V SA/Wa 2471/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Nasiłowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe p o s t a n a w i a: - odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy M. K. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że podstawę jego utrzymania stanowią prace dorywcze. Z tego tytułu skarżący uzyskuje miesięcznie kwotę 600 zł. Uzyskiwane dochody nie są wystarczające do pokrycia kosztów postępowania sądowego, tym bardziej, że ciążą na nim również obowiązki alimentacyjne. Skarżący dodał, że wniósł do Sądu łącznie 11 skarg. Wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Łączne miesięczne dochody trzyosobowego gospodarstwa domowego wynoszą 2800 zł. Oprócz dochodu w kwocie 600 zł z tytułu podejmowanych przez skarżącego prac dorywczych, rodzina skarżącego utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych w kwocie 1300 zł i 900 zł. Skarżący dodał, że nie posiada żadnego majątku i mieszka w lokalu kwaterunkowym. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Skarżący odebrał wezwanie w dniu 4 maja 2011 r. W wyznaczonym terminie skarżący nie złożył dodatkowego oświadczenia. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w powołanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, kosztem sądowym w sprawie jest opłata w wysokości 100 zł za sporządzenie uzasadnienia do wyroku oraz ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 złotych. Skarżący oświadczył we wniosku, że utrzymuje się z prac dorywczych. Mieszka z rodzicami, którzy otrzymują świadczenia emerytalne w kwocie łącznej 2.200 zł. Skarżący wskazał, że płaci alimenty i nie posiada żadnego majątku. W ocenie referendarza sądowego nie były to wystarczające informacje do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego i ustalenia, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny, czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powtórzyć należy, że przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem i dlatego to skarżący musi wykazać brak środków na pokrycie kosztów postępowania. Referendarz sądowy natomiast ocenia powołane informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 postanowiono jak w sentencji.