V SA/Wa 2480/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-09-24
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niskie, a koszty utrzymania wysokie (w tym koszty leków i opału), może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku niskich dochodów, wysokich kosztów utrzymania (w tym leków i opału) oraz braku majątku, przesłanka ta jest spełniona, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wraz ze skargą na decyzję Dyrektora ARiMR wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, że jego jedynym dochodem jest renta w wysokości 776 zł, a koszty utrzymania (w tym leki i opał) są wysokie. Prowadzi gospodarstwo domowe z matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 859 zł. Skarżący nie posiada nieruchomości ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej i odmowy przyznania J. D. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w postępowaniu sądowym adwokata.
W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach J. D. podał, że jedynym źródłem jego dochodu jest renta w wysokości 776 zł (brutto). Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 859 zł (brutto). Skarżący nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani jakichkolwiek przedmiotów wartościowych. Stałe koszty utrzymania, jakie ponosi, wynoszą około 300 zł (energia elektryczna, woda, telefon, gaz). Zakup opału w okresie zimowym, według oświadczenia skarżącego, związany jest z kolei z koniecznością wydania 3000 zł. Wnioskujący o przyznanie prawa pomocy podał ponadto, że z uwagi na zły stan zdrowia ponosi znaczne koszty zakupu leków (około 200 zł miesięcznie) oraz prywatnych wizyt lekarskich.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., może być ono przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżący sformułował swój wniosek o przyznanie prawa pomocy w ten sposób, że jego zakresem objął zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a więc wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Oceniając powyższe żądanie, uznać należy, że jest ono w całości uzasadnione, albowiem przyjęte w niniejszej sprawie ustalenia odnoszące się do sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego możliwości finansowych wskazują, że nie jest on w stanie ponieść samodzielnie kosztów postępowania. Mieć na uwadze otóż należy, że dochody skarżącego, wliczając w to nawet kwotę emerytury matki, a więc osoby która wspólnie ze skarżącym, zgodnie z jego deklaracją, prowadzi gospodarstwo domowe, są na tak niewielkim poziomie, iż uniemożliwiają poczynienie jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie wymaganego dla rozpoznania sprawy wpisu sądowego od skargi i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata). Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że stronę obciążają nie tylko stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, uiszczeniem koniecznych opłat na żywność czy ubranie, ale też znaczne koszty zakupu opału (kwota około 3000 zł) oraz lekarstw. Ponieważ wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie posiada nieruchomości ani jakichkolwiek innych przedmiotów wartościowych, nie jest możliwe by w ten sposób, a więc na przykład poprzez sprzedaż lub wynajem rzeczy, skarżący zgromadził środki potrzebne na prowadzenie sprawy przed sądem. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskodawca byłby zobowiązany, składają się wpis od skargi - 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika.
Wskazane wyżej okoliczności oznaczają, że uzasadnione jest twierdzenie, iż w rozpoznawanej sprawie spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a więc ustalony został brak możliwości samodzielnego wywiązania się przez składającego wniosek z obowiązku poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania prowadzonego przed sądem administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło