V SA/Wa 2490/11

PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała brak środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, mimo wcześniejszej odmowy zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na brak pogorszenia sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania. Osobie fizycznej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów zastępstwa prawnego z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania, należy mu przyznać prawo pomocy w tym zakresie, nawet jeśli wcześniej odmówiono mu zwolnienia od kosztów sądowych z powodu braku pogorszenia sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżący E. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Wniosek ten był związany z zażaleniem na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którym to wyrokiem wcześniej oddalono jego skargę na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację majątkową i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. L. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sadowych. Wyrokiem z 26 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. L. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] października 2011 r. Następnie, postanowieniem z dnia 30 października 2012 r., odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu 14 listopada 2012 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie występując jednocześnie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy – uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 29 listopada 2012 r. – poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, korzysta ze służebności dożywotniej mieszkania, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, iż uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 960 zł brutto z tytułu emerytury, zaś jego żona w wysokości 1.900 zł z tytułu renty. Oświadczył jednocześnie, iż ponosi koszty leczenia w wysokości około 500 zł, zaś pozostałe opłaty (energia elektryczna, węgiel, gaz, woda) wynoszą około 1.000 zł. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 17 grudnia 2012 r. skarżący wskazał, iż ani on ani jego żona nie posiadają rachunków bankowych, ani zasobów pieniężnych, zaś jedynym majątkiem ruchomym jest samochód osobowy z 2001 roku. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie jedynie w części ustanowienia profesjonalnego zastępcy procesowego. W tym zakresie zważono, iż z uwagi na opisaną sytuację rodzinną i majątkową, wnioskodawca nie jest w stanie pokryć kosztów zastępstwa prawnego z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i żony. W pozostałej części – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – dokonując oceny wzięto pod uwagę, iż skarżący wytypował już z wnioskiem o prawo pomocy w takim zakresie, jednakże Sąd – postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2012 r. – odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Porównując zatem sytuację majątkową wnioskodawcy przedstawioną we wcześniejszym wniosku z aktualnie wykazywaną zauważyć należało, iż nie uległa ona pogorszeniu. Zarówno skarżący jak i jego żona uzyskują stałe dochody, których wysokość po uwzględnieniu wydatków niezbędnych dla utrzymania, nie daje podstaw do uznania, że nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych, na które na obecnym etapie składa się wpis od zażalenia w wysokości 100 zł. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło