V SA/Wa 2476/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Pana J. S. (zwanego dalej Skarżącym) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). J. S. czterokrotnie w latach 2004 – 2007 zwracał się do Biura Powiatowego ARiMR w T. (woj. [...]) o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W wyniku rozpatrzenia tych wniosków, decyzjami z [...] grudnia 2004 r. Nr [...] za rok 2004 oraz z [...] lutego 2007 r. Nr [...] za rok 2006 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał wnioskodawcy płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), natomiast decyzjami z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] oraz z [...] marca 2008 r. Nr [...] odmówiono skarżącemu przyznania płatności ONW stosownie za rok 2005 oraz za rok 2007 z uwagi na stwierdzenie prowadzenia działalności rolniczej na mniejszej powierzchni, niż deklarowana we wnioskach o przyznanie ONW. Decyzje te są ostateczne i pozostają w obrocie prawnym. W aktach sprawy znajduje się ponadto oświadczenie skarżącego, które wpłynęło do biura Agencji w dniu[...] listopada 2007 r., w którym J. S. stwierdza, że nie dotrzymał zobowiązania ONW na skutek zawyżenia powierzchni gruntów uprawianych rolniczo, zawyżenie dotyczy powierzchni [...] ha na działce Nr [...]. W oświadczeniu ponadto znajduje się stwierdzenie, że został poinformowany o sankcjach wynikających niedotrzymania wieloletniego zobowiązania. Pismem z dnia [...] maja 2010 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wezwał Skarżącego do złożenia wyjaśnień do sprawy, kierując korespondencję na [...] w T., gdzie przebywa skarżący. Równocześnie pismem z dnia [...] maja 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych, przyznanych decyzjami Kierownika Biura Powiatowego w T. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] (za rok 2004) oraz z [...] lutego 2007 r. Nr [...] (za rok 2006). Decyzją z [...] czerwca 2010r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezesa ARiMR Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości [...] zł. Uzasadniając obszernie wydane rozstrzygnięcie organ stwierdził, iż analiza złożonych przez skarżącego wniosków oraz zebranej w sprawie dokumentacji wskazała, że producent rolny, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie prowadził zadeklarowanych upraw przez 5 lat. W związku z powyższym skarżący winien zwrócić kwotę nienależnie pobranej płatności. W dniu [...] czerwca 2010 r. J.S. zwrócił się do Prezesa ARiMR z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, szeroko opisując swoją sytuację związaną z [...]. Podniósł ponadto, że od [...] sierpnia 2007r. (do [...].02.2014 r.) przebywa w [...], z czego wynika, że nie mógł w dniu [...] listopada 2007 r. złożyć jakiegoś oświadczenia w biurze Agencji, pisze również że nie wnosił o dopłaty za 2008 rok, gdyż z chwilą pozbawienia go wolności nikt nie uprawia jego gruntów. Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezesa ARiMR Zastępca Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z upoważnienia Prezesa ARiMR. Organ w obszernym uzasadnieniu opisał stan faktyczny i prawny sprawy, wskazał ponadto, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz.657 z p. zm.), należy stwierdzić, iż skoro J. S. zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej – mimo deklarowania prowadzenia jej przez 5 lat, musi zwrócić otrzymaną całość płatności ONW za cały okres jej pobierania. Organ wskazał ponadto, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające odstąpienie od dochodzenia nienależnie pobranych płatności – wskazane w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. S. w dniu [...] września 2010 r., wnosząc o uchylenie w całości decyzji Prezesa ARiMR, jako wydanej z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, podobnie jak w odwołaniu, iż decyzja Prezesa ARiMR nie uwzględniła, że Skarżący bez swojej winy nie mógł prowadzić działalności rolniczej, albowiem został [...] i bez swojej winy nie może teraz prowadzić żadnej działalności rolniczej. Zdaniem strony dopełnił wszelkiej staranności, informując organ i dokonując korekty we wniosku. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej p.p.s.a. ), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Stan faktyczny ustalony przez organ jest bezsporny, J. S. otrzymał płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2004 i 2006. Organ i Skarżący nie negują również tego, iż w roku 2005 i 2007 nie otrzymał wnioskowanych płatności. Strona nie zaprzecza też, że zawyżyła powierzchnię działki Nr [...]o [...] ha. W niniejszej sprawie oprócz przepisów unijnych zastosowanie mają następujące przepisy krajowe: 1. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz.657 z p. zm.), 2. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 z p. zm.), 3. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z p. zm.), 4. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z p. zm.), 5. pomocniczo ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 z p. zm.) i poprzedzającej ją ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 z p. zm.). Z treści powołanych przepisów wynika, że jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, to zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania (§ 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r.). W sprawie mają również - jak wyżej wskazano - zastosowanie przepisy prawa unijnego, w tym: 1. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. UE. L. Nr 141.18 z p. zm.) - odnoszące się do pomocy za lata 2005-2009, 2. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15). Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku dokonania nienależnej płatności rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z przepisami. Ponadto przepisy stanowią, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika (art. 73 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Ponadto obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez organ o nieuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 10 lat, jednocześnie okres ten zostaje ograniczony do 4 lat, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Organy w rozpatrywanej sprawie przeprowadziły w tym zakresie postępowanie dowodowe i prawidłowo oceniły, że nie można wskazać, iż skarżący działał w dobrej wierze i tym samym nie zastosowały wobec J. S. ograniczenia czasowego dotyczącego zwrotu. Fakt przebywania [...] od sierpnia 2007 roku nie wpływał bowiem na prowadzenie czy też nie działalności rolniczej przez skarżącego na działkach objętych wnioskiem w latach 2004, 2005 i 2006. Rozpatrując całokształt sprawy należy przyjąć, że prawidłowo ustalony stan faktyczny w sprawie dał organowi podstawę do stwierdzenia, że po stronie skarżącego powstało zobowiązanie do realizacji tych przedsięwzięć przez okres co najmniej pięciu lat. Skarżący zobowiązania nie dotrzymał, co - zgodnie z § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia - spowodowało, iż płatności, które otrzymał, podlegają zwrotowi. Sąd nie stwierdził ponadto, iż organy administracji w niniejszej sprawie prowadziły postępowanie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.