego jest dopuszczalna i w tym konkretnym przypadku została spowodowana okolicznościami niezależnymi od skarżącego, za które nie ponosi odpowiedzialności. Ponadto skarżący podniósł, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest tożsama z poprzednio wykonywaną pracą, ponieważ zmieniła się tylko forma jej wykonywania, a ze względu na jej specyfikę, ani prowadzona przez niego działalność ani poprzednio wykonywany zawód nie stanowią żadnego zagrożenia dla polskiego rynku pracy. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 24 grudnia 2008 r. skarżący oświadczył, iż jego wspólniczka w odpowiedzi na wniosek z ....01.2008 r. uzyskała od Wojewody ... decyzję odmawiająca udzielenia jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Po rozpatrzeniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, iż rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W związku z powyższym skarżący podniósł dodatkowo zarzut przekroczenia przez organ II instancji granic uznania administracyjnego wydania dwóch różnych rozstrzygnięć przy identycznym stanie faktycznym i prawnym. Wskazał, iż rozstrzygnięcie takie stanowi ewidentnie naruszenie zasady legalizmu określonej w art. 7 kpa oraz zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa art. 8 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zgodnie z art.135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), dalej: k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.), Sąd uznał, iż decyzja ta oraz decyzja ją poprzedzająca - z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - nie mogły się ostać. Sąd, dostrzegając popełnione przez organy orzekające w obu instancjach błędy proceduralne, podzielił zarzuty podniesione w skardze, w szczególności odnoszące się do przedwczesnego wydania decyzji przez Wojewodę ..., jak również wydania decyzji w obu instancjach z naruszeniem art. 6 i art. 7 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonej decyzji i wzruszonej przez Sąd także decyzji ją poprzedzającej, należy wskazać, iż stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że również w uregulowanych w rozdziale 4 tej ustawy sprawach dotyczących zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, stosuje się przepisy k.p.a., a zatem stosuje się zasady ogólne w nim wyrażone, w tym art. 6 stanowiący, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, art. 7, nakazujący organom, aby w toku postępowania podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, jak również przepisy zawarte w rozdziale 13 dotyczące uchylenia, zmiany oraz stwierdzenia nieważności decyzji. Zauważyć należy, iż skarżący w piśmie z dnia 29 stycznia 2008 r. skierowanym do organu I instancji, wskazał, iż wnosi o zmianę podstawy swojego pobytu i powołał się na konkretne okoliczności uzasadniające jego działanie. Wniosek powyższy nie został rozpoznany w trybie przewidzianym przez przepisy prawa. Organ I instancji w decyzji orzekającej o cofnięciu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wskazał wyłącznie, iż prośby skarżącego zawartej w piśmie z dnia 29 stycznia 2008 r. postanowiono nie uwzględnić. W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący oświadczył, iż jego wniosek o zmianę decyzji o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie został rozpoznany i nie wydano w tej sprawie decyzji. Sąd uznał za błędne stanowisko organu II Instancji, który wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż podnoszona przez skarżącego okoliczność rozpoczęcia prowadzenia działalność gospodarczej jako podstawa do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach) mogłaby być zbadana wyłącznie w toku odrębnego postępowania wszczętego na nowy wniosek strony. Zgodnie z art. 155 k.p.a, który mógłby znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W takim przypadku właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, iż wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia 29 stycznia 2008 r. należało zakwalifikować jako wniosek o wszczęcie postępowania w trybie nadzwyczajnym tj. zmiany decyzji ostatecznej na mocy, której strona nabyła prawo i przeprowadzić postępowanie w świetle przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji. Z powyższego w sposób oczywisty wynika, iż organy administracji działające w przedmiotowej sprawie nie zachowały kolejności podejmowanych czynności w postępowaniu administracyjnym. Winny bowiem najpierw przeprowadzić postępowanie w trybie nadzwyczajnym, określonym w art. 155 k.p.a., co do ewentualnej zmiany decyzji Wojewody ... z ... listopada 2007 r. i dopiero po zakończeniu tegoż postępowania i w zależności od jego wyniku orzekać w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Orzekając ponownie w sprawie, Wojewoda ...winien więc zająć się w pierwszej kolejności wnioskiem skarżącego zawartym w piśmie z dnia 29 stycznia 2008r., w którym to wskazał on, iż wnosi o zmianę podstawy swojego pobytu. Reasumując, Sąd stwierdza, że w toku postępowania zakończonego wydaniem skarżonej decyzji doszło do naruszenia powyższych przepisów i zasad ogólnych postępowania. W tej sytuacji Sąd nie mógł ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi ani oceniać w tym kontekście zaskarżonej decyzji. Wyrokowanie zdeterminowane zostało omówionymi wyżej względami natury formalnoprawnej. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.