V SA/Wa 2484/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2014 r. sprawy ze skargi M.S. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, 2. Zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M.S. kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.S. (zwany dalej: skarżącym) wraz z innymi 17 armatorami statków rybackich złożył 3 stycznia 2013 r. do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie w zakresie środka 1.4 "Rybactwo przybrzeżne" w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" na realizację operacji polegającej na tymczasowym zaprzestaniu działalności połowowej przez statki rybackie rybactwa przybrzeżnego poławiające na Z. wraz z wodami przyległymi. Przedmiotowy wniosek obejmował realizację przez skarżącego operacji, w zakresie określonym w art. 26 ust. 4 lit. c rozporządzenia nr 1198/2006, polegającej na dobrowolnym zaprzestaniu działalności połowowej w okresie 1 marca - 29 kwietnia 2013 r. w celu ochrony żywych zasobów morza. Do wniosku została załączona m.in. Karta bezpieczeństwa "Ł" nr [...] statku [...] wystawiona 7 października 2011 r. z datą ważności do 12 maja 2014 r. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji wniosku o dofinansowanie oraz załączonych do niego dokumentów organ stwierdził, iż zachodzi potrzeba usunięcia braków i złożenia wyjaśnień. W związku z powyższym – na podstawie § 39 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawarta w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. z 2013 r., poz. 773; zwane dalej: rozporządzeniem MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r.) – pismem z 4 kwietnia 2013 r. organ wezwał skarżącego do usunięcia braków wniosku poprzez m.in. dostarczenia aktualnej karty bezpieczeństwa. W odpowiedzi skarżący pismem nadanym 27 kwietnia 2013 r. nadesłał Kartę bezpieczeństwa "Ł" nr [...] statku MIW-1 wystawioną 25 kwietnia 2013 r. z datą ważności do 22 kwietnia 2018 r. Organ pismem z 7 czerwca 2013 r. – na podstawie § 39 ust. 2a rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. – ze względu na fakt, że Karta bezpieczeństwa wystawiona została w kwietniu 2013 r., a okres postoju rozpoczął się 1 marca 2013 r., wezwał skarżącego o skorygowanie kwoty dofinansowania proporcjonalnie od daty wystawienia ww. dokumentu tj. 25 kwietnia 2013 r. W odpowiedzi skarżący pismem z 26 czerwca 2013 r. oświadczył, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż Karta bezpieczeństwa z 7 października 2011 r. złożona wraz z wnioskiem o dofinansowanie nie jest ważna, gdyż widnieje w niej termin ważności do 12 maja 2014 r. z pouczeniem kiedy traci ważność (tylko wówczas gdy statek zostanie uszkodzony lub nastąpią zmiany konstrukcyjne zagrażającego jego bezpieczeństwu). Organ pismem z 18 lipca 2013 r. poinformował skarżącego o terminie podpisania umowy przyznającej dofinansowanie w kwocie 4100 zł. Skarżący w wyznaczonym dniu tj. 18.07.2013 r. odmówił podpisania umowy. Następnie Prezes ARiMR rozstrzygnięciem z [...] lipca 2013 r. – wydanym na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, ze zm.; zwana dalej: ustawą z dnia 3 kwietnia 2009 r.) oraz § 41 ust. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. w zw. z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. – odmówił przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił stan faktyczny sprawy i uznał, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji należna kwota dofinansowania to 4100 zł za od 25 do 29 kwietnia 2013 r. W pozostałym zakresie skarżący nie posiadał aktualnej Karty bezpieczeństwa, a zgodnie z § 16 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r., dokumenty powinny być ważne w całym okresie zaprzestania działalności połowowej, za który wnioskodawca ubiega się o pomoc. Skarżący pismem z 14 sierpnia 2013 r. wezwał Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa w ww. rozstrzygnięciu z [...] lipca 2013 r. poprzez stwierdzenie bezskuteczności czynności odmowy przyznania pomocy finansowej i jej przyznanie zgodnie z wnioskiem. Skarżący – działający przez profesjonalnego pełnomocnika – pismem z 11 października 2013 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Prezesa ARiMR z [...] lipca 2013 r. W skardze wniósł o: uchylenie rozstrzygnięcia Prezesa ARiMR w całości; dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów na niżej wskazane okoliczności: dowodu z dokumentu - Karty Bezpieczeństwa z 7 października 2011 r. na okoliczność jego treści i okresu ważności tej Karty Bezpieczeństwa, dowodu z dokumentu - Karty Bezpieczeństwa z 25 kwietnia 2013 r. na okoliczność jego treści i okresu ważności tej Karty Bezpieczeństwa, dowodu z dokumentu - zaświadczenia z 19 lipca 2013 r. na okoliczność jego treści i daty zgłoszenia łodzi [...] do przeglądu, dowodu z dokumentu - Tymczasowego Świadectwo Klasy Łodzi nr [...] na okoliczność jego treści; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił: błąd w ustaleniach faktycznych i przyjęcie, że łódź [...] nie posiadała dokumentu uprawniającego do żeglugi w okresie od 1 marca do 24 kwietnia 2013 r., pomimo że Karta Bezpieczeństwa dla tej łodzi była ważna do 12 maja 2014 r. i nie zaistniały żadne okoliczności skutkujące utratą ważności Karty, naruszenie prawa materialnego, tj. § 16 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i odmowę przyznania pomocy finansowej pomimo spełnienia wszystkich warunków wskazanych w powołanym wyżej przepisie, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 144 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 roku o bezpieczeństwie morskim poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i przyjęcie, że Karta Bezpieczeństwa dla łodzi [...] wystawiona 7 października 2011 r. nic była ważna w okresie od 1 marca do 24 kwietnia 2013 r., naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, nieprawidłową ocenę złożonego przez skarżącego wniosku oraz – w konsekwencji – rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy finansowej, naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie i naruszenie zasady praworządności oraz – w konsekwencji – odmowę przyznania pomocy finansowej skarżącemu, pomimo że organ nie wykazał, że wnioskodawca nie posiadał ważnego dokumentu uprawniającego do żeglugi, naruszenie przepisów postępowania, tj. § 41 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 28 lutego 2013 roku i wyznaczenia terminu zawarcia umowy o dofinansowanie, pomimo że kwota dofinansowania zawarta w tej umowie była znacząco niższa niż ta, która w rzeczywistości przysługuje skarżącemu. Z ostrożności procesowej zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił też: naruszenie prawa materialnego, tj. § 16 ust. 1 pkt 6 b) rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009 r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że dokumenty uprawniające do żeglugi muszą być "ważne" przez cały okres, za który jest przyznawana pomoc finansowa. Prezes ARiMR pismem z 8 października 2013 r. (doręczonym skarżącemu 11 października 2013 r.) negatywnie rozpatrzył wezwanie skarżącego do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu tego pisma organ wskazał, że zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające polegające na wystosowaniu pisma do Urzędu Morskiego w S. Inspektoratu Bezpieczeństwa Żeglugi, jak i Polskiego Rejestru Statków w celu zebrania informacji na temat ważności dokumentów złożonych przez skarżącego dla jednostki [...] w okresie tymczasowego zaprzestania działalności połowowej, tj. od 1 marca do 29 kwietnia 2013 r. W dniu 23 września 2013 r. Agencja uzyskała odpowiedź od Urzędu Morskiego w S. Inspektoratu Bezpieczeństwa Żeglugi, w której jasno wskazano, że jednostka [...] w okresie od 1 marca 2013 r. do 22 kwietnia 2013 r. nie posiadała ważnych dokumentów bezpieczeństwa żeglugi. Ponadto w przedmiotowym piśmie Urząd Morski wyjaśnił, że zgodnie z zapisami w karcie bezpieczeństwa nr [...] ostatnia inspekcja została przeprowadzona 7 października 2011 r. natomiast kolejna powinna być przeprowadzona po złożeniu wniosku w okresie od 13 marca do 12 sierpnia 2012 r. W związku z faktem, iż zgłoszenie takie nie wpłynęło w wymaganym terminie do Inspekcji Bezpieczeństwa Żeglugi w S. ani w S., karta bezpieczeństwa nr [...] z dniem 13 sierpnia 2012 r. utraciła ważność. Natomiast 1 października 2013 r. Polski Rejestr Statków udzielił odpowiedzi, że tymczasowe świadectwo klasy służy wyłącznie do określenia stanu technicznego jednostki. Ponadto jest ono ważne od daty wydania do czasu wydania pełno-terminowego świadectwa klasy, ale nie dłużej niż jeden rok. Skarżący – w związku z otrzymaniem odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa – pismem z 17 października 2013 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze. Ustosunkowując się do uzyskanych dokumentów przez organ rozpatrujący wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skarżący zarzucił, że do informacji o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania nie załączono tych dokumentów uniemożliwiając tym samym ustosunkowanie się do nich. Ponadto zarzucił, że omówione czynności powinny zostać podjęte przez organ prowadzący postępowanie w I instancji, a nie dopiero na etapie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto skarżący nie zgodził się z argumentacją organu w zakresie zarzutu dotyczącego odmowy przyznania pomocy finansowej w całej kwocie, a nie w części. Postępowanie organu polegające na odmowie przyznania pomocy w całej wnioskowanej kwocie uniemożliwiło bowiem skarżącemu zakwestionowania rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania pomocy finansowej w części. W szerokim uzasadnieniu odpowiedzi na skargę z 7 listopada 2013 r. pełnomocnik Prezesa ARiMR podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest zasadna. W rozstrzyganej sprawie przedmiotem skargi jest akt z zakresu administracji publicznej o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy co oznacza, że sąd ten rozpatruje na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Sąd administracyjny nie powinien też przeprowadzać środków dowodowych i dokonywać ustaleń, które miałby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy. Innymi słowy sąd administracyjny nie może zastępować organu w załatwieniu sprawy, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie aktem, który został prawidłowo zaskarżony do sądu administracyjnego jest rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Prezesa ARiMR z [...] lipca 2013 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w ramach środka 1.4. "Rybactwo przybrzeżne" z Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013". Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem "Europejskiego Funduszu Rybackiego" (Dz. U. Nr 72, poz. 619) – do postępowań w sprawach przyznania pomocy na podstawie umowy o dofinansowanie nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, a także skarg i wniosków. Jednakże w postępowaniu tym – zgodnie z ust. 2 pkt 1 i 2 – organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 14 ust. 4 ww. ustawy, określa sposób załatwienia sprawy. Mianowicie, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania prawa pomocy lub został wyczerpany limit środków (...), wnioskodawcę informuje się w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. W zaskarżonym rozstrzygnięciu z [...] lipca 2013 r. organ praktycznie nie wyjaśnił przyczyn odmowy przyznania pomocy finansowej stwierdzając, że skarżący posiadał aktualną Kartę bezpieczeństwa statku tylko w okresie od 25 kwietnia 2013 r. do końca okresu postoju tj. do [...] kwietnia 2013 r., a zgodnie z § 16 rozporządzenia krajowego dokumenty powinny być ważne w całym okresie zaprzestania działalności połowowej, za który wnioskodawca ubiega się o pomoc. W ocenie Sądu przytoczone uzasadnienie nie wypełnia wymienionych wyżej zasad postępowania, a tym samym narusza art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Niewątpliwie bowiem organ nie wyjaśnił dostatecznie przyczyn z powodu których nie przyznano skarżącemu pomocy we wnioskowanej wysokości. Przede wszystkim organ nie wyjaśnił – pomimo, że skarżący powoływał się na ten argument w odpowiedzi na II wezwanie organu – dlaczego odmawia przymiotu aktualności załączonej do wniosku Karcie bezpieczeństwa statku [...] z 7 października 2011 r. Równocześnie oznacza to, że brak jest prawidłowego uzasadnienia przedmiotowej odmowy, a do tego organ był zobowiązany na mocy art. 14 ust. 4 ww. ustawy. Trafnie w uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zarzuca, że dopiero w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające dotyczące aktualności Karty bezpieczeństwa i zgromadzone nowe dowody w sprawie, które to postępowanie powinno zostać przeprowadzone przed wydaniem zaskarżonego pisma. Ponadto uzyskane dowody, na które organ powołuje się w piśmie rozpatrującym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nie zostały przedstawione skarżącemu, przez co nie miał szans odniesienia się do nich. Szerokie uzasadnienie organu zakresie odmowy przyznania wnioskowanej pomocy znalazło się dopiero w informacji Prezesa ARiMR o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa z 8 października 2013 r. oraz jego odpowiedzi na skargę z 7 listopada 2013 r., a więc pismach, które zostały sporządzone już po wniesieniu przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Poza tym wskazać należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i odpowiedź na nie organu, jest jedynie warunkiem formalnym do rozpoznania sprawy przez Sąd. W przypadku bowiem braku uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, skarga podlegałaby odrzuceniu. Przypomnieć również należy – co wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie sądowo administracyjnym – że Sąd nie może ocenić stanowiska organu jako mającego znaczenie dla sprawy, jeżeli zostało ono wyrażone jedynie w odpowiedzi na skargę. W tej płaszczyźnie Sąd ocenia bowiem zaskarżony akt, a nie odpowiedź na skargę. To samo tyczy się pisma o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Zatem – tak jak podkreślono na początku uzasadnienia wyroku – Sąd kontroluje zaskarżony akt, oceniając jego legalność na dzień wydania. Na dzień wydania rozstrzygnięcia z [...] lipca 2013 r. uzasadnienie organu było niewystarczające i naruszało art. 14 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. W związku z powyższym, Sąd uznał, że Prezes ARiMR w zaskarżonym rozstrzygnięciu z [...] lipca 2013 r., podlegającym kontroli Sądu, nie wskazał wystarczającego uzasadnienia przyczyny odmowy udzielenia pomocy, czym naruszył art. 14 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. Powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji odnoszenie się do zarzutów skargi byłoby przedwczesne. Ponownie rozpoznając sprawę, organ mając na uwadze powyższe uwagi Sądu, jeszcze raz rozpozna wniosek skarżącego o dofinansowanie, biorąc także pod uwagę treść argumentacji skargi oraz dokumentów do niej załączonych. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 209 p.p.s.a.