V SA/Wa 2490/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Pomimo ponoszonych wydatków, zadeklarowany przez skarżącego miesięczny dochód, przy rozsądnym gospodarowaniu, pozwala na pokrycie kosztów postępowania (wpis od skargi w wysokości 200 zł) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący E. L. zaskarżył postanowienie Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie wznowienia postępowania. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadanie przez skarżącego i jego małżonkę stałego źródła dochodów. Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc koszty utrzymania domu, leczenia i wyżywienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. L. na postanowienie Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skargą z [...] listopada 2011r. (data nadania) E. L. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2011r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] lipca 2003r. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (PPF) skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 21 lutego 2012r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Zasadniczy wpływ na przyjęcie takiego stanowiska wywarła, jak podkreślił referendarz sądowy okoliczność, iż skarżący wraz z małżonką posiadają stałe źródło dochodów, a ich kwota nie pozwala na zaliczenie ich do kategorii osób, które z uwagi na swoje ubóstwo zasługują na udzielenie prawa pomocy. Autor postanowienia uznał także, że przeznaczenie tych zasobów pieniężnych na koszty postępowania sądowego nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dodatkowo wskazał, małżonkowie korzystają z dożywotniej służebności domu i nie ponoszą związanych z tym wydatków. Pismem z 7 marca 2012r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z 21 lutego 2012r. W uzasadnieniu sprzeciwu jego autor podał, że ponosi co miesięczne koszty utrzymania domu (opał, prąd, woda, telefon, gaz itp.), leczenia, wyżywienia i ubrania. Skarżący podał także, że jest osobą ciężko chorą, która musi pozostawać pod specjalistyczną kontrolą lekarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy zatem zauważyć, iż stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, że był on zobowiązany do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, natomiast przedstawione przez skarżącego informacje nie dają podstaw do twierdzenia, iż nie posiada on środków na pokrycie kosztów udziału w postępowaniu przed sądem. Z informacji zawartych w urzędowym formularzu wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną J. L. i wspólnie osiągają miesięczny dochód w wysokości [...] zł netto. Z osiąganego dochodu utrzymują dom (służebność), na który składają się koszty - opału, gazu, prądu, wody itp.). Wysokość dochodu netto na jedną osobę w rodzinie to [...] zł. W ocenie Sądu zadeklarowana kwota miesięcznego dochodu osiąganego przez skarżącego pomimo kosztów utrzymania domu, wyżywienia (ok. 800 zł.), dojazdów do W., kosztów ubrania (ok. 600 zł.) zakupu niezbędnych leków (ok. 650 zł.) jest na tyle znaczna, że przy rozsądnym gospodarowaniu skarżący jest w stanie ponieść pełne kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na koszty postępowania w chwili obecnej składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło