V SA/Wa 2483/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-11-23
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej pięcioosobowe gospodarstwo domowe, w którym rodzice są niepełnosprawni, a dzieci studiują, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), jeśli dochody rodziny są niskie, a posiadany majątek (mieszkanie, samochód przystosowany dla niepełnosprawnych) jest niezbędny do funkcjonowania?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych. W przypadku niskich dochodów, niepełnosprawności rodziców i studiujących dzieci, ponoszenie kosztów sądowych (np. wpisu od skargi) mogłoby prowadzić do uszczuplenia środków niezbędnych do utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych środków. Skarżący prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe z żoną i trójką studiujących dzieci. Rodzice są osobami niepełnosprawnymi. Rodzina utrzymuje się z emerytury i renty. Skarżący wykazał posiadanie mieszkania, samochodu przystosowanego dla niepełnosprawnych, ponosił koszty związane z utrzymaniem domu, edukacją dzieci oraz leczeniem. Przedstawił dokumenty potwierdzające dochody, wydatki, posiadany majątek oraz dodatki mieszkaniowe i energetyczne.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych środków tytułem refundacji składek na ubezpieczenia społeczne p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy B. O. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką studiujących dzieci. Podstawą utrzymania rodziny jest świadczenie emerytalne w wysokości 2.039,28 zł oraz świadczenie rentowe w kwocie 592,84 zł. Do majątku Skarżący zaliczył mieszkanie o pow. 62,96 m.kw. Do stałych wydatków zaliczył opłatę za zużycie energii elektrycznej (133 zł), gazu (50 zł), wody (250 zł) oraz czynsz (425 zł). Ponadto wskazał, że rodzina przeznacza około 600 zł na dojazdy trójki dzieci do szkół oraz 120 zł na leczenie i rehabilitację. W uzasadnieniu Skarżący wskazał również, że jest osobą niepełnosprawną (II grupa), a jego żona posiada orzeczoną niepełnosprawność III stopnia.
Odpowiadając na wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłania dokumentów Skarżący przedstawił wyciągi z rachunków bankowych, zeznania podatkowe (PIT-37 i PIT-36) za lata 2014 - 2015 r., roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za lata 2014 - 2015, decyzję o waloryzacji renty, wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS, kserokopię decyzji z (...) kwietnia 2016 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, zaświadczenia stwierdzające, że dzieci Skarżącego są studentami studiów dziennych oraz kserokopie faktur dokumentujących zużycie energii elektrycznej, gazu i usług telekomunikacyjnych.
Ponadto Skarżący oświadczył, że posiada samochód osobowy o wartości około 4.500 zł przystosowany do prowadzenia przez osobę niepełnosprawną oraz wyjaśnił, że jego dzieci złożyły wnioski o przyznanie stypendiów socjalnych.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 oraz art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej " p.p.s.a", referendarz sądowy może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne, jak i stan faktyczny sprawy zasadne jest przyznanie Skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wykazał on bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie oraz rodziny.
Rozpoznanie skargi w niniejszej sprawie zależy od uiszczenia wpisu w wysokości 468 zł i na obecnym etapie postępowania jest to jedyna opłata sądowa ciążąca na Skarżącym. Ewentualne inne koszty sądowe zależą od wyniku postępowania przed sądem I instancji i mogą pojawić się w związku z koniecznością uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, jeżeli skarga zostanie oddalona, a Skarżący wniesie o sporządzenie uzasadnienia do wyroku oraz opłaceniem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie stanowiącej połowę wpisu od skargi, o ile Skarżący zdecyduje się wystąpić z tym środkiem odwoławczym.
Oceniając złożone oświadczenia oraz przedstawione informacje wskazać należy, że Skarżący prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe, ma troje studiujących dzieci. Zarówno Skarżący jak i jego żona są osobami niepełnosprawnymi. Łączny dochód pięcioosobowej rodziny wynosi 2.632 zł, a jego źródłem są świadczenia z tytułu emerytury i renty. W 2015 r. żona Skarżącego uzyskała dochód w wysokości 8.047,56 zł, a Skarżący w wysokości 30.702,08 zł. Strona wykazała, że jest właścicielem samochodu o wartości około 4.500 zł, który jest przystosowany do prowadzenia przez osobę niepełnosprawną. Skarżący przedstawił również kserokopie decyzji z 22 kwietnia 2016 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości 407,89 zł za okres od (...) maja 2016 r. do (...) października 2016 r., a z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że M. O. P. S. w L. przekazuje na konto bankowe Skarżącego dodatek energetyczny w miesięcznej wysokości 37,62 zł. Na rachunek bankowy prowadzony dla żony Skarżącego w maju 2015 r. oraz w czerwcu 2015 r. wpływało stypendium socjalne w wysokości 310 zł.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że Strona ponosząc koszty sądowe, w tym wpis od skargi w wysokości 468 zł musiałby uszczuplić środki finansowe niezbędne dla utrzymania rodziny.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło