V SA/Wa 2486/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 6 października 2016 r. – data stempla pocztowego) skarżąca C. L. (reprezentowana przez radcę prawnego J. C.) zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.131,22 zł netto, przy czym w związku z egzekucją administracyjną do wypłaty pozostaje jej kwota 859,83 zł. Wskazała też, iż powinna w skali miesiąca wydatkować 333,64 zł na leki niezbędne z uwagi na jej podeszły wiek (82 lata), jednak pogorszenie sytuacji majątkowej zmusiło ją do ograniczenia tych wydatków do kwoty 200 zł miesięcznie. Koszty utrzymania mieszkania skarżąca oszacowała na kwotę 252 zł miesięcznie, na które składają się opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, usługi kominiarskie i wywóz nieczystości. Dodatkowo w sezonie grzewczym skarżąca ponosi koszty zakupu opału (węgla) w kwocie ok. 100 zł miesięcznie. Ponadto wydatkuje w skali miesiąca 100 zł na zakup środków czystości i 50 zł na pomoc przy zakupach. Po dokonaniu wszelkich opłat skarżącej pozostaje ok. 130 zł, które przeznacza na wyżywienie i ubranie. Zatem, zdaniem skarżącej, znajduje się ona poniżej minimum egzystencji i minimum socjalnego. Skarżąca podkreśliła również, że w celu obrony jej słusznego interesu zmuszona była zaskarżyć 12 aktów administracyjnych, lecz nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, pełnomocnik skarżącej przedłożył m.in. oświadczenie skarżącej z 5 listopada 2016 r., w którym podała, iż posiada rachunek bankowy w (...) S.A. I Oddział w C. o nr (...), który założyła na potrzeby przekazywania świadczenia emerytalnego, ale w związku z problemami z poruszaniem się skarżącej, nie korzysta ona z tego rachunku od ok. 6 lat. W ww. oświadczeniu skarżąca wskazała też, że z uwagi na zły stan zdrowia i zaawansowany wiek, umową dożywocia przekazała posiadane nieruchomości dalekiemu krewnemu. Na podstawie tej umowy skarżąca może użytkować lokal w J. W., a krewny zobowiązał się do opieki nad skarżącą, przy czym od roku przebywa za granicą w celach zarobkowych i tylko gdy przyjeżdża do kraju, to wspiera skarżącą (opłacając koszty opieki nad skarżącą, którą de facto sprawują jej sąsiadki). Wszelkie koszty eksploatacyjne zajmowanego mieszkania, koszty wyżywienia i zakupu leków ponosi skarżąca. Ponadto pełnomocnik skarżącej przedstawił: - roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za 2015 r. (PIT-40A), z którego wynika, że z tytułu świadczenia emerytalnego dochód skarżącej w ubiegłym roku wyniósł 12.824,04 zł, - decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 12 sierpnia 2016 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury rolniczej, która wskazuje, iż wysokość świadczenia emerytalnego skarżącej do wypłaty wynosi 1.131,22 zł, przy czym będzie z niego potrącana kwota 271,39 zł z tytułu egzekucji administracyjnych, - pismo Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w S. z (...) sierpnia 2016 r. o wysokości potrącenia dokonywanego z emerytury skarżącej, - dowody uiszczenia opłat za gospodarowanie opadami komunalnymi, energię elektryczną, wodę, telefon i usługi kominiarskie potwierdzające podaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sumę kosztów utrzymania mieszkania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W ocenie starszego referendarza sądowego, wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca bowiem utrzymuje się z niewielkiej emerytury, która została w dopuszczalnej części zajęta w postępowaniu egzekucyjnym. Nie posiada nieruchomości ani majątku ruchomego, który mogłaby spieniężyć, jak również zasobów pieniężnych czy oszczędności w jakiejkolwiek formie, które mogłaby przeznaczyć na udział w postępowaniu sądowym. Zatem nie dysponuje środkami pozwalającymi jej na opłacenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu sądowym bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zauważyć przy tym należy, iż skarżąca zainicjowała w tutejszym Sądzie dwanaście postępowań, w których została wezwana do uiszczenia wpisów sądowych w wysokości po 200 zł w każdej sprawie. Łączna wysokość ciążących na skarżącej kosztów sądowych wynosi 2.400 zł. Wydatek taki znacznie przekracza możliwości finansowe skarżącej, która utrzymuje się z emerytury rolniczej w kwocie 859,83 zł netto. Powyższe ustalenia świadczą o trudnej sytuacji materialnej skarżącej i przemawiają za uznaniem, iż spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.