V SA/Wa 2490/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - st. spec. Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. "O." S.A. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy objęcia towaru procedurą wywozu z mocą wsteczną; oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez P. S.A. (dalej: skarżąca, spółka) w P. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (dalej: Dyrektor Izby) z dnia [...] sierpnia 2013r. o numerze [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. (dalej: Naczelnik Urzędu) z dnia [...] grudnia 2012 r. orzekającą o odmowie objęcia towaru procedurą wywozu z mocą wsteczną. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia [...] listopada 2011r. skarżąca złożyła wniosek o retrospektywne przyjęcie zgłoszenia celnego wywozowego towaru w postaci ciężkiego oleju opałowego C3 o masie 11.820,666 ton metrycznych (MT) o wartości 7.081.158,32 USD, ujętego na fakturze nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. oraz o potwierdzenie jego wywozu z obszaru celnego Unii Europejskiej. W uzasadnieniu wniosku spółka wyjaśniła m.in., że: 1) w dniu [...] marca 2011r. dokonała sprzedaży powyższego towaru duńskiej spółce O. ( faktura VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r.); 2) paliwo zostało wydane ze składu podatkowego nr [...] P. S.A. Baza Paliw nr [...] w Ś. i załadowane na statek M/T "F."; 3) do przedmiotowej dostawy prowadzący skład podatkowy wystawił w dniu [...] marca 2011r. dokument e-AD nr [...], w którego polu nr 7a (miejsce dostawy) został wskazany skład podatkowy o numerze identyfikacyjnym [...] prowadzony w A. przez duńską spółkę O.; 4) pierwotną intencją stron było dokonanie sprzedaży z dostawą wewnątrzwspólnotową do ww. składu podatkowego w A.; już po zakończeniu załadunku i odbiciu statku skarżąca otrzymała informację, iż duńska firma O. planuje zmianę miejsca dostawy na eksport, a przedmiotowe paliwo ma zostać przeładowane na morzu na tankowiec płynący poza obszar celny Unii Europejskiej, z przesłanej w późniejszym okresie przez duńską firmę O. informacji wynika, że statek M/T "F." przeładował na morzu, burta w burtę (tzw. przeładunek STS) na wysokości S. (Wielka Brytania), całość ciężkiego oleju opałowego załadowanego w porcie w Ś., na statek M/T "Z.", który został skierowany do portu w S. Pismem z dnia [...] grudnia 2011r. Naczelnik Urzędu wezwał spółkę do nadesłania dokumentów potwierdzających jej wyjaśnienia zawarte we wniosku z dnia [...] listopada 2011r. Skarżąca udzieliła odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] lutego 2012r. Do pisma dołączyła otrzymane od kontrahenta dodatkowe dokumenty, wraz z ich tłumaczeniem, mające potwierdzać wyprowadzenie sprzedanego ciężkiego oleju opałowego poza obszar celny Unii Europejskiej, tj.: - wyjaśnienie duńskiej firmy O. dotyczące zmiany miejsca dostawy wraz z jej wskazaniem, - fakturę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. dotyczącą sprzedaży przedmiotowego towaru przez duńską firmę O. szwajcarskiej firmie M. SA wraz z listem przewozowym z dnia [...] kwietnia 2011r. z S. do S., - oświadczenia wraz z mapą trasy statku M/T "Z.", będącą wydrukiem z systemu B. potwierdzającą trasę tankowca, - raporty ulażowe statku M/T "Z." przed i po załadunku w S. potwierdzające przeładowanie STS (burta w burtę) 11.830,778 MT ciężkiego oleju - raport ilościowy z terminala TG P. w Malezji - dokument firmy SGS z dnia [...] maja 2011 r. potwierdzający wyładunek 42.904,463 MT ciężkiego oleju opałowego, - raport z wyładunku towarów do zbiorników nadbrzeżnych - dokument firmy H. z S. potwierdzający rozładunek 66.297,829 MT ciężkiego oleju opałowego. W toku postępowania wyjaśniającego spółka nadesłała również pisma z dnia 21 marca 2012r., z dnia 18 kwietnia 2012r. oraz z dnia 13 listopada 2012r., do których dołączyła: - fakturę sprzedaży oleju przez P. S.A. na rzecz duńskiej firmy O. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r.; - oryginał wyjaśnień kupującego - duńskiej firmy O. dotyczących zmiany miejsca dostawy wraz z jego wskazaniem; - kopię dokumentu Statement of Facts (Stwierdzenie faktów) dotyczące rozładunku w terminalu U. w S., - kopię dokumentu Statement of Facts (Stwierdzenie faktów) dotyczące rozładunku w terminalu H. w S., - kopię dokumentu Statement of Facts (stwierdzenie faktów) dotyczące rozładunku na statek M/T C. w T.(Malezja); - dokumenty rozładunkowe przedstawione przez singapurskie władze celne, które mają potwierdzać dane przedstawione przez P. S.A. dotyczące rozładunku oleju. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2011r. i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił objęcia na podstawie art. 795 RWKC procedurą wywozu z mocą wsteczną towaru w postaci ciężkiego oleju opałowego C3 o masie 11.820,666 ton metrycznych o wartości 7.081.158,32 USD, ujętego na fakturze nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ celny stwierdził m.in., że w chwili składania przedmiotowego wniosku o retrospektywne przyjęcie zgłoszenia celnego wywozowego dotyczącego powyższego towaru P. S.A. nie był właścicielem towaru, a więc nie posiadał prawa do dysponowania nim, w związku z czym nie może być uznany za jego eksportera w rozumieniu art. 788 RWKC i nie może tym samym korzystać z uregulowań zawartych w art. 795 RWKC, czyli z prawa do złożenia zgłoszenia wywozowego z mocą wsteczną w sytuacji, gdy towary opuszczą obszar celny Unii Europejskiej bez takiego zgłoszenia. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca pismem z dnia 10 stycznia 2013r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy powołał regulacje unijne zawarte we Wspólnotowym Kodeksie Celnym dotyczące zgłoszenia wywozowego z mocą wsteczną. Zdaniem Dyrektora Izby z akt sprawy wynika jednoznacznie, że zamiarem skarżącej nie był eksport ciężkiego oleju opałowego, a więc wywóz poza terytorium Wspólnoty, lecz dostawa wewnątrzwspólnotowa na rzecz nabywcy towaru - duńskiej spółki O., czego dowodem jest dokument e-AD nr [...], w którym jako miejsce dostawy został wskazany skład podatkowy o numerze identyfikacyjnym [...] prowadzony w A. przez kontrahenta spółki. Jak potwierdza skarżąca, transakcja dotycząca przedmiotowego towaru została zawarta na warunkach FOB Ś. - Incoterms 2000, w których realizacja dostawy następuje z chwilą przekazania kompletu dokumentacji dotyczącej załadowanego produktu kapitanowi statku, podstawionego przez kupującego. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Po odbiciu statku z portu w Ś., tj. w dniu [...] marca 2011r. skarżąca przestała być właścicielem towaru, którym stała się duńska firma O.. Od tej chwili tylko ten podmiot mógł podejmować dalsze decyzje dotyczące towaru, np. jego wywozu ze Wspólnoty (eksportu) czy dalszej sprzedaży. Do jego obowiązków należało załatwienie wszelkich formalności celnych, przede wszystkim - zgłoszenie towaru do procedury wywozu. W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia Dyrektor Izby podniósł, iż w niniejszej sprawie nie można również uznać, że skarżąca może być uznana za eksportera w trybie art. 788 ust. 2 RWKC, bowiem nie była stroną umowy, na podstawie której dokonano wywozu towaru. Stroną tej umowy była duńska firma O., która zadysponowała przeładunek towaru zakupionego od P. S.A. na statek M/T "Z." i jego wywóz do S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji administracyjnych organów celnych obu instancji. Zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art.187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wszechstronnego rozważenia przez Dyrektora Izby całości materiału dowodowego, w konsekwencji czego błędnie przyjęto, że spółka nie dysponowała prawem złożenia z mocą wsteczną wniosku o retrospektywne przyjęcie zgłoszenia wywozowego w rozumieniu art.795 RWKC; - naruszenie prawa materialnego, tj. naruszenie art.795 ust.1 RWKC poprzez jego niezastosowanie na skutek przyjęcia przez Dyrektora Izby, że przewidziany w art.795 ust.1 RWKC wniosek o retrospektywne przyjęcie zgłoszenia wywozowego może być dokonany tylko przez właściciela towarów w chwili wywozu towarów poza obszar UE, podczas gdy prawidłowa interpretacja art.795 ust.1 RWKC powinna doprowadzić do konkluzji, że wniosek o retrospektywne przyjęcie zgłoszenia wywozowego może złożyć osoba, która była właścicielem rzeczy w chwili rozpoczęcia dostawy zakończonej opuszczeniem przez towary wspólnotowe obszaru celnego UE. W motywach skargi spółka przedstawiła stan faktyczny sprawy oraz rozwinęła powyższe zarzuty, przedstawiając argumenty na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Stan faktyczny jest między stronami bezsporny. Sporne jest jedynie czy P. S.A. jest podmiotem uprawnionym do złożenia retrospektywnego zgłoszenia celnego. Zgodnie z art. 795 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia U października 1993 r. z późn. zm., dalej RWKC ) jeżeli towary opuściły obszar celny Wspólnoty bez zgłoszenia wywozowego, to zgłoszenie takie składane jest z mocą wsteczną przez eksportera w urzędzie celnym właściwym dla miejsca, w którym eksporter ma swoją siedzibę. Stosuje się art. 790. Pojęcie eksportera definiuje art. 788 RWKC : 1. W rozumieniu art. 161 ust. 5 Kodeksu za eksportera uważa się osobę, na rzecz której dokonywane jest zgłoszenie i która w chwili jego przyjęcia jest właścicielem towarów lub posiada podobne prawo do dysponowania danymi towarami. 2. Jeżeli własność lub podobne prawo do dysponowania towarami posiada osoba mająca swoją siedzibę poza Wspólnotą na podstawie umowy, na podstawie której odbywa się wywóz, to za eksportera uważana jest strona umowy mająca swoją siedzibę we Wspólnocie. Wobec powyższego dla rozstrzygnięcia sprawy należy ustalić czy P. S.A. może być uznany za eksportera oleju opałowego. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych faktury Invoice No. [...] z [...].04.2011 r. wynika, że sprzedaż oleju na rzecz duńskiej firmy O. odbywała się na warunkach FOB Ś. W porcie w Ś. w dniu [...].03.2011r. olej został załadowany na statek FEN z portem przeznaczenia w A . Czyli w chwili załadunku towar miał pozostać na terenie Wspólnoty. Zgodnie z regułami Incoterms dostawa na warunkach FOB ( free on board) oznacza, że z chwilą załadunku na statek na kupującego przechodzi ryzyko i koszty transportu towaru. Z chwilą załadunku na statek FEN na O. przeszła więc własność towaru, a sprzedający wykonał swoje zobowiązanie. Duńska Spółka dała wyraz swojemu prawu dokonując sprzedaży oleju ( już po załadunku i odbiciu statku ) , olej został przeładowany na morzu burta w burtę i opuścił teren Wspólnoty. To ona jest więc eksporterem towaru w rozumieniu art. 788 ust. 1 w zw. z art. 795 ust. 1 RWKC, gdyż ona dokonała wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty. Skarżąca nie może także domagać się przyjęcia retrospektywnego zgłoszenia celnego na podstawie art. 788 ust. 2 RWKC. Dokonała bowiem sprzedaży towaru na rzecz podmiotu mającego swoją siedzibę na terenie Wspólnoty. W ocenie Sądu to właśnie O. jest eksporterem oleju , bowiem to na podstawie umowy zawartej przez ten podmiot doszło do wywozu towaru. Stanowisko, że za eksportera towaru można wyłącznie uznać osobę, której w chwili wywozu przysługuje własność lub inne prawo do dysponowania rzeczą wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1441/11. Z powyższych względów skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlega na zasadzie art. 151 p.p.s.a oddaleniu.